Theologen verwerpen de maagdelijke geboorte als historisch feit


Volgens Cor Hoogerwerf BA, Research Master student Classics and Ancient Near Eastern Civilisations aan de Universiteit Leiden, verwerpen theologen in groten getale de maagdelijke geboorte van Jezus als historisch feit. ‘Naast het feit dat het historisch bewijs die kant op wijst en  dat het motief van de maagdelijke geboorte niet exclusief christelijk is, wijzen theologen erop dat de maagdelijke geboorte allesbehalve centraal staat in de vroegchristelijke verkondiging.’

‘Het is feitelijk ongepast om de maagdelijke geboorte historisch te noemen, laat staan ‘biologisch’; en moderne positivistische karakteriseringen van deze aard bewaren allesbehalve de bedoeling en waarheid van het verhaal. Wat ze eigenlijk doen is dat ze het kapot maken. De bedoeling van de vertellers is niet om een gynaecologisch wonder te rapporteren, maar om Jezus te belijden als de messiaanse Zoon van God en bij het allereerste begin van zijn leven te wijzen op de goddelijke oorsprong van zijn persoon.’

Volgens Hoogerwerf hoort de maagdelijke geboorte volgens deze theologen thuis op het terrein van de religieuze mythe. ‘Dat betekent natuurlijk niet dat we die verhalen maar aan de kant moeten schuiven, integendeel. Ze moeten zo uitgelegd worden dat het enerzijds duidelijk is dat het om legenden gaat en anderzijds dat de diepzinnige symboliek ervan oplicht.’

De maagdelijke geboorte is ‘duiding van werkelijkheid’ (namelijk Jezus) ‘met behulp van een oersymbool’ (Küng). Het goddelijk kind, geboren uit de maagd is volgens Jung een archetype dat symbool staat voor het ‘niet-verwekte’. Dit symbool wil zeggen: met Jezus is van Godswege een nieuw begin gemaakt. Volgens Berkhof is Jezus ‘een nieuwe scheppingsdaad van God.’

Zie: ‘Oersymbool van nieuw begin’ – Theologen over de maagdelijke geboorte

Illustr: In preparation for Christmas and the winter holidays, St. Matthews-in-the-City Church in Auckland, New Zealand, has come out with another billboard meant to put things into perspective and provoke debate: one showing Virgin Mary learning she’s pregnant.

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

13 Responses

  1. Joost,
    uitblinken niet, maar in het oude Babylon had de vrouw veel meer rechten dan bij de Joden, en ook veel meer dan in veel Moslimlanden vandaag.
    Zo jammer dat haast niemand dat weet,
    Zal er eens een blog aan wijden, maar nu moet ik pakken want ik ga een maandje naar Afrika, voor werk.
    Eén voorbeeld: in Babylon kon een vrouw van haar man scheiden als ze aan kon tonen dat hij zijn plichten als echtgenoot verzaakte, bijvoorbeeld omdat hij zoop, vaak naar de hoeren ging, al het geld verkwistte i.p.v. aan zijn gezin te besteden.
    Dan ging zij naar de rechters in de poort, en die konden de man veroordelen, dan moest hij uit het echtelijk huis vertrekken en zo.
    Kom daar maar eens om bij de oude Joden met hun hardvochtige scheidbrief, of bij hedendaagse Moslims die drie keer zeggen “ik scheid van je”, en de vrouw kan vertrekken. Of ze nemen er naar believen drie vrouwen bij.
    De Babyloniërs waren in principe monogaam.
    Nou, adieu, tot volgend jaar.

    Like

  2. joost tibosch sr

    Je weet toch dat ik de joods profetische correctie op het OT van Jezus onderschrijf..mij valt ook met name zijn voor die tijd ‘
    en cultuur in alle mogelijke verhalen erg opvallend positieve benadering van vrouwen op..heb daarom ook alle mogelijke moeite met geweld en discriminatie, ook in de zgn. christelijke geschiedenis. Je wilt toch niet zeggen dat oude culturen uitblinken in ontwijken van geweld en discriminatie?

    Like

  3. Ik word onpasselijk van wat er met een vrouw als Izebel gebeurde, en waarom, mede omdat teksten uit omringende culturen dergelijke haat en wreedheid niet rapporteren, integendeel, juist tolerant waren tegenover andere godsdiensten.
    Ik word onpasselijk van de man die in Gibea zijn vrouw niet met zijn eigen lichaam beschermde maar haar liet verkrachten en vermoorden om haar vervolgens in stukken te snijden. Symbolisch, ja hoor.
    Het is een bekend misverstand om te denken dat de Assyriërs en Babyloniërs wreder waren. Wat dat betreft is de Bijbel je reinste propagandaliteratuur. Dat is aantoonbaar, zeker waar we teksten van contemporaine schrijvers hebben die vanuit een andere cultuur een situatie beschrijven. En die zijn er vele. Alleen mummelt men liever vroom de dominee na, die dergelijke teksten liever verzwijgt omdat de Bijbel de enige waarheid moet zijn.

