‘Niemand kan bij God komen dan door Jezus’ – Waar of onwaar?

anselmgrun
Veel christenen moeten andersgelovigen bekeren tot het christendom met het argument dat zij alleen door Jezus tot de Vader kunnen komen.
In het boek van monnik en wereldwijd bestsellerschrijver Anselm Grün Wat komt er na de dood? – over de kunst van leven en sterven – staat een frissere kijk op een eeuwenoude traditie die veel mensen aanspreekt.

anselmgrun2Grün (foto: anselmgrun.net) vertelt dat een protestantse verpleegkundige vaak schrok als oude mensen niets van Jezus wilden weten. Ze zegt dat als zij niet belijden dat Jezus hun Heer is, zij niet in de hemel komen, want er staat immers: ‘(…) Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij.’ (Joh. 14,6)
Grün maakt haar duidelijk dat deze uitspraak niet zo exclusief geïnterpreteerd kan worden en haalt als argumenten teksten aan van de rooms-katholieke theoloog Karl Rahner en zijn leerling Ladislaus Boros.

‘Karl Rahner ziet deze uitspraak zo dat ieder mens bij zijn dood uiteindelijk Christus ontmoet en inziet dat in Hem de vervulling van zijn verlangen ligt. Hij zal in de ontmoeting met Christus beseffen dat hij bij zijn zoektocht naar het ware leven uiteindelijk steeds op zoek was naar Christus. (…) Dan komt hij na zijn dood door Christus bij de Vader – zelfs wanneer hij Hem tijdens zijn leven heeft verloochend, omdat hij met de naam Jezus Christus iets heeft geassocieerd wat niet overeenkomt met het wezen van Christus.’

150px-Karl_Rahner_by_Letizia_Mancino_CremerKosmische werkelijkheid
Grün gaat verder en stelt zich de vraag waar Rahner (foto: wiki) de zekerheid vandaan haalt dat iedereen bij zijn dood zal inzien wie Christus is. Zijn leerling Ladislaus Boros geeft dat antwoord, verwijst naar de kruisdood waardoor de menselijke werkelijkheid van Jezus geplant is in het fundament van deze wereld. Ieder mens is innerlijk verbonden met die kosmische werkelijkheid.
Als in het Bijbelverhaal wordt verteld dat het voorhangsel in de tempel scheurt, legt Boros uit dat hiermee in de joodse mystiek het hele universum bedoeld wordt:

‘Dit voorhangsel scheurde bij de dood van Christus in tweeën om ons te laten zien dat de hele kosmos zich opent voor de godheid op het moment dat de verlossingsdaad van Christus wordt voltrokken.’ (…) Christus is voor alle mensen gestorven. (…) Of de mensen er weet van hebben of niet: ze komen in de wereld al steeds het geheim van Jezus Christus tegen. Dat wordt voor hen bij hun dood openbaar. En op die manier wordt Christus voor alle mensen bij hun dood de weg naar de Vader.’ 

220px-Leonardo_boffGrün verwijst tot slot naar de Braziliaanse (bevrijdings) theoloog, filosoof en schrijver Leonardo Boff (foto: wiki) die uit de gedachten van Rahner onder meer concludeert:

‘Ieder mens zal op een dag God en de opgestane Heer van aangezicht tot aangezicht ontmoeten, ook wanneer hij gedurende zijn aardse bestaan nooit van hen had gehoord. Voor een ogenblik wordt alle mensen de kans geboden om christen te worden en een keuze te maken vóór God en vóór Christus.’

BRON: Anselm Grün, Wat komt er na de dood?  Hoofdstuk: Niemand kan bij de Vader komen dan door Mij – pag. 96 – 98 | 144 pagina’s | Uitgeverij Ten Have | oktober 2010 | € 6,90

Kleine Catechismus voor Vrijdenkers

kleinecatechismus
Moderator PietV van website Freethinker – dat georganiseerde religies en atheïstische doctrines zoals het communisme kritisch volgt – stelde 200 vragen aan journalist en Anglicaanse priester Jos Strengholt. De antwoorden zijn nu gebundeld in een Kleine Catechismus voor freethinkers, als ‘een toegankelijk boek, dat laat zien dat christen-zijn niet haaks staat op het gebruiken van je verstand’.

