De logische orde is bewijs bestaan van God

MINOLTA DIGITAL CAMERA
‘Want alleen een intelligente schepper kan een wereld creëren die logisch geordend is. Bovendien heeft de schepper ons een verstand gegeven dat logisch werkt, zodat wij de logische orde in de werkelijkheid kunnen begrijpen. Dit lijkt een krachtig argument voor het bestaan van God.’ – Aldus docent filosofie Jan Riemersma in zijn jongste artikel Logica, Plantinga en het Naturalisme.
 

Riemersma verwijst hiermee naar Alvin Plantinga, een Amerikaanse filosoof die een ‘stille revolutie’ teweegbracht met wijsgerige vragen over het bestaan van God: ”Tijdens mijn studie kwam ik in aanraking met opvattingen van Freud, Nietzsche en Marx over God en religie. Godsdienst zou een projectie zijn, dood of opium van het volk. Maar argumentatie en logica vormen de basisgereedschappen voor filosofen. De genoemde denkers poneren stellingen maar argumenteren niet. Waarom zou ik hun opvattingen blindelings accepteren?’

Alvin_Plantinga‘Plantinga (foto: wikimedia) meent dat het bestaan van een logische orde dan ook uitwijst dat wetenschap en religie niet met elkaar op gespannen voet staan. Integendeel, de logische orde is juist in harmonie met de gedachte dat God bestaat en de wereld geschapen heeft!’

Is er een goede verklaring voor de logische wetten, vraagt Riemersma zich af. Volgens hem lijken de wetten domweg uit de lucht gevallen en kan je er niets over zeggen. Niets voor Riemersma natuurlijk: hij zegt er wel wat over en haalt Plantinga erbij.

‘De moderne natuurwetenschappen zijn ondenkbaar zonder wiskunde. Het is echter moeilijk voorstelbaar dat de wiskunde, deze meest abstracte van alle wetenschappen, heeft kunnen ontstaan door het duw en trekwerk van de natuur. Wiskunde en logica, de toppen in het intellectuele hooggebergte, kunnen geen louter evolutionaire oorsprong hebben.’

Volgens Riemersma moet een grotere intelligentie moet de logica en wiskunde aan ons hebben verstrekt. Het probleem is echter dat om een wetenschappelijke theorie te bewijzen de wetenschapper geen bovennatuurlijke middelen nodig heeft, dus meent de naturalist ook geen bovennatuurlijke middelen nodig te hebben om de ‘grote vragen’ te beantwoorden…

‘Volgens de naturalist bestaat God niet, heeft de mens geen geest, geen vrije wil en heeft het bestaan geen zin. Het naturalisme is dan ook zonder meer strijdig met het geloof van de theist. Dit is echter geen enkel bezwaar, aldus Plantinga, want de naturalist heeft de waarheid niet in pacht.’ 

janriemersmaJan Riemersma, die een proefschrift schreef over de vraag of het bestaan van God al dan niet uitgesloten is, vraagt zich af of de naturalist, uit de aard der zaak, niet moeten zwijgen over de ‘grote vragen’. (foto: facebook)

‘Het theïsme, zo zou een neutrale toeschouwer kunnen zeggen, is daarom zelfs rijker dan het naturalisme: want de theïst vult de wetenschap nuttig aan met een metafysische verklaring (de theïst zegt dat God bestaat, een intelligente bovennatuurlijke schepper, die de reden is voor het bestaan van de logische orde), terwijl de naturalist slechts voortborduurt op de bestaande wetenschappelijke inzichten.’

Zie: Logica, Plantinga en het Naturalisme (De Lachende Theoloog)

Illustr: door Mirjam (hartistiek.nl) – ‘In de natuur is alles één, een logische orde, een logische vorm. Wij mensen zijn in staat ons in te leven in de ander, maar ook in de natuur: in planten, dieren, etc.’

