God is niet verantwoordelijk voor het kwaad


God de schuld geven van het kwaad kan niet. De functie van God is om ons juist te verlossen van het kwaad. Het is een redeneerfout om aan God zulke eigenschappen toe te dichten dat we Hem verantwoordelijk kunnen houden voor het kwaad. ‘Wie een dergelijk beeld van God heeft, haalt de boel – de natuurlijke volgorde – door elkaar. Het is correct om te stellen dat God algoed is (en de wereld en de mens verdorven en slecht).’

Lachende theoloog Jan Riemersma stelt in zijn blogartikel God, Naturalisme en Menselijk Lijden dat God als oorzaak stellen van het kwaad fout is, ‘want men vervalt tot een cirkelredenering als men stelt dat God het lijden van de mens veroorzaakt heeft.’
Riemersma gaat in op het boek van Barbara King ‘Evolving God, A Provocative View on the origins of Religion’,  in de Nederlandse vertaling: ‘De spirituele aap. Waarom we in God geloven.’

De belangrijkste stelling van King is dat religie voortkomt uit ons vermogen tot empathie, het ‘meevoelen met onze soortgenoten’. – ‘Zeker,’ zegt Riemersma, ‘wij voelen met de ander mee, omdat we begrijpen dat er van het lijden een grote dreiging uitgaat. Zoals onze vriend daar op zijn stervensbed ligt, die voortdurend bloed hoest, zo zullen jij en ik aanstonds ook op ons stervensbed liggen. ‘Alle levende wezens zullen worden vernietigd: tot niets gemaakt worden. En we zitten er stilletjes bij te kijken. Mijn vriend, ik kan jou niet helpen. Vaarwel.’

Riemersma zegt dat we geen remedie hebben gevonden tegen het lijden. ‘De hedendaagse alchemisten, de geleerden, rekken onze levens met ettelijke jaren, een procedure die niet het lijden opheft, maar ons met duizenden tegelijk doorschuift naar andere, nieuwe vormen van lijden: we sterven niet aan kinkhoest en pokken, maar aan kanker en alzheimer. We kunnen vaststellen dat de wetenschap haar beloften (nog) niet heeft kunnen nakomen: het lijden als geheel is in al die jaren niet verminderd.’

Een van de reacties – van Gert Korthof – is dat het ‘verlossen van het kwaad’ kennelijk niet gelukt is. ‘Niet voor de slachtoffers van Hitler, Stalin, Mao, Pol Pot, Saddam Hussein, Pinochet, Ho Chi Minh en recentelijk de 3500 burger in Syrië. (De lijst is natuurlijk niet compleet.)’ Riemersma antwoordt hierop met te stellen dat het verlossen ‘natuurlijk bedoeld wordt na de dood. God is immers een bovennatuurlijk wezen?’

Voor Riemersma is het in ieder geval zo dat als we op de natuurlijke functie van religie letten, het dan in ieder geval klip en klaar is dat we aan God de eigenschap ‘al-goed’ mogen toeschrijven.

Zie: God, Naturalisme en Menselijk Lijden 

Illustr: De Schreeuw, 1893 –  http://munchexperts.com

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

11 Responses

  1. P.

    Is God willing to prevent evil, but not able? Then He is not omnipotent. Is He able, but not willing? Then He is malevolent. Is He both able and willing? Then whence cometh evil? Is He neither able nor willing? Then why call Him God?

    Epicurus (c. 341 – c. 270 BC)

    Like

  2. Ger

    Wat het bij mij oproept is; Is het niet zo dat de mens zelf verantwoordelijk is om zijn lijden en de verlossing dus ook in de mens zit. Dat lijden niet meer hoeft. En dat juist “God” dat ons geleerd heeft..

    Like

  3. Vogel

    Steeds vraag ik mij weer verbaast af wat de mens aan een opperwezen voor eigenschappen, mogelijkheden denkt te kunnen toekennen.
    Indien je de behoefte voelt te geloven, doe dat dan zonder allerlei , beredeneringen, bevestigingen of ontkenningen.
    Onderling hebben mensen al problemen in overvloed bij het bepalen van plichten, verantwoordelijkheden en schuldvraag !.

    Like

  4. Hèhè eindelijk weer eens een wijs blog op OBA…..Ik zeg dit al jaren of schrijf erover en dan denk dat je het beklijft, doordringt, maar nee mensen blijven zeggen ‘ik geloof niet meer in een God anders zou hij dit niet laten gebeuren’ Hoe kan een God nu voorkomen dat er vreselijke dingen gebeuren. Dat doen wij toch. En die vreselijke dingen zijn er om van te l e r e n……..Een ingrijpende God bestaat niet. Weet je wat ik maak er een tegeltje van…..

    Groet van Annet

    Like

  5. joost tibosch sr

    God schijnt ons onze fouten (tja, meestal zijn we toch medeplichtig!?) te gunnen. En eigenlijk stel ik dat best op prijs, want het geeft je toch als volwassen -wat mij betreft oude-puber ook het gevoel dat we het er samen toch ook best goed vanaf kunnen brengen, als we een tandje bij zetten! En ik voel me trouwens ook best thuis bij dat oude gezegde: Eigen schuld, dikke bult!

    Like

  6. André

    quote: “Het is correct om te stellen dat God algoed is (en de wereld en de mens verdorven en slecht).”

    Hoe kom je er bij dat god algoed is? Heb je het oude testament nooit gelezen of heb je het oude testament niet begrepen? Hoeveel mensen heeft god in de bijbel wel niet vermoord? Denk aan bijvoorbeeld de zondvloed die hij heeft gestuurd of het feit dat hij een complete stad heeft vernietigd omdat de mensen niet in hem geloofden. Als god algoed was dan had hij niet zo verwoestend gereageerd op het feit dat niet iedereen in hem gelooft.

    Het is een feit dat god niet bestaat anders had hij allang 90% van de huidige wereldbevolking uitgemoord

    Like

  7. “Het is een feit dat god niet bestaat anders had hij allang 90% van de huidige wereldbevolking uitgemoord”

    Dat is een goeie!
    Ja, een prachtige aanzet tot een sluitend godsbewijs:

    God bestaat, namelijk, omdat hij 100 % van de wereldbevolking uitmoordt, tegenwoordig, en sinds mensenheugenis.
    Gewoon, omdat hij de mens sterfelijk geschapen heeft (en ook nog eens martelende ziektetjes bedacht om die onafwendbare dood te bewerkstelligen :-))

    Like

Reacties zijn gesloten.