‘Je kunt toch niet alles wat in de Bijbel staat geloven? Heeft het christendom door de geschiedenis niet voor miljoenen doden gezorgd? In Kleine catechismus voor freethinkers geeft journalist Jos Strengholt antwoorden op vragen die door atheïsten zijn gesteld op de website freethinker.nl. Een toegankelijk boek, dat laat zien dat christen-zijn niet haaks staat op het gebruiken van je verstand.’
(Uitgeversgroep Jongbloed)

Het lijkt erop dat Freethinker de antwoorden druk aan het bestuderen is, want na de aankondiging van de Atheïsmedag in juni 2012, een ‘festijn van de rede dat over atheïsme, secularisme & humanisme’ zou gaan, is er bij Freethinker nog slechts één bericht verschenen in oktober 2012, over ‘moskeegetetter’ in Deventer, waartegen de Atheïstische Seculiere Partij te hoop loopt.

freethinker-logo-forumZou dat komen door de afnemende belangstelling voor het atheïsme? Tussen 1970 en 2010 daalde het percentage atheïsten op de wereldbevolking van 20 tot 12 procent. Meer atheïstische websites hebben het loodje gelegd, zoals god.voor.dommen.nl.

Terug naar de Kleine Catechismus. Freethinker stelde vragen als ‘Waar komt jouw god vandaan?’, ‘Ben je in staat om deze god nader te definiëren?’, ‘Wat is het nut van miljarden melkwegstelsels?’, ‘Waarom heeft jouw god mensen nodig om zijn woord te verspreiden, waarom doet hij dit niet zelf?’, ‘Tussen de 10 en 20% van de vrouwen krijgt een miskraam. Is jouw god de grootste aborteur?’

‘De eerste vraag lijkt me een belangrijke vraag. Voor veel gelovigen is het een aanname. Die plaatsvindt binnen het ruime begrip geloof. Vanuit deze basis vormt zich een concept. Vaak met eigenschappen en gevoelens. Echter bestaat er een god buiten de materiële wereld? Kan een god zichzelf scheppen; is de woonplaats van deze god te bepalen; is een god nodig om na te denken over onze oorsprong? Waarom is het in veel culturen een Hem en niet een Haar? Het zijn allemaal waaromvragen; door hierop voort te borduren kunt u ook terug komen op de beginvraag. Ontbreken de antwoorden dan kunt u misschien gaan nadenken of deze god niet bij uzelf vandaan komt.’ (Freethinker) 

josstrengholtStrengholt heeft zijn best gedaan te antwoorden op de scherpe vragen van Freethinker – ‘scherper kun je ze niet stellen’ zegt hij. Omdat er op die 200 vragen copyright zit, heeft Strengholt ze niet klakkeloos overgenomen. Hij heeft wel de stijl van de vragenstellers zo veel mogelijk gehandhaafd om recht te doen aan hun kritische uitgangspunt.

In het antwoord op de vraag waar god vandaan komt, zegt Strengholt dat God nergens vandaan komt, want dat suggereert dat Hij is ontstaan en dat is Hij niet. Hij is altijd geweest en zal er altijd zijn. Als tegenvraag stelt hij, dat als je niet in God kunt geloven, of je dan kunt uitleggen hoe de wereld is ontstaan:

‘Wat ging er aan de oerknal en de oersoep vooraf? Waar komt materie vandaan? Waar komt energie vandaan? Als je daarop antwoord met: ‘Dat kunnen we ons niet goed voorstellen’, of ‘Dat weten we nog niet’, dan kun je even consequent zeggen: ‘Dus geloof ik niet in die oersoep en die oerknal. Want ik kan me dit niet goed voorstellen.’

Zie voor alle vragen van Freethinker en de antwoorden van Jos Strengholt:

Kleine catechismus voor freethinkers | prikkelende vragen aan het christelijk geloof | Strengholt, J. | ISBN: 9789063536718 | 192 pag.
€ 14,95

Zie ook: 95 stellingen / 200 vragen aan een christen 

en: Reactie op atheïsten van Freethinker

PKN in debat over de goden God en Allah

thegodallah
De Protestantse Kerk Nederland (PKN) discussieert over de vraag of christenen en moslims wel in dezelfde God geloven. Natuurlijk, want christenen zijn monotheïsten en geloven dat er maar één God is en daarom kunnen moslims geen andere God aanbidden. Zelfs in de
Koran staat dat ‘uw God en onze God één is’ (soera 29:46.)

De Vervolgnota ‘Integriteit en Respect’ van april 2013 volgt op de Nota ‘Integriteit en Respect’ van 2011, en verschijnt vanwege de reacties op de eerste nota. De reacties gaan onder heel veel meer over die ‘ene’ God.
De paragraaf in de eerste nota over het ‘vraagstuk God’ laat het antwoord in zekere zin in het midden.