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

36 Responses

  1. -Het enige absolute ‘zijn’ is de logica zelf ; dus god is niets anders en ook niets meer dan die logische ‘wil’, nl. het ‘zo-moeten-zijn’ , de wil en de energie die alles ‘maakt’ …

    Like

  2. Vogel

    ” Waarheid = Werkelijkheid ” waar de mens in tijdelijkheid slechts zijn realiteit in kan ervaren. De wetenschap ” trekt en web van begrippen ” om verschijnselen en veronderstelt daarmee De Werkelijkheid ” , ” Waarheid ” te ontfutsenen.
    De ” logische orde ” is bedacht en en raakt het ogenaakbare van De Werkelijkheid in realiteit van de tijdelijke bruikbaarheid.
    Bestaan doet de mens in zijn zèlfrealisatie met een ” ZIJN ” van alle tijden in tijdloos ervaren. Elk mens zo zijn waarheid in beleving. Dan is er geen vaststaand te bepalen eerste oorzaak noch van oorzakelijkheid in ….noodzaak,
    Zeker dan ook niet van een naamgeving met toegekende eigenschappen .

    Like

  3. Robert Kruzdlo

    We ‘kunnen’ de wereld logisch verklaren. Maar, zo ver zijn we nog niet, en,… dan nu al een bewijs leveren dat God bestaat. Is dat niet een beetje voorbarig of zit dit opgesloten in onze genen?

    Logisch nadenken is ook maar een aanleg die niet iedereen heeft of had. God, heeft niet iedereen ermee begiftigt.

    Nietzsche, zoals ik hem begrijp, ontkent het bestaan van God niet. Hij verklaart God dood voor hen die er verkeerd mee zijn omgegaan. (En nog steeds.)

    Mensen die logisch nadenken kunnen ook liegen.

    Like

  4. Jan

    “Want alleen een intelligente schepper kan een wereld creëren die logisch geordend is. Bovendien heeft de schepper ons een verstand gegeven dat logisch werkt, zodat wij de logische orde in de werkelijkheid kunnen begrijpen.”

    Een prachtige circelredenering een drogreden dus en dan vervolgt de schrijver:

    “Dit lijkt een krachtig argument voor het bestaan van God.”

    Is hier een schepper-God bedoeld ? Of een Demiurg. misschien? Of een vernietiger-God zoals Shiva ?

    Het enige wat hier duidelijk is dat de logische ordening die de schrijver in en buiten zich meent waar te nemen zijn God is. Maar die heeft verder geen enkele waarde. Het is niet meer dan een psychologisch privé-beeld.

    Dat het (de wereld) altijd al bestaan heeft wordt genegeerd of niet ingezien. Het moet zo nodig “geschapen” zijn. En dat is een zeer onlogische aanname n.l.: Iets wat IS bestaat, maar iets wat NIET IS bestaat niet. Je kan niet iets uit het niets laten ontstaan (=scheppen) Je kan ook niet iets wat bestaat vernietigen. Dat is vrij logisch vind ik. Je kan alleen maar iets wat bestaat omzetten in iets anders.

    Mijn conclusie: de notie “Schepper-God” is onlogisch.
    De aanname van een of meerdere “Demiurg(en)” ofwel “Bouwer-Goden” is logisch. Deze vormen de aarde uit iets anders.
    (het woord “wereld” kan hier ook staan voor alle objectief waarneembare substantie)

    Bovendien lijkt het erop dat er veel Demiurgen bezig zijn geweest: het is een hele klus om de wereld te bouwen.

    Like

  5. Ik zou willen dat iemand mij betaalde voor zulke cirkelredeneringen. Ik zou de hele dag dingen schrijven als : “ik heb gelijk, want ik heb altijd gelijk”. En dan op de foto, met achter me een kast met al mijn boeken. Zucht…

    Like

  6. Schaf het hele antropomorfische denkbeeld van God af en alle onzin verdwijnt. Dit is een werkelijkheid van karma, dus ook van orde, een intelligenter concept dan het eeuwige geleuter over toeval waarbij alleen de mens over bewustzijn zou beschikken en de rest dood, onbezield en willekeurig is. Dat zegt iets over ons, Westerlingen, niet over hetgeen we waarnemen. Deze visie heet Materialisme en wordt sinds de opkomst van de wetenschap in het westen altijd opgevoerd. Maar de discussie hoeft niet altijd maar gevoerd te worden tussen twee uitersten: een onzinnige theologie en een afstompend en weerzinwekkend Materialisme. Studenten zouden verplicht moeten worden inter-disciplinair bezig te zijn, het renaissance ideaal, dus veel meer generalisten moeten worden dan het benadrukken van specialismen waarbij er geen enkele samenhang meer te ontdekken valt. Het resultaat is een versplinterd zinloos mens- en wereldbeeld.

