Christenen zijn postmoderne heidenen


‘Er is een bekende grap over iemand die in de hemel wordt rondgeleid en daar op een gegeven moment een groot ommuurd gebied aantreft. Zijn gids fluistert: ‘Binnen die muren zitten de katholieken. Die hebben we een reservaat gegeven, omdat ze willen blijven denken dat ze hier de enigen zijn!’ – Aldus filosoof, leraar en auteur Hein Stufkens in ‘Het einde van de religieuze reservaten’.

Religieuze oogkleppen
Stufkens schrijft over ‘rechtgelovigen’ die zich nogal eens boos willen maken over geloofsgenoten die de leer niet als de enige ware beschouwen. ‘Je hoort ze regelmatig brommen over het gebrek aan religieuze oogkleppen bij minder eenkennige geloofsgenoten, die luisterend willen leren van andere religieuze tradities dan de christelijke.’

De rechtgelovigen staan in een oude traditie: verketter iedereen die niet enkel datgene gelooft wat de kerk leert. Zo rangeren ze zichzelf thans opnieuw op een zijspoor van de geschiedenis. Immers, de ontmoeting-in-dialoog tussen de godsdiensten is wereldwijd gaande. En die ontmoeting is niet alleen gaande, ze is ook dringende noodzaak. 

Volgens de filosoof is elke christen is een postmoderne heiden, omdat het hele christendom een product is van een historisch proces van integratie van tal van culturen en ideeën.

Wat wij christendom noemen is een mengeling van Griekse filosofie (de voor-christelijke filosofen Plato en Aristoteles legden onbedoeld de basis voor de christelijke theologie), Joods Messiaans denken, Romeinse juristerij en organisatiekunde, oude rituelen van godsdiensten uit het Midden-Oosten (de cultus van Isis, Orfeus, Mithras) en Germaanse en Keltische feesten en gebruiken (het Midwinterfeest bij voorbeeld, dat kerstfeest werd)

Hein Stufkens (1947) studeerde filosofie aan de Universiteit van Utrecht en deed daarna langdurig ervaring op in onderwijs en groepswerk.
De ontmoeting met de wereld van de Zen had grote invloed in zijn leven en hij gaf en geeft dat wat hij daar leerde als zenleraar graag door.
In Vlaanderen en in Nederland geniet hij enige bekendheid door zijn filosofische boeken, zijn gedichten- en liederenbundels. Ook werkte hij regelmatig mee aan levensbeschouwelijke programma`s voor Ikon en Teleac o.m. over Jung, gnosis en mystiek. (foto: spiritualiteitwerkt.nl)

Stufkens schreef onder meer Een ketterse cathechismus (2008) en de roman De Goeroe (2010). Met Annemiek Schrijver schreef hij Ik geloof het wel – briefwisseling over de houdbaarheid van het christendom.

Verlicht en Verlost schreef Hein ook samen met Annemiek. Hierin wordt de lezer op humoristische wijze inzichten en stof tot nadenken aangereikt. De auteurs vertellen hoe zij het boeddhisme op het spoor zijn gekomen, bespreken hun respectievelijke beeld ervan en houden een aantal boeddhistische hoofdthema’s tegen het licht. Bovendien buigen zij zich over de vraag of ze nu verlicht of verlost zijn. Of beide. Het is beslist geen handboek voor beginnende boeddhisten of bekeringsliteratuur; de brieven laten zien wat voor moois er kan gebeuren wanneer je een gesloten geest en hart openzet voor ‘iets nieuws’.

Verlicht en verlost | Annemiek Schrijver & Hein Stufkens | Paperback  168 pagina’s | ISBN 978 90 259 0156 1 | Prijs € 16,95

Zie: Het einde van de religieuze reservaten (NieuwWij.nl)

Foto Stufkens en Schrijver: happinez.nl

Foto goeroe: (gedeelte van) cover De Goeroe

Waardeloze piemels en heilige doosjes


‘Het waren ooit de priesteressen in het antieke Egypte die met hun bewondering van de besneden penissen van slaven een nieuwe trend zetten. Het geloof dat een besneden penis indruk maakte op de vrouwen maakte dat het manvolk in de rij stond voor de verscherpte nagel die als mes fungeerde.’

