Brein Dick Swaab in debat met geest Herman van Praag


Hoogleraar neurologie Swaab gaat in debat en brengt daarbij alleen zijn brein in, zijn chemische fabriek. Neo-dualist Herman van Praag is zijn tegenstrever die behalve het brein zijn geest inzet. Immers, de mens is meer dan zijn brein. Of niet? Toch alleen maar materie en chemie? In het debat gaat het morgenavond in Utrecht erover hoe ons brein en onze geest zich tot elkaar verhouden. In de Jacobikerk om 20 uur.

Mensbeeld
Wij zijn ons brein,’ stelt Swaab. Heeft de man dan geen ziel, geen innerlijk leven, geen geest, zo vraag ik me af. ‘Het getuigt van een ontmoedigend mensbeeld,’ antwoordt psychiater Van Praag, auteur van o.a. God en Psyche (Ik hoop dan maar dat Swaab humor heeft, dan kan hij in ieder geval nog geestig zijn.)

In feite laat hij de geest onbeheerd achter. Voor mij zijn het afzonderlijke werelden. Wie nalaat dit helder te stellen, verarmt de mens. De menselijke geest is een uniek fenomeen, met een oneindige uitgestrektheid. Die geest heeft uiterst hoogstaande en wonderbaarlijke dingen voortgebracht: muziek, kunst, filosofie, literatuur. Als je suggereert dat dit alles tot materiële processen herleidbaar is, beledig je het geestelijke bestaan van de mens. (Van Praag)

Robot
Terwijl ik bovenstaand citaat overneem van het Nederlands Dagblad, zou ik volgens Swaab mij slechts overgeven aan mijn brein, die dit alles zelf doet opborrelen. Ik (mijn geest) komt er niet aan te pas, maar de materiële processen in mijn hoofd zijn zelf in staat een mening te vormen over wat Swaab allemaal in zijn brein fabriekt. Al die grijze cellen klonteren op zo’n manier samen dat ik de tekst ‘Brein Dick Swaab in debat met geest Herman van Praag’ produceer. Wonderlijk. Ik ben een robot die vanzelf woorden vindt die een bepaalde volgorde vormen. Ik hoef niet zelf te denken. Dat doet mijn brein buiten mij om, buiten mijn geest om.

Ziel
Snijdt dit laatste hout? Swaab zegt nog geen goede tegenwerping te hebben gehoord. Mijn brein gaat dan ook koken als mijn geest tegenwerpingen zoekt. Onmiskenbaar heeft Swaab een beter brein dan ik, maar waar zit zijn ‘onstoffelijke en uitgebreide’? Datgene wat de mens denkt, voelt en wil is toch een proces buiten (het brein van) de mens om? Is dat niet wat we juist de menselijke geest noemen, het zelf, onze ziel? Of is dat slechts, zoals Swaab formuleert: ‘het product van onze hersencellen’?

Wij zijn er dankzij ons brein. Wij zijn niet ons brein. Wij zijn veel meer dan ons brein. Wij zijn ook geest. Ieder van ons heeft, met behulp van het brein, een wereld opgebouwd ver verwijderd van het materiële en mechanische. Dat geschiedt op een manier die het brein te boven gaat. (Van Praag)

Morgenavond ga ik naar het debat tussen een geest/brein en een brein. Benieuwd naar de chemie tussen die twee…

Zie: Jacobidebat 18 januari – Identiteit, religie en het brein, wat bepaalt wie wij zijn

Illustr: human mind – visionair.nl

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

6 Responses

  1. Vogel

    Jeroen SR. ’s vermoeden : Citaat…” ..ons persoonlijke ” IK ” groeit nog steeds wonderbaarlijk evolutionair naar een ” bewust samen van IKKEN ” … .
    Dat vermoeden ontstaat eveneens bij mij. Zo veronserstel ik dat alle religies tot één beleving van aan aards-zijn zullen geraken in de overtuiging van ” één WERKELIJKHEID ” als transcendent evaren in aanleg bepaald in een voorbewuste existentie .
    De ” IK ” ontstaat slechts in een materieel streven tot zèlfbehoud dat in het zich , in bewuste-zijn van oneindige bestemming, opgaat in een ” Grooste Geheel als De Werkelijkheid ” .
    == Tijdigheid in tijdloosheid een gegeven ==

    Like

  2. pietjepuk

    Toch alleen maar materie en chemie?

    Dat is nu het misverstand, er is niets zo levend als dode materie.
    Maar om dat in te zien is enige kennis van quantum mechanica nodig.

    Like

  3. joost tibosch sr

    (2)Met het “menselijk fenomeen” van een Teilhard de Chardin van toen heb ik ook het vermoeden dat ons persoonlijke ik nog steeds evolutionair wonderbaarlijk groeit naar een bewust actief “samen” van “ikken” op wereldniveau en dan… Dat is wat mij betreft nog meer visioen dan werkelijkheid. Of heb ik sindsdien in mijn lange leven toch nog iets wezenlijks gemist?

    Like

  4. Het woordje ‘IK’ geeft al meteen problemen. We kunnen in de gebezigde taal (constructief) niet zonder dat woordje ik om, alleen al om de reden te kennen dat in ons brein zich een enorme chaos afspeelt.

    Like

  5. joost tibosch sr

    Sinds ik me liet verrassen door een Merleau-Ponty -en dat is al heel lang geleden- betwijfel ik of het menselijk fenomeen te begrijpen is met onderscheiden als ziel en lichaam en brein en geest. Ik vermoed dat “ik” een persoonlijke in evolutie gegroeide eenheid is, heel wat ingewikkelder, dan dit soort schijnbaar zo inzichtelijke rationele onderscheiden.

    Like

Reacties zijn gesloten.