Haagse seculiere wind blaast zelfs humanisten omver

wereldhumanismedag (1)
‘Humanisten zijn veel te soft,’ stelde onderzoeker dr. A. de Bruin al in maart. Zou dat komen doordat het Humanistisch Verbond (HV) zo’n 15000 grotendeels vergrijsde leden heeft? Trouw kopt nu: ‘Humanisten? Softer dan ooit’ boven het artikel waarin Anton van Hooff van De Vrije Gedachte stelt dat het humanisme zijn pit verloren heeft.

Historicus Van Hooff stelt in de papieren krant dat het humanisme in ruil voor erkenning verraad pleegt aan zijn gedachtegoed. (Als je geen abonnee bent, kan je voor € 1,50 achter de betaalmuur van Trouw genoemd artikel digitaal lezen – via de zoekpagina, trefwoord ‘humanisme’. Voor 1 dubbeltje meer heb je de hele papieren krant.)

‘Ze (het HV, pd) suggereren wel goddeloos te zijn, maar als je kijkt naar de praktijk, dan blijkt dat niet. Men heeft geweldig veel respect voor religie. Men staat er voor open. Dat is verraad aan de traditie.’ 

devrijegedachteVolgens Van Hooff, voorzitter van het bestuur van De Vrije Gedachte, zit het humanisme door de verzuiling – Nederland is het enige land waarin humanisme als een aparte zuil is vormgegeven – in hetzelfde schuitje als de andere ‘levensbeschouwingen’. Door de bezuinigingen die Den Haag uitvaardigt, wordt nu ook het humanistisch vormingsonderwijs bedreigd en de humanistische omroep Human.

Trouw noemt het ironisch dat de Haagse seculiere wind ook humanisten omver blaast, want vertegenwoordigt het humanisme niet bij uitstek seculier Nederland? Volgens Van Hooff is een humanist per definitie een atheïst – ook al noemt De Vrije Gedachte zich uitdrukkelijk ‘atheïstisch humanistisch’.

‘Bij het mainstream-humanisme dreigt de ‘strijdbaarheid tegen religie en andere onwetenschappelijke kwakzalverij’ te verdwijnen.’ 

humanBoris van der Ham, sinds kort voorzitter van het HV, klinkt in hetzelfde artikel allesbehalve vergrijsd en vindt dat Van Hooff zijn identiteit zoekt in de vijandschap tegen religie. Van der Ham stelt dat alle mensen levensvragen hebben en dat de rijke traditie van seculiere denkers en humanisten handvatten kunnen bieden.

‘Het Humanistisch Verbond is seculier en verzet zich tegen een voorkeursbehandeling van religie. Sommige hardline religieuzen vinden ons daarin te ver gaan; de atheïstische hardliner Van Hooff vindt dat niet genoeg. Volgens mij zitten we dan precies goed.’

Respect-voor-religie1-190x188Van Hooff stoort zich aan geestelijk verzorgers die optreden als een soort pseudoreligieuze helpers.

‘Humanisme in Nederland lijkt steeds meer op een religie. terwijl humanisme juist de plek is waar je heengaat als je niks hebt met religie. (…)  Je hebt tegenwoordig christen-humanisten en moslim-humanisten, zoals alevieten. Zelfs Jezus wordt door sommigen een humanist genoemd. Ja, wat houdt die term dan nog in?’

Zie: Humanisten? Softer dan ooit (Trouw – 20-06-2013)

Illustr. ‘bullshit’: De Vrije Gedachte

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

4 Responses

  1. MNb

    “De tijd van kinnesinne is echt voorbij!”
    Ik zou het wensen, maar ben niet optimistisch. Bertrand Russell schreef:

    “In de Revolutie stierven de oude Franse aristocraten van vóór de Romantiek zonder veel ophef te maken; Madame Roland en Danton, die Romantici waren, deden het op theatrale wijze.”
    Sterven doen we niet zo graag meer en dat is een pluspunt, maar van het theater zijn we nog lang niet af. En kinnesinne levert theater op.

    Like

  2. MNb

    Dit stuk bevalt me. Hoewel Van Hooff een puntje heeft – die van HV hebben op mij ook altijd een nogal softe indruk gemaakt en dat gaat terug tot in de jaren 80 – vraag ik me dan af: wat is er tegen op softheid? Softe mensen beginnen geen oorlogen, vermoorden geen abortusartsen, vervolgen geen christenen enz. enz. Daar heb je hardliners, haviken voor nodig.
    Wat ik dan typerend vind voor de vrijdenker Van Hooff is dat hij het skepticisme mist lastige vragen te stellen over zijn eigen harde positiebepaling. Het hoeft dan niet te verbazen dat een meningsverschil met een andere atheïstische hardliner, David Bakker, bijna of helemaal op een rechtszaak uitliep.
    Vrijdenkers en atheïsten zijn blijkbaar eveneens vatbaar voor dogmatisme.
    Om de zondag met een gepast stichtelijk woord te eindigen haal ik de atheïst Richard Feynman aan:

    “The first principle is that you must not fool yourself, and you are the easiest person to fool.”

    Ik kan iedereen aanbevelen Feynman’s pagina op Wikiquote te bezoeken.

    Like

  3. joost tibosch sr

    Waarom zouden we in een global village de oude vuurtjes van verschil weer op gaan zitten stoken? Dringt nu met onze mensenrechten het besef nog niet door dat we -natuurlijk kritisch- samen de, zoals een gelovige dat ook formuleert, “opdracht” hebben om voor dat dorp te zorgen met alle mogelijkheden die we hebben? De tijd van kinnesinne is echt voorbij! We kunnen ons dat echt niet meer veroorloven.

    Like

Reacties zijn gesloten.