Waar wij vandaan komen en hoe het komt dat wij denken


Het leest als een spannende, literaire roman, het nieuwe boek van bioloog Gijsbert van de Wijdeven ‘En toen was er het woord’. ‘Intellectueel krachtvoer voor iedereen die wil begrijpen wie wij zijn. Een alomvattend verhaal over de aard van het leven en de aard van de mens. Een route van het niets naar het heden,’ zoals VOC Uitgevers het omschrijft. ‘Scheur Genesis maar uit je Bijbel en lees Geagonia, de nieuwe biobijbel met
een alomvattend verhaal over de aard van het leven en de aard van de mens!’

‘Dan gebeurt het, 250 miljoen jaar geleden, dat de reptielen, dankzij het ontstaan van een nieuwe hersenschors (de neocortex), een kijk op de wereld beginnen te ontwikkelen die nog niet eerder heeft bestaan. De reptielen zorgen voor hun nakomelingen en houden de omgeving van hun eieren in de gaten om onverlaten eiereters tegen te houden.’ 

En zo gaat het in dit boek over de geboorte van het heelal; hoe gruwelijk heet het was; hoe waterstof, helium en licht overbleven; over de oeroorsprong van het leven; over elementen en moleculen, oernevel en oersoep; dampkring en oceanen; RNA-wereld en DNA-wereld. 

‘Dan, het is dan 200.000 jaar geleden, flikkert er, héél even, één vonkje in het hoofd van één van hen. Het valt niet op, niemand heeft het in de gaten. Het gebeurt op het moment dat deze mens een steen in zijn hand neemt, zoals zijn voorouders hadden geleerd om een vrucht te pakken om die te plukken; hij neemt de steen in zijn hand en kijkt er naar; hij kan er naar kijken omdat hij de steen vóór zich kan vasthouden; en dan verbaast hij zich, hij realiseert zich op dat moment dat hij een steen vasthoudt en tegelijk klinkt een klank in zijn hoofd; hij koppelt voor het eerst in de evolutie een klank aan het voorwerp dat hij in zijn hand heeft en waar hij zelf verbaasd naar zit te kijken.’

– Wie zijn wij? Waartoe zijn wij op aarde? Waar komt de materie vandaan? Wat houdt ‘leven’ eigenlijk in? Wat zijn emoties? Wat is bewustzijn en is dat hetzelfde als zelfbewustzijn? Is er een god of zijn er goden? Zelfs Nobelprijswinnaars als Steven Weinberg, Gerard de Duve en Gerard ’t Hooft moeten het antwoord op deze eeuwige vragen schuldig blijven, zo stelt VOC. Met ‘En toen was er het woord’ reikt Diametheus een nieuw denkkader aan om de mens op een nieuwe manier te bezien. –

En over het ontstaan van emoties; het centraal zenuwstelsel; de ontwikkeling van hersenen; werkgeheugen en referentiegeheugen; de eerste emotie bij krokodillen; over de eerste zelfbewust mens; de Eerste Verlichting, 41,000 jaar geleden; hoe de mens zelfbewust wordt; de oerdrang tot duiden; eeuwige onrust in de hersenen. 

‘Maar nu vat het vonkje vlam. En de vlam geeft hem het licht, het is De Verlichting van de Mensheid. Want plots realiseert de aanvoerder wat de vrouwen altijd doen: práten. Deze aanvoerder, deze eerste verlichte mens, beseft dat het vooral het gebruik van woorden is dat hen onderscheidt van de Neanderthalers. De eerste beseffende mens zet zijn medemensen met woorden aan tot grotere moed. De Neanderthalers hebben geen weerwoord. De mens dringt de Neanderthaler terug tot in diens grotten, de Tartaros, en sluit hen daar op. De eerste mens wordt Zeus genoemd, en ook wel Jahweh, Phoroneus of God.’ 

En ook over de eerste woordbewuste mens = Zeus, God, Jaweh; de historische oorsprong van oerverhalen; woorden als basis voor Griekse mythologie; over het geloof van de mens in goden en god; waarom mensen in goden zijn gaan geloven; de woorden van Mozes, Jezus, Mohammed; de grondleggers van de drie monotheïsten; het verhaal achter de wederopstanding van Jezus.