    Like

  7. Vogel

    Robert, ” We kunnen de wereld logisch verklaren …. “.
    Verondersteld dat wetenschappers kunnen achterhalen dat je een varken kunt ” ontleden ” en je houdt er dan een kruiwagen atomen aan over. Nu blijkt ook de mens uit dezelfde atomen opgebouwd.
    Zou de wetenschap alleen al kunnen verklaren waarom de mens dan wèl en het varken geen bewuste-zijn openbaart ?.
    Om het-zijn van een ” God ” , als creator, schepper en instanthouder te veriviëren , dienen we eerst de kennis daarvan te verwerven.

    Like

  8. Vogel

    Jan. ” Citaat: ….iets wat ” is ” bestaat , maar iets wat niet ” is ” bestaat niet “….. . ”
    Alles “is ” zo ook jouw bewering en zo eveneens alles wat gedacht, bedacht , waargenomen .. ervaren…enz. wordt.
    Het ” bestaan ” is slechts toepasbaar op het mens-zijn in zijn wording. ” Iets ” blijft dus atijd ” iets ” en ” niets ” is het is het eindloze deelresultaat van ” iets “. Dit betekent dat ” iets ” altijd op zichzèlf staat todat het “gelokaliseerd ” kan worden en als begrip in omschrijving deel gaat krijgen in een dialoog.

    Liked by 1 persoon

  9. -Misschien moeten we de god van Einstein zoeken :

    Albert Einstein:
    “De religie van de toekomst zal een kosmische religie zijn. Het zou een persoonlijke God moeten transcenderen, en dogma en theologie vermijden. Zowel het natuurlijke als het spirituele betreffende, zou het gebaseerd moeten zijn op een religieuze intuïtie, afkomstig van de ervaring van alle natuurlijke en spirituele dingen als een betekenis volle eenheid”

    Like

  10. Jan

    In dat geval is logica geen afgod meer. Dan zijn de functies van het verstand ondergeschikt aan een intuïtie, (een scherp inzicht at once), dat uitgaat boven het instinctmatige, het gevoel, het denken en het verstandige tezamen. Dan schouwt men in contemplatie, zonder gehinderd te worden door het zich opdringende denkvermogen, in het oneindige. Men beheerst dan het denken door het naar eigen wil aan en uit te zetten en te gebruiken als andere zintuigen. Men neemt dan de gedachtenvormen waar, zoals Plato dat deed. En men ziet dat er niets nieuws onder de Zon is, om met Salomo te spreken.

    Dan gaan de Mythen leven en worden de archetype manifest.

    Dan weet men dat men leeft als een levenloze schim in een prachtige droom die levend is en veel meer dan een logisch systeem alleen.

    Dan kijkt men door de materie en zichzelf heen en ziet men de lichtende substantie dansen op de maat van de hemelse muziek in de oneindige sferen en legt het ego af.

    We hoeven die God van Einstein niet te zoeken: hij is er al in ieders hart, En de toegang tot ieders hart wordt gegeven aan hen die de gelukzalige ervaringen van de ratio en de natuur achter zich heeft gelaten en door de poort van zelfkennis is gegaan.

    Wanneer men als Tamino aanklopt op de tempel der wijsheid die al wat was, al wat is en al wat komen gaat bevat.

    Een anthropomorfe God bestaat dan niet meer.

    Like

  11. joost tibosch sr

    Tot op de dag van vandaag is het monotheistisch denken altijd uitgegaan van het praktisch gevoelde mensenvernederende risico, dat we onze werkelijkheid of mensen/dingen in die werkelijkheid tot hoogste waarheid verklaren en “er voor op de knieën gaan”. Telkens vindt men in het monotheisme die combinatie van verbod op afgoderij en geloof in de onbedenkelijk, onuitsprekelijke God. Praktisch en invoelbaar is het monotheistisch geloof in feite met name merkbaar in verzet tegen en ontwijken van afgoderij.

    Met ons recente evolutiedenken is voor de monotheistische God alleen ruimte in de volle openheid van de -ook door ons af te leggen-weg naar toekomst van onze werkelijkheid. Zo lijkt Godsgeloof zelfs op de gezonde wetenschapsmentaliteit dat onze werkelijkheid in het nu maar beperkt te be-grijpen is, een mentaliteit die ook verwoed blijft hopen op weten in de toekomst. Met die mentaliteit lijkt wetenschap in ieder geval makkelijker te combineren met geloof, dan vaak wordt verondersteld.

