‘De onsterfelijke ziel bestaat niet’


Theoloog Huib Godding zegt dat in de nieuwe catechismus wordt gezegd dat de hele mens sterft, maar in Gods hand blijft. ‘De Bijbel is een geloofsboek en zegt volgens hem niets over een onsterfelijke ziel, wel over een levenswind die ingeblazen wordt. Van oudsher denken mensen dat het lichaam sterft en dat de ziel blijft bestaan. Een lichaam functioneert niet zonder ziel. Lichaam en ziel vormen een eenheid.’

‘Van het Oudnederlands Woordenboek van voor 1200 tot in onze tijd staat bij het woord ziel dat die onsterfelijk is. Pas in het handwoordenboek Nederlands van Van Dale uit 1996 komt een kentering. Het laatste woord is nog niet gezegd over dit onderwerp.’ (Leids Nieuwsblad)

Wat voor kentering? Dat de ziel niet langer onsterfelijk is? Dan heb ik blijkbaar een bijzondere uitgave van de Dikke Van Dale, de dertiende druk uit 1999. Die omschrijft de ziel onder meer als:

‘In bespiegelende of godsdienstige zin opgevat als een hoger beginsel, van goddelijke oorsprong en onsterfelijk geacht, rechtstreeks door God geschapen.’

Volgens de dominicaan André Lascaris, gepromoveerd in de theologie in Oxford, is de oorsprong van dit beeld van een te scheiden lichaam en ziel vooral te vinden in het erfgoed van de Griekse wijsbegeerte waarin gedacht werd dat heel de werke­lijkheid uit een hoger en uit een lager element bestaat. ‘De mens had een hoger element in zich, de ziel, die on­sterfelijk was, en een lager element, het sterfelij­ke lichaam.’ Het lijkt de dominicaan beter niet het bestaan van een onsterfelijke ziel aan te nemen.

‘Als er een toe­komst is voor de mens na zijn dood bij God, betekent dit in mijn ogen dat bij de dood de relatie met God blijft bestaan. God houdt deze relatie in stand en vanuit die relatie ontspringen dan opnieuw de relaties met anderen. Met andere woorden; de verrijzenis vindt plaats op het moment van onze dood. Want de verrijzenis is geen reanimatie van een lijk, maar een nieuw bestaan met God.’

Volgens de site erstaatgeschreven.nl wordt in de Bijbel het woord onsterfelijk maar één keer gebruikt. Het woord onsterfelijkheid wordt vijf keer gebruikt. Geen enkele keer wordt één van deze woorden gebruikt om een onderdeel van de mens te beschrijven dat altijd blijft leven.
Teksten, die verwijzen naar onvergankelijkheid/onsterfelijkheid, zijn óf omschrijvingen voor God, óf ze beschrijven een geschenk van God aan de mens. Onsterfelijkheid is geen eigenschap, die de mens uit zichzelf heeft.

Huib Godding
(foto: Flickr – Jan Slotboom)

Huib Godding houdt een lezing met discussie over de ziel op maandagavond 26 november in de derde lezing van de lezingenserie van de Leidse Studenten Ekklesia
Burggravenlaan 2, 20 uur
Leiden

Informatie is te vinden bij de Leidse Studenten Ekklesia. Eén avond is al geweest, over de ziel in de filosofie. De tweede lezing vindt plaats op 12 november, door prof. dr. Matthias Smalbrugge, over de ziel in de literatuur.

Zie: Is de ziel ter ziele?

en: Lichaam en ziel. Een on-Bijbels beeld

Gerelateerd: Gaat de deur naar het hiernamaals een stukje open?

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

14 Responses

  1. joost tibosch sr

    Met onze moderne menswetenschappen die steeds duidelijker eenheid van menselijke geest en lichaam laten zien, lijkt inderdaad de tijd gekomen om filosofisch afscheid te nemen van het al geschiedenislange denken over een “los te koppelen” ziel na onze dood. Dat dit afscheid ons na al die eeuwen erg veel moeite kost, is niet verwonderlijk!

    Theologisch blijft het bijbels denken, dat, zoals verliefde joodse jongens dat met hun geliefde deden, “de naam van ieder van ons geschreven is in de palm van Gods’hand”. Ook al lijkt dat minder inhoud te hebben dan een “ziel”, het zal in ieder geval betekenen -en hoe geweldig dat is, beseffen we zeker op een dag als Allerzielen- dat we, zoals we zijn en waren, in liefde niet vergeten worden.

    Evenzeer als onze fantasie zich een eeuwige “hemel met zielen” kon denken en voorstellen, kan zij dat ook bij dat “eeuwig niet vergeten worden” ..hoe dan ook is dat voor mensen in alle bescheidenheid even onvoorstelbaar..en voor gelovigen een even grote ‘geloofsgarantie’ op persoonlijke toekomst (in “God’s geheugen”?) ! En dan hebben we het nog niet eens over de uiteindelijke geloofde toekomst van onze wereld in het “Rijk van God”!

    Like

  2. -Gezien de ‘wet van behoud van energie’ geloof ik in een zeker behoud van ons zelf ; zij het in de vorm van massa en materie ons stoffelijk lichaam , dat ontbonden wordt in een vorm van energie ( E=mc²) ; en in een vorm van Psy, (E=mc²=Psy) die zorgt voor alle verdere evoluties van en in ons .