    Like

  4. joost tibosch sr

    @Selma De door jou genoemde verhalen van Mozes en Elia spelen wel op de oude joods-christelijke manier mee in de verrijzenisverhalen en het hemelvaartverhaal..En ik kan me bijna niet voorstellen dat jij als assyriologe nu nog van oude verhalen onpasselijk word..Wellicht wel van de manier waarop ze zonder uitleg alsmaar herhaald worden? Daar word ik misselijk van…

    Like

  5. Joost toch,
    “moet je echt eens… lezen”…
    Heb je mijn reactie niet gezien op jouw ‘gelatenheid’, waar ik uitleg hoe rechtzinnig ik grootgebracht ben, van kaft tot kaft?
    Ik kan de verhalen dromen, maar doe het gelukkig niet meer.
    Als ik dus schrijf, zoals hier:
    “Vergeet de wonderlijke bijbelse stervensverhalen van hun grote mannen niet”,
    dan spreek ik niet alleen over Jezus, maar natuurlijk ook over Henoch, Elia, Mozes, en omdat jij erover begint: ook Absalom.
    En ik kan ook nog wel een serie vrouwen noemen die heel wonderlijk (eufemisme) aan hun eind kwamen, maar daar word ik iets te onpasselijk van.

    Like

  6. joost tibosch sr

    @Selma om de lijdensverhalen van Jezus te snappen moet je echt eens de oude joodse verhalen lezen van Juda, de zoon van Jakob en stamvader van de joden,, die Jozef verried..van Absolom die zijn vader David weg probeerde te krijgen, van de joodse profeten die als een Jesaja 53 de lijdende “Knecht van JHWH` beschrijven en van een psalm 22 die hetzelfde doet. En ineens snap je hoe dat lijdensverhaal bij joodse christenen is ontstaan, decennia na en als zingeving van een kruisiging onder Pilatus, waar we de nodige historische harde kennis elders van hebben. Want die hebben ze niet verzonnen, hoe graag ze die ook ontkend zouden hebben..en hoeveel moeite ze hebben gehad om die te verwerken, als slavendood en joodse schande van sterven aan `een paal`!!

    Like

  7. Moderne theoloog

    @Peter Borger:

    Als je zo graag wilt, zullen we dan afspreken dat jij als eerste de brandstapel op mag? Alleen maar winnaars dan: jij je Grote Gelijk en wij hebben geen last van querulanten meer. 🙂

    Like

  8. Wanneer kunnen we eigen de door theologen geinitierde Bijbelverbranding en Christenvervolgingen verwachten.

    Dit soort moderne theologie is op Darwins leest geschoeid. De tendens is dat de ene pseudowetenschap de andere steunt. De theologen die de Bijbel verwerpen, aanvaarden met hetzelfde gemak Darwinisme. Birds of one feather flock together, zeggen ze in Engeland.

    Lees waarom Darwin wetenschappelijk onhoudbaar is:

    http://www.facebook.com/#!/groups/286873574672591/

    PB

    Like

  9. joost tibosch sr

    Jesaja, de joodse profeet, zag een jonge vrouw naast de koning van het Noordrijk. Men besefte toen dat dat Noordrijk niet opgewassen was tegen Assyrische overheersing. Wijzend op die jonge zwangere vrouw sprak hij over een ondanks alles toch komende goede toekomst. De “jonge vrouw” werd later in de Septuagint, de griekse vertaling van de joodse bijbel, weergegeven als “maagd”, Jodenchristenen gebruikten deze Septuagint met dit verhaal en zagen er na hun ervaring met een geweldige Jezus geen enkel probleem in om hem üit een maagd geboren te laten worden. Zij hadden al een hele traditie van wonderlijke bijbelse geboorteverhalen van hun grote mannen. Maar dat was in die tijd ook gebruikelijk.zoals in de oudere Boeddhistische traditie ook Boeddha geboren wordt door tussenkomst van de hindoeistische Olifantsgod. Dat wij dat niet meer snappen is hun schuld niet! Dat ligt echt aan onze onwetende moderne koppies..

    Like

  10. Vogel

    Een mens die een bovennatuurlijkheid als een goddelijkheid bepaalt in menselijke termen van beoordeling.. ?.
    De mens die een mens als godelijkheid beleeft ?.
    Een godelijkheid uit en mens geboren …?. .
    Ook pausen als plaatsbekleder van een goddellijheid hadden kinderen en hebben het selibaat ingevoerd omdat… ?.
    En… wat is daarvan geworden…. ?..? .

    Like

  11. @selmasalo: Beweert iemand dat het een scoop is?

    Theologen erkennen al lang dat de maagdelijke geboorte verklaard dient te worden in het kader van het religieuze klimaat van de oudheid. Sterker nog, het zijn theologen geweest die dat als eersten deden.

    Like

  12. Ach wat een scoop toch weer.
    Mijn mond valt open.
    Een beetje oudheidkundige zet alle voorchristelijke halfgoden zo op een rijtje, de Sumerische, de Assyrisch/Babylonische, de Egyptische, en niet te vergeten de vele tientallen kindertjes die Zeus bij maagden verwekte.
    Het idee van zo’n bevruchting van een mensenmeisje door een godheid paste haarfijn in het denkpatroon van rond de Middellandse Zee anno eerste eeuw AD, dus de verheerlijking van Jezus kon nauwelijks anders plaats vinden dan door z’n moeder als goddelijk bevrucht voor te stellen.
    Boeiend hoor, dat theologische gewring van een kleine tweeduizend jaar later.

    Like

Reacties zijn gesloten.