    Maar ook “logische orde” en “logica” kunnen, dunkt me, in het nu afgod zijn en voor mensen vernederend en toekomstblokkerend gaan werken.

    Like

  12. Jan

    Ik zou graag zeggen: “iets maakt altijd deel uit van het totaal en staat niet op zichzelf.” Of dit nu energie/materie/substantie is of al de mogelijke beelden/vormen/procedures/programma’s. De eerste in een oneindig universum. De tweede in alle abstracte mogelijkheden.
    Wanneer beiden elkaar beïnvloeden, zoals het subject het object waarneemt en het object zich aan het subject toont, dan spreek ik van “leven”.
    Ik zie dit los van het bestaan van de mens of mens-wording maar toepasbaar op alle rijken der natuur binnen en buiten de ruimte-tijd. Daarom spreek ik liever van “leven” dan een dialoog. Dan geldt dit dus ook voor elementaire materie deeltjes zoals atomen en moleculen.
    Alles leeft en blijft zichzelf in eenheid: zoals in analogie alle mogelijke golven van de zee, het water van de zee zijn en blijven. In manifestatie of als potentie: klotsend of stil als een spiegel.

    Like

  13. Robert Kruzdlo

    Lees Hermans: Ik heb altijd gelijk. Of iets moeilijker, leraar, filosoof, architect, soldaat, Wittgenstein (zonder boekenkast)
    Zucht.

    Wikipedia: Timaeus legt vervolgens de schepping van het universum uit, die hij toeschrijft aan een ‘goddelijke ambachtsman’, de demiurg. Deze demiurg is goed en wil ook in zijn schepping zo veel mogelijk van het goede zien. Voor Plato is deze Maker niet omnipotent en ook niet in staat om ex nihilo – uit het niets – iets te scheppen. Hij is alleen in staat om, als een soort ambachtsman, het aanwezige ongeordende materiaal naar het model van de Ideeën te vormen. In latere tijden zijn de gnostici de term demiurg gaan gebruiken om te verwijzen naar een soort gevallen en onwetende god die een gebrekkig universum had gecreëerd, maar dit was niet de betekenis die Plato er aan had gegeven.

    Demiurg zijn we allemaal. We zijn druk bezig onszelf ‘uit te denken’ en het enige waar wij van afhankelijk zijn, is ons brein. We grutten er wat uit, dat wat ons uitkomt.

    Like

  14. Robert Kruzdlo

    Vogel,

    Een kruiwagen atomen of een varken, kiest ik voor een varken. En daar zit ook een logica in. Immers, kan ik alleen een varken zien en geen kruin van atomen.

    Ik ben het helemaal met je eens, en, hink op twee benen. Ik kan mij geen ander leven voorstellen dan op twee benen hinken.

    Het een kan niet zonder het ander.

    Geloven maakt wetenschap, feiten

    Like

  15. Robert Kruzdlo

    Joost, je schreef: Maar ook “logische orde” en “logica” kunnen, dunkt me, in het nu afgod zijn en voor mensen vernederend en toekomst blokkerend gaan werken.

    Daar ben ik het mee eens. Stel je voor we komen er achter dat dit soort theorieën het toekomstbeeld torpederen, de evolutie dwarsligt..

    Remd!

    Ik denk dat dit al gebeurt.

    Like

  16. Vogel

    Hallo Jan, Zo kun je ook zeggen : ” alles = iets= De Werkelijkheid ” en al zodanig ondeelbaar. Slechts de realiteit leert ons dat alle kennis daar een zwakke afspiegeling van is. ” Iets ” blijft zo ondeelbaar hoe we ook daaraan deel aan hebben.
    Het begrip “leven ” kent een duidelijke omschrijving iddels levenskenmerken. Moeite heb ik met het beweerde : ” … het object toon zich… “.
    Citat : ..” alle rijken der natuur “…ook “.. buiten ruimte en tijd “…
    Deze twee beweringen kan ik niet bindend verklaren.

    Like

  17. -De logica of eeuwige wetmatigheden zelf zijn dan wel een ‘uit-spreekbare’ god, juist omdat we zelf logica ervaren, en weten, dat deze wetmatigheden het enige absolute ‘zijn’ zijn ; dus een andere en onpersoonlijke god, die dan ook minder onder paradoxen te lijden heeft .

