Manuela Kalsky en de wereldziel van Pi

hetlevenvanpi
‘Religie is voor Pi meer dan riten en rituelen alleen. Het is de plaats die je inneemt in het heelal. Pi gelooft in Brahman, de ‘wereldziel’, die zich in verschillende goddelijke manifestaties, zoals Shiva, Krishna, Shakti en Ganesha, aan het menselijk beperkte voorstellingsvermogen openbaart. Maar die wereldziel is net zo goed in mensen, dieren, bomen en een handvol aarde te vinden, want in alles is volgens het Hindoe-geloof een spoor van het goddelijke aanwezig. Je zou het een spirituele kracht in jezelf kunnen noemen, de ziel die ernaar streeft zich uit te drukken: het eindige binnen het oneindige, het oneindige binnen het eindige.’

‘En zo werd Pi praktiserend hindoe, christen én moslim. Veel gelovigen hadden er geen moeite mee dat Pi er verschillende geloofsovertuigingen op nahield. Zij namen er geen aanstoot aan, eerder vonden zij het amusant. Zo niet de geestelijke leiders. Toen zij erachter kwamen dat Pi zich niet met één maar met drie geloven tegelijk verbonden voelde, waren zij op zijn zachtst gezegd not amused:
“Wat doet uw zoon in de tempel?” vroeg de priester aan de vader van Pi.
“Uw zoon is in de kerk gezien, en hij sloeg een kruis,” zei de imam.
“Uw zoon is moslim geworden,” zei de pandit.’ (MK)
 

manuelakalskyAl in 2007 hield bijzonder hoogleraar aan de VU in Amsterdam, prof. dr. Manuela Kalsky, de VolZin-lezing over het boek Het leven van Pi, van Yann Martel (winnaar Man Booker Prize 2002.) Bovenstaande citaten zijn daaruit. En nu staat de verfilming ervan al enige tijd in de bioscoop top-10. Reden genoeg voor NieuwWij om Kalsky’s lezing opnieuw te plaatsen. Het gaat haar niet om de fantastische avonturen die Pi op die boot beleefde, maar om de periode in zijn leven die eraan vooraf ging – toen hij besloot naast hindoe ook christen te worden en een jaar later ook nog moslim. Hoe dat kwam? En of het kon? (Foto: MK)

‘Dit verhaal van Pi is een mooi voorbeeld hoe je met een voor jou vreemde religie kunt omgaan: als een kind nieuwsgierig zijn hoe die religie in elkaar zit, vragen stellen, naar verhalen luisteren en je erover verwonderen wat er allemaal te horen, te zien en te beleven valt. Je laat je meenemen in een voor jou onbekende wereld. Je maakt kennis met hun ‘heilige’ teksten, gaat mee naar hun ‘heilige’ plaatsen – de kerk, de moskee, de tempel. Je leert er steeds meer over, waardoor ook je eigen vertrouwde geloof in een nieuw licht komt te staan.’ (MK)  

In de uitgebreide lezing van Kalsky stond zij stil bij Pi de hindoe; Pi de christen; Pi de moslim; bij de ‘drie geloven op een kussen’; over hoe je met een voor jou vreemde religie kunt omgaan; bij Pi in Azië en Europa; secularisatie en sacralisatie; de verschillende religies als ‘reisgidsen’ en bij religieuze flexibiliteit.

‘Immers – het is deze flexibiliteit die Pi in zijn gevecht om te overleven tijdens die 227 dagen op de Grote Oceaan heeft laten winnen. Steeds weer zocht hij naar nieuwe oplossingen en zijn drie geloven hebben hem daarbij spiritueel geholpen.’ (MK)

hetlevenvanpi

Het leven van Pi vertelt het ongelooflijke verhaal van Piscine Patel (Pi), een zestienjarige Indiase jongen wiens vader een dierentuin in India heeft.
Wanneer de familie besluit het land te verlaten, wordt de hele dierentuin ingescheept. Maar het schip vergaat en de enige overlevenden op de reddingssloep zijn Pi, een hyena, een zebra met een gebroken been en een tijger van 200 kilo. 
227 dagen dobbert de sloep over de Grote Oceaan, het decor voor een buitengewoon fantasierijke roman.

‘Dit verhaal doet je in God geloven,’ aldus een personage. Dat gaat misschien wat ver, maar wie Het leven van Pi leest, móet wel geloven in de onverwoestbare kracht van verhalen. (Prometheus)

‘Door alles wat ik had moeten doorstaan was ik triest en somber geworden. Door studie en gestadige, aandachtige godsdienstbeoefening kwam ik geleidelijk weer tot leven. Aan die godsdienstbeoefening, die sommigen vreemd zullen vinden, heb ik altijd vastgehouden.’ (Uit: Het leven van Pi.)

Zie: Geloven voorbij de grenzen’ (NieuwWij)
en:
Recensie van ‘Life of Pi’ (NieuwWij)

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

2 Responses

  1. joost tibosch sr

    Heb als christen met mijn keuze voor de liefdevolle God van Jezus geen moeite met de mysterieuze JHWH van de joodse profeten die bij ons is en ons oproept noch met overgave aan de Warmhartige Allah. Ik herken ook goddelijke krachten in onze werkelijkheid, waar Hindoeisme en Boeddhisme van getuigen. Heb met mijn individuele bestaan wel moeite met een wereldziel, zeker als men die God gaat noemen.

    Like

  2. -Religies en riten of rituelen vind ik prachtig, net als sommige sprookjes en andere verhalen mooi en inspirerend kunnen zijn .
    -Maar ook gezien de vele tegenstellingen tussen de verschillende religies en de conflicten, die daaruit voortvloeien, kan ik niet anders dan het volledig eens zijn met de woorden van Einstein :

    -Albert Einstein:
    De religie van de toekomst zal een kosmische religie zijn. Het zou een persoonlijke God moeten transcenderen, en dogma en theologie vermijden. Zowel het natuurlijke als het spirituele betreffende, zou het gebaseerd moeten zijn op een religieuze intuïtie, afkomstig van de ervaring van alle natuurlijke en spirituele dingen als een betekenisvolle eenheid,
    …een nieuwe religie, die overeen kan komen met de moderne wetenschap, en die tevens die wetenschap kan en zal overstijgen .

    Like

Reacties zijn gesloten.