‘Naast de opmerkingen met betrekking tot de weergave van de islam in IR (Integriteit en Repect, pd) neemt in de reacties de vraag naar God een belangrijke plaats is, met name de vraag of de God van de islam en de God van het christendom nu wel of niet dezelfde is.’ 

Gottegot
Sommigen vinden dat God en Allah niet dezelfde zijn, anderen vinden dat dit wel zo is. – Hoe zou God daar tegenaan kijken? Zou Hij niet denken: ‘Gottegot, waar hebben ze het over? Ik heb miljoenen mensen geschapen en er volgen er nog meer en ze zijn allemaal verschillend! Ik geloof in al die mensen, die er allemaal anders uitzien, allemaal verschillende kleren dragen, zo veel verschillende rassen, kleuren, lengtes en breedtes, maar allemaal mensen! Ik geloof toch in één mens en tegelijk in allemaal? In al hun verschijningssoorten?’ God Zelf zal het daarom worst wezen, die discussie op 26 april van de synode PKN of Hij Allah is of God.

pkn‘In deze context is in een reactie de vraag gesteld of christenen moslims dan wel als echte gelovigen beschouwen of misschien eerder als fantasten (of erger, dienaren van de duivel).
De meeste moslims ervaren het begrijpelijkerwijs als een ernstige belediging als van hen gezegd wordt dat ze in een andere God geloven. Het past christenen voluit te erkennen dat moslims in oprecht geloof de God van Abraham willen dienen.’
 

Islamprobleem?
Volgens de nieuwskoppen bij Kerknieuws (IKON) en NieuwWij gaat de ‘vervolgnota PKN over de islam’. Maar dat klopt niet, ze gaan over de islam èn het christendom. Nu lijkt het wel een islamprobleem, zoiets als het Marokkanenprobleem, maar dat is het niet. Het is een mensenprobleem over die ene God. Iedereen legt Hem wat anders uit, dat is alles, maar die ene God blijft gewoon de Ene.

‘Het gesprek zal dus gaan over de vraag wie deze God nu precies is. Zijn onze beelden van Hem ook niet heel erg uiteengegroeid? Hebben we het nog wel over de Ene? Dat verklaart dat er ook reacties zijn, die de betekenis van Abraham voor de ontmoeting tussen christenen en moslims zouden willen relativeren: de verschillen zijn wat deze reacties betreft te groot geworden.’

raadvankerkenDe Beraadsgroep interreligieuze ontmoeting van de Raad van Kerken geeft in een reactie op de nota Integriteit en Respect taalkundig
en theologisch bevestigend antwoord op de vraag of moslims in God geloven:

‘Het Arabische woord Allah en het Germaanse woord god betekenen beide ‘God’. Omdat monotheïsten geloven dat er maar één God is, kan een christen dus niet zeggen dat moslims in ‘een andere God’ geloven. Wel zou het mogelijk zijn te stellen dat moslims denken dat ze in God geloven, maar dat ze het niet doen; of dat moslims zich tot God richten, maar niet zien dat Jezus God-met-ons is.’

De Raad van Kerken laat een kritisch geluid horen als zij stelt dat de nota IR op dit punt onduidelijk is:

‘Deze onhelderheid wreekt zich op het punt, dat moslims het als een ernstige belediging ervaren, van henzelf en van de Ene God, als de conclusie zou zijn dat zij in een andere God geloven.’

Toch is er hoop, want Jaap Kraan las de positiebepaling in de – hem vaak teleurstellende – vervolgnota, die over het ‘probleem’ God in ieder geval wel iets gemeenschappelijks zegt:

‘Toch blijkt in deze positiebepaling wel dat de opstellers zich iets hebben aangetrokken van alle kritiek, bijvoorbeeld in aanbeveling drie, waar staat dat de vraag of we in dezelfde God geloven niet de belangrijkste vraag is, want volgens de christelijke en islamitische traditie is er één God, de God die Abraham geroepen heeft. Dit ademt althans iets gemeenschappelijks! (…) Geloven in dezelfde God lijkt zelfs mogelijk.’

jaapkraan

Jaap Kraan (foto: NieuwWij.nl) werkte o.a. jarenlang in Pakistan voor de dialoog met moslims en was jarenlang predikant in o.a. het Friese Burgum.

Zie:

‘Vervolgnota PKN over islam stelt vaak teleur’ (NieuwWij)

Vervolgnota PKN over islam (Kerknieuws IKON)

Foto: merchdirect.com