    Like

  18. joost tibosch sr

    “Logica” lijkt me slechts een -zij het geweldige- mogelijkheid van de de denkende mens om in het nu greep te krijgen op de betrekkelijke wetmatigheid van deze werkelijkheid. Zo heeft de denkende mens ook die geweldige andere mogelijkheid “fantasie” waarmee hij die wetmatigheid nu onder kritiek zet en deze werkelijkheid de toekomst in kan denken. De eeuwige wetmatigheid met goddelijk karakter in het Platoonse (platoons-christelijk) denken lijkt me nu een te hoog gegrepen, zij het toen best groots, gepasseerd station.

    Like

  19. Den mensch is geneigd om bij het aanschouwen van natuurfenomenen (zoals ik gisteren bij die boom) om daarvan een god de schuld te geven. De vragen blijven rijzen, de antwoorden uit. Wie zal het weten.

    Ceesgegroetje

    Like

  20. Zeg dat wel Joost. Ik ben ook blij je weer te treffen. Het voordeel van veel meemaken is dat je er soms wijzer van wordt maar ook teleurgesteld in mensen. Vindt dan de wijsheid maar. (In het midden?)

    Like

  21. Jan

    “het enige waar wij van afhankelijk zijn, is ons brein”, dat vind ik wel wat weinig.

    Er zijn andere lichaamsdelen waar we van afhankelijk zijn: een bloedpomp, longen…

    Volgens mij is het brein slechts een zintuig om gedachten op te vangen en wat regelalgoritmen om de lichaamsfuncties te coördineren..

    Like

  22. MNb

    Als een intelligente schepper de logische orde in elkaar geknutseld heeft zit die intelligente schepper zelf ook logisch geordend in elkaar en heeft blijkbaar zichzelf geschapen. Hoera.
    Maar god is natuurlijk de uitzondering. Het zoveelste voorbeeld van religieus special pleading – een drogreden, zoals we behoren te weten.

    “Is er een goede verklaring voor de logische wetten”
    Ja. Mensen hebben die geformuleerd, met name de wiskunde. Daar is alleen en in zoverre natuurlijk duw en trekwerk bij te pas gekomen dat de wiskundige breinen die die formuleringen hebben geproduceerd ook onderdeel van de natuur zijn.

    Aan het einde staat er dan iets zinnigs. Inderdaad zwijg ik over de zogenaamde grote vragen – ik ontken eenvoudigweg dat ze groot zijn. Ze zijn irrelevant.

    Like

  23. Jan

    Ja, dat mag Paul omdat het de God is van Paul die hij zelf bedacht heeft.
    Zo heeft ieder zijn eigen God, die die zelf bedacht heeft.

    Het enige wat jammer is: in t echie is tie dr niet.

    Like

  24. Jan

    Hallo die Paul.

    Is jouw God zoals,Thor, Ra, Osiris, Isis, Horus, Atoem, Sesjnet, Seth, Apopis, Brahma, Shiva of Vishnu. Allah misschien? Of het Brahman of Paramatman? Of Christelijk maar dan zo ja welke Christelijke God: Elohim (letterlijk god-godin-meervoud zie El wikipedia) of misschien JHWH (letterlijk: hij die is) Heere of misschien bedoel je die in de brandende braamstruik zat en zei dat hij het bewustzijn zelf is met de woorden: ik ben die ik ben. Of bedoel je Jezus of Christus of een combinatie daarvan misschien wel met een heilige geest met drie personen die één zijn of bedoel je een schepper god: Demiurg, of een emanerdende God een monade, misschien Krishna die ook het zelfde gezegd heeft als in het “ik ben xxx” net als .. kijk eens bij “Ik ben” in de wikipedia. Of gooi je alles op een hoop. Is ’t immanent of transcedent of beide. Is het liefde, of waarheid?

    Ik ben benieuwd naar je God: niet meer en niet minder: dat moet dat wel goed gedefinieerd zijn.

    vriendelijke groet van Jan die niet snapt wat men met God bedoelt.