Dit zegt journalist en schrijver Erdal Balci in Waardeloze piemels en heilige doosjes – besnijdenis als wraakactie, in de Groene Amsterdammer. Volgens Balci zijn vele mannenlevens verpest vanwege de medische complicaties bij dat besnijden.

Hoe is het uit te leggen dat die Egyptische priesteressen de besneden penissen mooier vonden en de anderen niet? De brute man is erin getrapt en loopt al duizenden jaren verminkt rond. Vele mannenlevens zijn verpest vanwege de medische complicaties bij dat besnijden. Er schijnen een hoop mannen te zijn die daar zo’n groot trauma bij oplopen dat ze voor de rest van hun leven niet in een vagina durven te komen. Door het ontbreken van de beschermende huid heeft iedere marathonloper met een islamitische achtergrond last van zijn eikel. En het belangrijkste is dat besneden mannen minder genot schijnen te hebben bij het vrijen.

In een van de artikelen van het extra ‘obees’ zomernummer van de Groene Amsterdammer verhaalt Erdal Balci over de besnijdenis, over moslimvrouwen die uit de hele islamitische wereld naar Teheran, Beiroet en Istanbul gaan voor een bezoek aan de plastisch chirurg.

Terwijl zij zich ontdoen van hun ketens, is het voor islamitische mannen te laat. Die blijven verminkt rondlopen. Balci schrijft onder meer ook over de sensuele Haifa Wehbe, de beroemde Libische zangeres die bij de beste plastische chirurgen op de operatietafels heeft gelegen, en over de mooie Turkse volleybalsters, beter verzorgd en sierlijker dan hun tegenstanders.

Het orgaan van de man heeft zo weinig waarde dat ongelooflijk makkelijk de schaar in de overgevoelige huid van de jonge jongens gaat. Zoals je je van je te lange haren ontdoet, zo wordt op een feestelijke dag de voorhuid van de piemels van de jongens eraf geknipt.

De vagina daarentegen, die is heilig. Het meisje krijgt meteen een waarschuwing als ze op een koude steen gaat zitten. De moeder, de oma of de tante fluistert dan meteen: ‘Kijk uit voor je doosje…’

Sinds 2006 woont Balci (foto: erdalbalci.com) in Istanbul en combineert hij zijn journalistieke
werk met literatuur.
Na zijn boek Kinderen van Atilla, een boek waarin hij aan de hand van de levensbeschrijvingen van vier belangrijke historische figuren over de moderne geschiedenis van Turkije vertelt, heeft hij de verhalenbundel Vandaag geen pont gepubliceerd.
Zijn columns Het migrantenmuseum en De reizen van Fjodor de kraai in de Groene Amsterdammer zijn ook producten van de nieuwe, literaire weg die hij is ingeslagen. Met Vandaag geen pont was hij in 2010 een van de zes genomineerden voor de Bob Den Uyl-prijs.
In april 2012 is zijn nieuwste roman, De mooiste leugen, uitgebracht door uitgeverij De Bezige Bij. In De mooiste leugen gaat hij op zoek naar het antwoord op de vraag of er nog redding is voor de ‘man’.

Zie: Waardeloze piemels en heilige doosjes (Erdal Balci)

Illustratie: Oudste illustratie van een besnijdenis (adult circumcision, drawing of a tomb/wall painting from Ankhmahor, Sakkara (Saqqarah), Egypt. Oldest known illustration of circumcision 2350-2000 B.C., Sixth Dynasty.)

