‘Wetenschap van geen belang voor geloof in God’

ikdenkdusikgeloof
‘Een God die onze logische denkwijze overtreft, helpt ons bij het oplossen van een reeks belangrijke theologische problemen,’ zegt filosoof Jan Riemersma in de discussie onder zijn artikel Een wereld voor mensen. ‘Het zegt ons waarom ‘de wetenschap’ van geen belang is voor ons geloof in God. Hij is van een andere orde, we kunnen zijn bestaan niet aantonen in een laboratorium of in een deeltjesversneller.’

‘En dat zou een gelovige ook niet willen; heel de ‘strijd’ tussen wetenschap en geloof kan worden vergeten als we veronderstellen dat God een niet-logische bestaanswijze heeft.’

Riemersma stelt dat er ‘bewijzen’ bestaan die bedoeld zijn om de gelovige een hart onder de riem te steken – en niet zo zeer om het bestaan van God aan te tonen. Als voorbeelden van deze ‘bewijzen’ noemt hij de ‘weddenschap’ van Blaise Pascal, de ‘omkering’ van Søren Kierkegaard en de ‘levende optie’ van William James.

‘Deze filosofen betogen, met zoveel woorden dat het niet nodig is om haarfijn aan te tonen dat God bestaat: de gelovige mag zich tevreden stellen met de gedachte dat het geloof in God zelf een groot goed is.’ 

De filosoof geeft een aantal voorbeelden dat helpt bij het oplossen van een reeks belangrijke problemen indien God onze logische denkwijze overtreft. Het is dan bijvoorbeeld niet redelijk om het kwaad onmiddellijk in verband te brengen met God. God is dan ook niet stelselmatig te bestuderen of te beschrijven. God die onze logische denkwijze overtreft, is vermoedelijk ‘groter’ (= perfecter) dan een God die, net als wij, alle gedachten logisch moet ordenen. En als God een niet-logische bestaanswijze heeft, mogen we eenvoudigweg rekenen op Zijn bestaan. Riemersma (foto: facebook) concludeert dat de gedachte dat de werkelijkheid logisch niet gesloten is, juist een theologisch volmaakter beeld van God oplevert.

janriemersma‘Het geloof is van levensbelang, er staat voor de mens oneindig veel op het spel, namelijk de waarde en inhoud van zijn leven op aarde. Wetenschap daarentegen is werk in aanbouw. Een redelijk mens verlaat zijn huidige onderkomen niet om buiten in de kou alvast te wachten totdat eindelijk de nieuwbouw gereed is. Waarom zouden mensen hun verlangen en hoop dan alvast opgeven om te wachten op de uiteindelijke wetenschappelijke beschrijving van de werkelijkheid? Het minste wat de mens voor zichzelf kan doen is geloven dat het bestaan zinvol is en dat zijn keuzes betekenis hebben’. (Uit: Een wereld voor mensen)

Elders in de reacties pleit Riemersma voor een volstrekt ‘open’ wereld, waarin de logische wetten niet universeel gelden. ‘De natuurlijke beschrijving van de werkelijkheid is dan voor ons nog wel de meest betrouwbare beschrijving van de werkelijkheid, maar deze natuurlijke wereld is logisch niet begrensd: de natuurlijke beschrijving van de werkelijkheid is de meest betrouwbare, maar ze is niet volledig.’

‘Een niet-logische werkelijkheid heeft zulke vreemde eigenschappen, dat Gods’ bestaan eigenlijk niet kan worden ontkend. Immers, in een niet-logische werkelijkheid is alles mogelijk? Dus ook het bestaan van God. Dit betekent dat de vraag of God bestaat niet afhankelijk is van de vraag of we zijn bestaan empirisch kunnen aantonen.’ 

Zie: Een wereld voor mensen en de reacties eronder
(Geloof & Wetenschap)

Illustr: visje

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

16 Responses

  1. Beste atheist en schrijvers, durf Jezus de Zoon van God een keer uit te dagen door uit te spreken eens liefdevol in je leven te verschjjnen als bewijs of teken en ga dan verder met je epistils over atheisme. Geloven doe je niet op grond van bewijs en ontvangst van goed gevoel maar een rotsvast vertrouwen dat God zich openbaart. en dat je Zijn stem ervaart en hoort als he Hem respectvol uitnodigt in je hart en leven. Ik kan mezelf niet troosten, blij maken, gezond maken, leven, reddenetc zonder God.. Jij bent denk ik heeel bang. Ik bid voor jou. Dat Hij zich liefdevol laat zien.

    Like

  2. joost tibosch sr

    Namens dat substantieel deel van de gelovigen blijf ik met Loesje en met gelovige neurobiologen (ik bedoel niet van Lommel!) zeggen: Ik denk en ondanks MNb blijf ik geloven

    Like

  3. MNb

    “De vraag is alleen”
    Dat is inderdaad de vraag. Maar zolang deze weg wel tot atoombom, internet en een karretje op Mars leidt en Lilaca niet volg ik die weg toch maar.

    Like

  4. MNb

    Wetenschap is niet op zoek naar de Waarheid in de betekenis die gelovigen er aan geven en al helemaal niet met een hoofdletter. Wetenschappers beseffen maar al te goed dat elk van hun theorieën een voorlopig karakter heeft en elk moment weerlegd kan worden door nieuwe empirische data. Een goed voorbeeld is de BCS-theorie: geformuleerd in 1957, Nobelprijs in 1972, weerlegd in 1986.
    Geloof heeft niets vergelijkbaars en kan alleen daarom een zoektocht naar de Waarheid claimen.