    Like

  3. Door dezelfde menswetenschappen komen ook heel andere ervaringen tot ons, zoals de bijna dood ervaringen van miljoenen mensen wereldwijd, maar die verkeerde tijdens hartstilstand niet in een niets. De stelling ‘de onsterfelijke ziel bestaat niet’ lijkt op die van Nietzsche, God bestaat niet, omdat Nietzsche het ooit zei?

    Like

  4. joost tibosch sr

    Ook de bijna-dood-ervaringen liggen binnen het bereik van de moderne wetenschappen en worden wat wanhopig en erg onwetenschappelijk tot het zo verlangde bewijs van leven na de dood verheven! Nietzsche had het over de reeële problematiek van de moderne mens met zijn overgeleverde God!

    Like

  5. Deze ervaringen beschrijven wat mensen hebben ervaren tijdens hartstilstand, dat het niet erg ‘wetenschappelijk’ is, dat zal best. De wetenschap geeft voor deze mensen geen antwoord.

    Like

  6. fumelle

    Dat de ziel langzaam wordt weggedacht vind ik wel zonde. Het zou goed kunnen dat de traditie van het pesjonkelen hiertoe heeft bijgedragen. Op 2 november en ook ergens in augustus ging je naar de kerk, even bidden, aflaat, de kerk uit, even bidden, weer een aflaat etc. Zo werden de zonden afgekocht voor hen die nog in het vagevuur zaten en een duwtje in de rug gegeven op weg naar de hemel. Er werd gigantisch gesjoemeld met het pesjonkelen en toen schafte de paus maar meteen het vagevuur af, nou ja, in kerkelijke termen heet dat anders maar komt het op hetzelfde neer.
    Dat vagevuur, de weg naar de hemel, speelde m.i. een grote rol in het inzicht in de ziel. De ziel was zo geen stilstaand fenomeen maar een energie die op reis was.

    Like

  7. joost tibosch sr

    De voorwetenschappelijke voorstelling van hemel-vagevuur-hel, ook overdadig en geweldig mooi aanwezig in literatuur en kunst, is oud en niet stom en wel degelijk een poging om in het toenmalig denkpatroon het ingewikkelde mensenleven en het geloof in een God uit te drukken. Maar met ons niet meer weg te denken modern wetenschappelijk wereldbeeld zullen wij ook andere voorstellingen mogen/moeten zoeken, willen we niet in de knoop raken met onze hersens..want ook geloof blijft hersens nodig hebben!

    Like

  8. joost tibosch sr

    Ook deze mensen kunnen het geloof in God en hemel met hun -trouwens psychologisch te verklaren ervaringen- niet bewijzen. Zo makkelijk gaat dat niet met geloof! Dat zouden we wel willen!

    Like

  9. “For the time will come when people will not put up with sound doctrine. Instead, to suit their own desires, they will gather around them a great number of teachers to say what their itching ears want to hear.”

    Like

  10. joost tibosch sr

    Dat zware bijbelse geschut halen weters en gelijkhebbers dreigend uit de kast als ze zich niet meer verwaardigen nog te antwoorden, met name als ze zich in een tijd met voor hen niet bij te houden veranderingen zich alleen nog paniekerig vastklampen aan hun starre opvattingen en gedrag! En natuurlijk koppelen ze dat als reden voor hun redding en als voorspelling van de ondergang van anderen aan hun beangstigende einde van de tijden! Wat een geloof!?

    Like

  11. They will turn their ears away from the truth and turn aside to myths. But you, keep your head in all situations….. leuk of niet leuk heilige teksten ( maakt mij niet uit, uit welke cultuur ze komen) vertellen mij meer dan nos, de krant, tv in het algemeen history channel discovery, mensen geloven wat ze willen geloven meer ideologien als waarheiden…….ze zeiden ook ooit “so above, so below………..

    “Plato regarded philosophy as the greatest good ever imparted by Divinity to man. In the twentieth century, however, it has become a ponderous and complicated structure of arbitrary and irreconcilable notions – yet each substantiated by almost incontestible logic. The lofty theorems of the old Academy which Iamblichus likened to the nectar and ambrosia of the gods have been so adulterated by opinion – which Heraclitus declared to be A FALLING SICKNESS OF THE MIND – that the HEAVENLY mead would now be quite unrecognizable to this great Neo-Platonist.” met als gevolg…

    “A nation with culture is blessed. To live in the world without becoming aware of the meaning of the world is like wandering about in a great library without touching the books. It has always seemed to me that symbolism should be restored to the structure of world education. The young are no longer invited to seek the hidden truths, dynamic and eternal, locked within the shapes and behavior of living beings.” – manly p hall

    ik ben niet iemand die het jaar door in de kerk hangt en naar die bullshit luistert…..maar ik ben iemand die zijn huiswerk maakt…..

    Like

  12. Modern morality and manners suppress all natural instincts, keep people ignorant of the facts of nature and make them fighting drunk on bogey tales. .. jaja 🙂

    Like

Reacties zijn gesloten.