    Like

  25. Jan

    Hallo Paul.
    Ik ben tegen het gebruik dat woord “God”. De reden is, dat het niks zegt en dat er al voldoende godsdienstoorlogen zijn geweest. Bovendien zijn er veel monotheisten die een anthropomorfisch beeld hebben van God die persoonlijk (persona=masker) zou zijn. Die vinden dan ook nog dat “hun” God de enige ware is: onjuist dat is verdeeldheid.

    Ik ga uit van een oneindig, grenzeloos, eeuwig/tijdloos, onpersoonlijk -beginsel- (dus geen god) dat cyclisch zich emaneert en dus zowel immanent als trancedent is waarover niets te zeggen valt. Ik voel me thuis bij het Hinduisme met zijn parabrahman of boeddhisten met paramatman of het taoisme met de onnoembare “weg” of het oude Egypte met Atoem of bij Valentinus met zijn onkenbare. Mooi bij de laatste is de eerste emanatie in dyade “Diepte” en “Stilte” die niet begrepen kan worden door “Sophia” =wijsheid. De pogingen van Sophia (de zoveelste emanatie voordat zelfs ruimte en tijd ontstaan) om in diepte en stilte door te dringen veroorzaakt de Demiurg.

    Maar al deze theorieeën zijn zowel juist als onjuist. Dus daarom vraag ik altijd wat men verstaat onder “God”. En leef ik mijn leven goddeloos.

    Like

  26. Vogel

    Paul, Jan zegt het ” wat meer uitgebreid ” . Wat blijft voor mij en eerder gezegd is het ” Intuitief immanente , ” het “Transcendente “. Dat is met geen enkel reliegieuse voorstelling ……in taal of teken …..te omschrijven. De overtuigende uiting daarvan is te vinden in de benadering van de naaste. Vindt dan in deze als “God ” of anders te benoemen tijdloze , onvergankelijke beïnvloeding in elkaar . Wat blijft is het accepteren van de stervelijkheid als gegeven van beperkte mogelijkheid elkaar bij te staan. Het leven is immers tijdig en in ons bestaan ervaren we een tijdloosheid die de betrekkelijkheid van een materieel streven slechts stoffelijke vergangkelijkheid biedt.
    Elke relieuse voorstelling in uitdragen van standpunten leidt tot weerstanden , tot pennenstrijdt, meningsverschillen, strijdt tot …. bestrijding .

    Like

  27. theo

    Jan:
    Er is alleen de intuïtie,
    een basis in jezelf, een ‘weten’ ,
    dat zich uit in allerlei ideeën, voorstellingen.
    Vandaar ik het ruimdenkende van Paul en deze website
    waardeer, een weg uit alle verstarde godsbeelden en concepten, (zonder het eigenlijke meteen af te zweren.)

    Overigens MNb, is de website God.voor.dommen opgeheven(?)
    waar zoek je nu je weg in al je anti-religieuze-vijandelijkheid, je bent al jaren ermee bezig, niks en niemand zal ooit de waarheid van MNb stoppen, en ja, MNb hééft ook zijn waarheid.
    (Moest het ef kwijt Paul.)