    Like

  5. MNb

    “En dat zou een gelovige ook niet willen”
    Des te merkwaardiger dat Riemersma in zijn proefschrift, dat ik gelezen heb, de evolutietheorie opzettelijk verkeerd weergeeft als een toevalstheorie om zijn geloof te onderbouwen.
    En dan heb ik het nog niet over alle gelovigen die wel degelijk willen wat JR oftewel DLT beweert niet te willen, creationisten uiteraard voorop, gevolgd door de paus die stelt dat wetenschappers niet tot de Oerknal zelf moeten proberen door te dringen en natuurlijk alle progressieve gelovigen die op grond van Cartesiaans dualisme beter menen te weten wat bewustzijn is dan neurobiologen. Dat is dus oa Van Lommel.
    Kortom, DLT heeft op dit punt gelijk, maar het zou leuk zijn als een substantieel deel der gelovigen zich er ook eens aan zou houden.

    Like

  6. joost tibosch sr

    Zelf heb ik de (mystieke?) ervaring dat zowel wetenschap als geloof op zoek zijn naar die uiteindelijke Waarheid, waar Augustinus van zegt, dat we eindelijk na alle onrust tot “rust komen”.

    Like

  7. a. Vandersloot

    Er zal nog veel onderzoek moeten gebeuren naar mens en wereld voor duidelijk kan worden hoe de aarde, en alles daar rond, in elkaar zit.
    De vraag is alleen of we met het huidige onderzoek op de goede weg zitten om het hele plaatje te vatten. Het mentale wezen, de mens, is niet het eindpunt van de evolutie van het licht. Lilaïsch gezien zijn er nog andere vormen van kennis mogelijk, die meer kunnen kennen dan het mentaal dat kan. Want het mentaal kan de hogere dingen niet vatten, het is daarvoor niet geschikt. Het verstand is een instrument dat kan tellen, sorteren en ordenen. Het is er niet om te filosoferen of te denken over God en de evolutie. Dat gaat het verstand te boven. En zo zijn er dan andere vormen van kennis, vormen, voorbijgaand aan het rationele, die meer te maken hebben met wie de mens als persoon zelf is.

    zie ook: http://www.elektoor.com/gouden-visie-61-januari-2013/het-mentaal-en-zijn-vermogen.aspx

    Like

  8. Rob Heusdens

    God is natuurlijk wel degelijk gemaakt, nl. het product van ons menselijk bewustzijn. Ook God is een ontwikkelings product, want in een vroeger stadium van de mensheid waren het nog natuurgoden, pas later werd het mono-theisme ontwikkeld.
    De drogredenatie dat God geen begin nodig had, maar het universum wel, behelsd wanconstructies van het denken zoals het “begin van de tijd”. Daarbij zou men dus – buiten het bestaan van tijd – een begrip als “begin” moeten plaatsen. Het is net zo’n wanconstructie als je af te vragen wat de oorzaak is van causaliteit.
    De vraag naar de “oorzaak” van de wereld is uiteraard zelve al een slechte constructie, waarbij men begrippen probeert te hanteren ver buiten de grenzen van hun definitie, want uit de definitie van begrippen als “oorzaak” en “wereld kunnen we direct al afleiden dat de hele vraagstelling zinledig is.

    Like

  9. Robert Kruzdlo

    Dankzij prof. Van Schayck weten wij dat God zich juist niets van het natuurlijke aantrekt.

    Universiteit Maastricht gaat volgende maand, samen met universiteitskrant Observant, een debat houden over de relatie tussen geloof en wetenschap.

    Like

  10. Robert Kruzdlo

    ‘En dat zou een gelovige ook niet willen; heel de ‘strijd’ tussen wetenschap en geloof kan worden vergeten als we veronderstellen dat God een NIET-TALIG bestaanswijze heeft.’

    OF

    ‘En dat zou een gelovige ook niet willen; heel de ‘strijd’ tussen wetenschap en geloof kan worden vergeten als we veronderstellen dat God een NIET-GELOVIG bestaanswijze heeft.’

    Taalkundig kloppen deze zinnen. Ik wil maar zegen Kant zag ook een keer een engel want de rede brengt monsters voort. (…)

    Like

  11. Anoniem

    Zolang er i.p.v. ….geloof …. in onderscheiden geloven wordt gepraktiseerd, betekent dit politieke stellingnames in hiärgische machtsuitvoering : een tijdige vertaling van een intuïtief tijdloos beseffen.

    Like

  12. -En toch blijft de ‘logica’ het enige absolute ‘zijn’ ;… en is ook de mens niet begiftigd met de faculteit van de ratio- of het logisch denken, en is het geweten daar ook geen emanatie van ?
    -God kan dan niets anders of niets meer zijn dan die logische wil zelf ; en dit inzien gaat alle empirie of wetenschap te boven .

    Like

  13. Ben blij dat als iemand bij de rechter komt en beweert iemand anders vermoord te hebben “in naam van god”, dat we dan wel leunen op dingen zoals bewijs en geloof niet voldoende is.

    Like

Reacties zijn gesloten.