Massale rapportage van ongewone ervaringen


‘Uit enquêteonderzoek blijkt dat ongewone ervaringen massaal worden gerapporteerd. Mensen melden onder meer buitenlichamelijke ervaringen, helderziendheid, telepathie en voorschouw. Hoe reageren therapeuten, wetenschappers en filosofen? Hoe reageren de mensen die zulke ervaringen hebben, en met welke levensvragen brengen zij deze ervaringen in verband?’
– Het Leids Instituut voor Godsdienstwetenschappen organiseert op 9 december minisymposium: ‘Filosofie en Spiritualiteit: Wilde beesten in de filosofische woestijn’.

In alle tijden en culturen rapporteren mensen buitengewone ervaringen. Deze ervaringen zijn voor veel mensen belangrijk voor de manier waarop zij zich oriënteren op zichzelf, hun medemens en de wereld waarin zij leven. Deze ervaringen zijn door wetenschap en filosofie (nog?) niet getemd. Ze worden in leerboeken voor psychologie- en filosofiestudenten nauwelijks of hooguit in voetnoten genoemd.

En als ze besproken worden overheersen reductionistische en betekenisonderdrukkende ‘verklaringen’. Wie desondanks in de wijsbegeerte naar deze ervaringen op zoek gaat, wordt niet teleurgesteld. Grote filosofen blijken zich er niet alleen mee bezig gehouden te hebben, maar er ook verrassende ideeën over te hebben.

Parapsychologie als spiritualiteit?
‘Spiritualiteit’ kan worden beschouwd als aandacht voor de diepte en reikwijdte van onze ervaring. In de middeleeuwen waren het mystici, in de Romantiek occultisten en kunstenaars, eind 19e eeuw de eerste psychologen en begin 20e eeuw de fenomenologie, die deze diepte en reikwijdte hebben proberen te redden voor het intellectuele discours. Het is aan deze denkers en stromingen te danken dat de hedendaagse filosofie überhaupt nog enige interesse heeft voor ‘spiritualiteit’, en niet volkomen is weggezakt in het cerebrale spierballenvertoon van de analytische wijsbegeerte.

Is het misschien mogelijk om de zogenaamde ‘common sense’, waarvan zoveel hedendaagse denkers zeggen uit te willen gaan, te ontgrenzen in de richting van een ‘uncommon sense’? Richten de uitzonderlijke menselijke bewustzijnstoestanden die de parapsychologie bestudeert niet evenzovele vragen aan de strakheid van de grenzen van het ‘normale’, ‘rationele’ bewustzijn?

Psychical Research: een verdwenen geschiedenis
Psychical research was historisch onderzoek: onderzoek naar buitengewone ervaringen die concrete mensen in hun levensgeschiedenis hebben meegemaakt. Het vak is nu zelf een historisch verschijnsel geworden: de belangstelling van wetenschappers en filosofen voor dit onderzoek is goeddeels verleden tijd, de bevindingen lijken te zijn vergeten.

Het is opvallend dat dit vergeten onderzoek, dat zo discontinu lijkt te zijn met de wetenschappelijke cultuur, zelf juist de discontinuïteit van het geheugen onderzocht. In een tijd waarin alles transparant moet zijn en we zogenaamd ‘over alle informatie beschikken’ zijn we ons niet meer bewust van de selectiviteit van ons geheugen. Misschien is psychical research toch een wetenschap voor de toekomst.

Zie: Minisymposium Filosofie en spiritualiteit: “Wilde beesten in de filosofische woestijn”

9 december 2011 – Toegang gratis – 13.30-16.30 uur – Lipsiusgebouw, zaal 003 – Cleveringaplaats 1, Leiden – Tevens boekpresentatie van ‘Wilde beesten in de filosofische woestijn’ 

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

1 Response

  1. joost tibosch sr

    Als docent levensbeschouwing is mij in al die jaren geregeld gevraagd of ik geen bijzondere spirituele ervaringen had. Met mijn wonderlijke ervaring van mijn eigen menszijn, heb ik altijd bedremmeld en in alle eerlijkheid geantwoord dat ik die uitzonderlijke ervaringen niet had. Ook nu sta ik dus weer met mijn mond vol tanden (en innerlijk grijns ik!)

    Like

Reacties zijn gesloten.