    Like

  28. Jan

    Hallo Theo.
    Ik maak onderscheid tussen gevoel, intuïtie en Gnosis. Het is altijd aanbevelenswaardig termen te gebruiken waarbij men over en weer begrijpt wat de ander er mee bedoeld. Dat voorkomt misverstanden.
    Voor mij is intuïtie een “knowledge at once” een tijdloos inzicht zoiets als “er gaat mij een licht op”. Het is een aspect van wat je dus “verlichting” zou kunnen noemen, in die zin dat je het duidelijk kan zien. Dat is de een soort waarheid die niet door duisternis verborgen kan zijn. Deze intuïtie ontstaat in een soort meditatieve stilte nadat men met het verstand veel denkenergie en begeerte tot wijsheid heeft ingezet. Het kan wie dan ook zijn: een filosofisch materialist of een oosterse Magiër, maar ook een student fysica die plotseling de oplossing ziet voor het onderwerp van zijn aandacht als hij een pilsje drinkt. zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Buddhi De eigenschap daarbij, voor mij, als toetssteen is, dat men na de flits van inzicht de kennis zich eigen heeft gemaakt: men kan dan daarna met het verstand een rationele theorie ontwerpen. Bijvoorbeeld zoals Einstein na concentratie en dommelen in zijn baantje bij het octrooibureau door de intuïtie tot zijn relativiteits-theorie kwam. Soms heb ik het ook bij een uitvinding, waar ik later een beschrijving kan maken waarop ik een octrooi kan verkrijgen. Intuïtie heeft dus betrekking op gemanifesteerd zijn: ideeën, objecten, emoties, relaties, objecten. Als men na een “zogenaamde” intuïtie geen rationele verklaring kan geven dan is het voor bij geen “intuïtie”. Het is dan òf een gevoel of instinct (zoals bij de dieren-wat voor veel mensen vaak beter werkt dan hun intelligentie) of anders het is Gnosis.
    Wat ik Gnosis noem gaat uit boven intuïtie (als je van boven of onder kan spreken). Het is de directe eenheidsbeleving van “niets en alles”, waarover dus niks gezegd kan worden. Het woord “ontroering” komt er dicht bij vanwege de betekenis: “niet bewogen”. Maar men kan overal andere termen voor gebruiken,
    Overigens ben ik het eens met je zienswijze op Paul en zijn website. Hoewel ik de indruk heb dat er hier nog veel verstarde Godsbeelden zijn. Ik heb gelukkig nooit “Godsbeelden” hoeven af te zweren, omdat ik op de lagere katholieke school het idee van het bestaan van een God onzin vond. Ik ben een “zoeker” geweest.
    Wat betreft de uitspraak van MNb “over de zogenaamde grote vragen – ik ontken eenvoudigweg dat ze groot zijn. Ze zijn irrelevant.” Daar ben ik het mee eens en mee oneens. Het leven zelf in het hier en nu (Tolle) daar gaat het om. Voor de een zijn de grote vragen zinvol voor de ander zinloos. Ik vind de opstelling van MNb wel leuk: het zorgt voor leven in de brouwerij. vriendelijke groet van Jan

    Like

  29. Jan

    “Volgens de naturalist bestaat God niet, heeft de mens geen geest, geen vrije wil en heeft het bestaan geen zin. Het naturalisme is dan ook zonder meer strijdig met het geloof van de theist. Dit is echter geen enkel bezwaar, aldus Plantinga, want de naturalist heeft de waarheid niet in pacht.”

    Maar dat geldt ook voor de theist: ook die heeft de waarheid niet in pacht: dus dat is ook geen enkel bezwaar.

    Ik wil hier aan toevoegen dat m.i. ook de “religieuze” Boeddhist het met de naturalist eens is.

    In het Boeddhisme (tenminste voorzover ik weet in het Mahayana-Boeddhisme) bestaat er geen God. Het is dus een a-theistische religie. Daar heeft de mens geen “geest” in de zin van eigen “ziel” gezien de uitspraak van Siddhartha Gautama, de Boeddha, betreffende anatta ( http://en.wikipedia.org/wiki/Anatta ) en heeft de mens geen wil, met dien verstande dat de mens onderworpen is aan de werkingen der natuur (de guna’s) en de dwangmatigheid van de skanda’s ( http://nl.wikipedia.org/wiki/Vijf_khandhas ). Daarbij komt de leer van de wet van Karman: het karma van de mens. Het leven heeft ook in het Boeddhisme geen zin en de boeddhist tracht aan het leven (de vele reincarnaties) met al zijn lijden te ontsnappen door onthechting. Het resultaat is dan Nirwana, dat “uitblussing” betekent in de zin van “windvlaag die de vlam dooft”. Geen soort “hemel” dus.

    Ik heb eens een cursus Vipasanna (in Dilsen, België) gedaan. Daar bleek mij ook dat de opvattingen vanuit het Theravada Boeddhisme vergelijkbaar zijn. Alleen gebruikt men daar meer woorden uit het Pali dan het Sanscriet: dat is even wennen voor mij.

    Wat ik hier mee wil zeggen is dat de rijke oude filosofie vanuit het Boeddhisme, bovenstaande opvattingen van de naturalist mede huldigt en dat het gepaard gaat men een respect afdwingende levensfilosofie en spiritualiteit. Geen reductionisme dus maar het tegenovergestelde.

    Like

  30. Monique

    Zou het volgens Plantinga’s idee ook zo kunnen zijn dat ‘God’ en ‘wiskunde’ eigenlijk synoniemen zijn? Hoe dan ook: volgens mij is het laatste er nog lang niet over gezegd. Ik mis in het artikel ‘The Blind Watchmaker’.

    Like

Reacties zijn gesloten.