Bas Heijne: ‘Religie en populisme tot vijanden verklaren werkt niet’


‘Het humanisme moet juist thema’s uit die hoek naar haar hand zetten, zegt Bas Heijne. In OBA Live lichtte hij een tip van de sluier op van wat hij vandaag gaat vertellen tijdens de Socrateslezing in Den Haag. De titel van de lezing is: ‘Militant Humanisme’. ‘Het uitgangspunt van de lezing is dat er twee krachten zijn teruggekeerd de laatste decennia: God en religies én groepsgevoelens.’

‘Heijne vindt dat we optimistisch moet zijn en het geloof in de mens niet moet opgeven. Ook al zijn er redenen om pessimistisch te zijn. “Door het terrorisme heeft het geloof in mens een klap opgelopen. Daarnaast heeft het neoconservatieve idee dat we overal ter wereld democratie kunnen ‘maken’ ook niet gewerkt. Bovendien heeft het optimisme van Obama geen handen en voeten gekregen. Het gevaar is dat we pessimistisch worden. Het is echter waard te onderzoeken of er meer mogelijk is. Het gaat overigens niet om het vinden van dé antwoorden, maar vooral ook, zoals Socrates deed, het stellen van de juiste vragen.’

Heijne spreekt vandaag de Socrateslezing ‘Militant Humanisme’ uit met thema’s die hij eerder besprak in zijn boek: Moeten wij nog van elkaar houden? Het populisme ontleed. Hij gaat in deze lezing terug naar de wortels van het humanisme. De lezing gaat verder in op de vraag: wat moeten we nog met de humanistische idealen, de waarden uit de Verlichting en het idee van vooruitgang? Wie gelooft nog in een betere wereld? En wie gelooft nog in de mens?

‘Het werkt niet om alles uit de religieuze hoek of de populistische hoek tot vijand te verklaren. Waarom niet? ‘Nou, de vijand is ook die mens. En mensen kun je niet tot redelijkheid stompen,’ vindt de cultuurfilosoof.’

De Socrateslezing is een initiatief van het Humanistisch Verbond. De lezing wordt sinds 1983 jaarlijks georganiseerd. De lezing geeft commentaar op maatschappelijke ontwikkelingen vanuit een humanistisch perspectief. Eerder werd de Socrateslezing uitgesproken door Hans Achterhuis, Anil Ramdas, Roger van Boxtel, Fernando Savater, en Lodewijk de Waal, Beate Roessler & Britta Böhler Rutger Claassen & Arnold Heertje.

Bekijk hier OBA Live, 12 december: Bas Heijne (Human)

Zie: Het einde van het Michael Jackson-humanisme

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

1 Response

  1. joost tibosch sr

    Zoals we nu weer merken hoe we gespannen zitten te kijken en te luisteren naar weer een nieuw deeltje van onze werkelijkheid…waarom zouden we ons nu ook niet aan kunnen leren om zo ook te kijken naar die verrassende mens (met al zijn deeltjes, ook het nieuwste!)..niet met een al gerichte synmpathie of zelfs verliefdheid, maar met een denkend, voor mijn part wetenschappelijker dan ooit, koppie.. Humanisme en geloof, ja dat ook, is geen zaak van “de juiste vragen stellen” of “discussieren” of “goed naar lezingen luisteren”, maar van intens naar elkaar kunnen en blijven kijken!

    Like

Reacties zijn gesloten.