‘Jan en alleman kletst over religie’


Bénédicte Lemmelijn, hoogleraar Oud Testament van de K.U.Leuven, is van mening dat de Bijbel geen journalistiek en geen geschiedenisboek is. ‘De Bijbel is in de eerste plaats klassieke literatuur, geschreven vanuit theologisch perspectief. Even klassiek als Homerus en de oude Grieken.’ Zij heeft twintig jaar diepgaande studie van Bijbelse talen en Bijbelse vraagstukken achter zich. – Een interview door Frans Crols in het Belgische magazine Tertio.

De benadering van de Bijbel als een feitenrelaas, als een historische reportage, is fundamenteel fout. De Bijbel verhaalt niet hoe het geweest is, wel hoe het zou moeten zijn. Het boek getuigt over de gelovige ervaringen van auteurs en tijdgenoten in een periode van groeiend monotheïsme. Het denkt na over existentiële vragen, over het ontstaan van de kosmos, de liefde, het lijden, het leven kortom. Kwesties waar wij in 2012 mee blijven worstelen. 

Over iemand die zich twintig jaar verdiept heeft in de Bijbel kan je niet zeggen dat ze zelfs ‘kletst’ over religie. Als student moet je van goeden huize komen, wil je een echte discussie met deze hoogleraar hebben. Het lijkt me dat ze helder en resoluut doceert.

Bij studenten letteren en psychologie, waar ik dus Religie, zingeving en levensbeschouwing doceer, voel ik aanvankelijk soms scepsis omdat ze het vak moeten krijgen, alhoewel ze geen theologie studeren. Ik laat ze vragen stellen vanaf de eerste les; wil met hen de confrontatie aangaan. Vaak is mijn antwoord: ‘Wat jij voorlegt of verwerpt, is voor mij evenmin geloof’, en dan zijn ze verbaasd en geïntrigeerd.

Maar ook mensen in de media met visies op het geloof krijgen er van langs, die kunnen blijkbaar goed uit hun nek kletsen.

’t Is schabouwelijk (betreurenswaardig, pd) als je in de media een Bekende Vlaming hoort met zijn visie op het geloof. Dikwijls denk ik: ‘Man, jouw bedenking is 100 jaar oud en is al lang sluitend weerlegd of in een perspectief geplaatst.’ Het tijdsklimaat speelt daar niet op in. Jan en alleman kletst over religie zonder de minste kennis van zaken.

Een boeiend interview met een hoogleraar die voor haar doctoraat over de plagen van Egypte in het boek Exodus schreef. Zij onderzocht ze tekstkritisch en historisch-redactioneel. In haar onderzoeksgroep leidt zij projecten die de vertaaltechniek van de eerste Griekse vertaling van verschillende Bijbelboeken onderzoeken. Het uitgangspunt vandaag is dat de vertalingen boek per boek gebeurd zijn en veelal door verschillende vertalers.

Bénédicte Lemmelijn behaalde aan de KU Leuven (België) een Licentie in de Godsdienstwetenschappen (1991, en STB), evenals een Licentie in de Godgeleerdheid (1993, STL). In 1997 promoveerde zij aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven tot Doctor in de Godgeleerdheid (PhD en STD) op een proefschrift over de tekst- en redactiekritiek van het zogenaamde ‘Plagenverhaal’ in Exodus 7,14–11,10 (promotor Prof. Dr. Marc Vervenne). Sedert 1993 is zij, eerst als aspirant en later als postdoctoraal onderzoeker van het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek –Vlaanderen (FWO-V), verbonden aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven. In 2003 is zij er benoemd als professor Oude Testament binnen de onderzoekseenheid Bijbelwetenschap.

Zie: ‘De Bijbel is geen journalistiek en geen geschiedenisboek’ (Rorate)

Zie ook: De passie van Bénédicte Lemmelijn (KU Leuven)

Foto Oude bijbel in de NH kerk in Delden: hepebo – nationalgeographic.nl