Gijsbert van de Wijdeven is bioloog en dierenarts. Hij is naast schrijver van En toen was er het woord ook wetenschapper en uitvinder van het bionaaldje, een veilige, snelle, pijnloze manier van vaccineren van mensen, waarbij het bionaaldje onder de huid wordt aangebracht, daar in luttele minuten oplost en de entstof vrijgeeft.

(Schrijversnaam: Diametheus – foto VOC)

De citaten komen uit het openingshoofdstuk ‘Geagonia‘.

En toen was er het woord
Waar wij vandaan komen |Hoe het komt dat wij denken |
VOC Uitgevers | 432 pag. | € 29,50

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

7 Responses

  1. joost tibosch sr

    “God sprak..en het was er” (Genesis 1)..”In het begin was het Woord..het Woord was bij God en het Woord was God. Het was in het begin bij God. Alles is er door ontstaan en zonder dit is niets ontstaan van wat bestaat, In het Woord was leven en het leven was licht voor de mensen. Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen” (begin Johannesevangelie)

    Like

  2. klaasdevries

    Kennelijk las deze bioloog nooit Fred Hoyle and Chandra Wickramasinghe, ‘Life on Mars ?, The case for a Cosmic Heritage ?’, Bristol 1997.
    Hoyle is de enige die voorzover mij bekend voorrekent dat het oersoep verhaal onmogelijk is, de tijd voor ontstaan van onze ingewikkelde moleculen door toeval is gewoon veel te kort.
    Zoals Hoyle het aanschouwelijk maakt ‘de kans dat een tornado door een scrapyard een 707 oplevert’.

    Verder weten we nog steeds niet wat denken is, zie Piet Vroon, de Wolfsklem, of Frijda, De Emoties.
    Het eerste boek benadrukt wat we niet weten, het tweede probeert aan te tonen dat we iets weten.

    Wie goed leest ziet weinig verschil tussen de beide boeken, alleen de benadering is anders, als bij John Horgan, ‘The end of science, Facing the limits of knowledge in the scientific age’, Reading, 1996 en John Maddox, ‘What remains to be discovered, Mapping the secrets of the universe, the origins of life, and the future of the human race’, London 1998.

    Waarom er ideologieën zoals godsdiensten zijn legt Vroon in het genoemde boek ook uit: kuddes hebben een korte termijn evolutionair voordeel door schijnzekerheid.

    Like

  3. joost tibosch sr

    Piet Vroon moet geweten hebben dat de meest wezenlijke functie van ons brein is, dat je de wereld anders kunt denken dan hij is. Dat doe je niet (meer) als je in een kudde meerent. Voor kuddegelovigen zal Piet beslist gelijk hebben, zoals dat ook voor kuddeongelovigen geldt!

    Like

  4. Anoniem

    Fred Hoyle heeft aan de natuurkunde niet zoveel meer bijgedragen sinds pakweg 1960. Eén van zijn creatievere ideeën was dat evolutie op gang wordt gehouden door een constante toestroom van virussen middels kometen.
    Hoyle’s berekening mbt de oersoep ken ik niet, maar voordat ik haar aanvaard wil ik haar gecontroleerd zien door een paar mensen die ook kunnen rekenen.

    Like

  5. Anoniem

    Piet Vroon zou zich als psycholoog hebben afgevraagd wat u precies bedoeld met “wezenlijk” en op grond van welk criterium u bepaald wat “het meest wezenlijk” is. Zonder duidelijkheid daarover zou hij de schouders op hebben gehaald.

    De reactie “Anoniem” hieronder is ook van mij. Mijn bestuderingssysteem werkt niet goed.

    MNb

    Like

  6. Anoniem

    “Alles is er door ontstaan en zonder dit is niets ontstaan van wat bestaat”
    Daar kijken natuurkundigen toch iets anders tegenaan.

    MNb

    Like

  7. joost tibosch sr

    Als theoloog is mij het verbeeldingsdenken in werkelijkheid en wetenschap dierbaarder dan het ook waardevolle grijpdenken, waar de verlichte natuurwetenschappen alle nadruk op legden. Zit daar het verschil? Wellicht is het dan ook niet nodig voor wie dan ook de schouders op te halen!?

    Like

Reacties zijn gesloten.