Absoluut geloof in de rede aan slijtage onderhevig

truth (1)

‘Liberalisme is een totalitaire ideologie,’ stelt theoloog Wim van Vlastuin in een opinieartikel waarin hij stelt dat apologetiek naar ‘de ene waarheid’ zoekt. Altijd gedacht dat het liberalisme zo veel mogelijk vrijheid van het individu als uitgangspunt heeft. Van Vlastuin zet het liberalisme in hetzelfde rijtje als socialisme en communisme.

‘Modernisme kenmerkt zich ook door een sterk vooruitgangsgeloof. De wetenschap zorgt op alle terreinen van het leven voor succes. Ze brengt het gedrag van mensen in kaart, vindt wetmatigheden in de economie, en ook in de psychologie zou de meetmethode tot grote inzichten kunnen leiden. Alle problemen kunnen we overwinnen en geluk is maakbaar. Dit vooruitgangsgeloof was de voedingsbodem voor totalitaire ideologieën zoals het socialisme, het liberalisme en het communisme.’ 

Van Vlastuin hekelt het modernisme met zijn grote nadruk op de rede en vooruitgangsgeloof. Het gevolg van dat denken is dat het afgelopen moet zijn met het geloof in God en zeker met de moraal die aan het geloof in God wordt ontleend.

‘De secularisatiethese was breed geaccepteerd: door de vooruitgang in wetenschap en techniek zou het geloof in God steeds minder relevant worden en zou de wereld steeds meer seculariseren.’ 

wim20van20vlastuinMaar de secularisatiethese blijkt niet te kloppen omdat het slechts in een klein deel van de wereld zo is dat mensen niet religieus zijn, en in het grootste deel van de wereld is het helemaal niet vreemd om in het niet-materiële te geloven.

Het absolute geloof in de rede is aan slijtage onderhevig, stelt universitair docent systematische theologie dr. Wim Van Vlastuin (foto: refo500.nl). Het is nu meer mogelijk om op een existentiële golflengte een gesprek te voeren. De rede is niet relevant voor het geloof: de apologetische richting van het fideïsme kan in deze cultuur goed gedijen. De grootste voetangel in onze cultuur is volgens hem dat waarheid niet meer absoluut is. 

‘Zolang er een besef is dat er een laatste waarheid moet zijn, kun je elkaar aanspreken op het zoeken van die ene waarheid. Maar als het geloof in deze ene waarheid taant en waarheid per definitie pluraal is, is het lastig getuigen of debatteren. Wellicht vraagt het een extra gesprekslaag om het dilemma van de ene waarheid of de vele waarheden uit te diepen.’ 

Voor Van Vlastuin is de waarheid echter wel absoluut want hij stelt dat Gods waarheid ‘zekerder dan zeker’ is. Maar het liberalisme totalitair? Het liberalisme heeft als uitgangspunt zo veel mogelijk vrijheid van het individu zolang hij de vrijheid van anderen niet beperkt. Misschien is God wel de enige echte liberaal. Hij heeft de mens immers een vrije wil gegeven.

Zie: Apologetiek zoekt naar de ene waarheid

Foto: worldofintelligence.nl

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

58 Responses

  1. Jan-Auke Riemersma

    Ik snap dit niet ‘waarheid’ is relatief, maar Gods ‘waarheid’ is absoluut: je moet wel een relativist zijn om dit nog met elkaar te kunnen rijmen. Hoe dan ook, hoe kan Gods waarheid absoluut zijn als ‘waarheid’ niet bestaat?

    Like

  2. Kirsten

    Sommige waarheden zijn absoluut, maar vaak van steeds kortere duur. Tot het tegendeel weer is bewezen, voor een week of twee. Volgens mij zijn morele waarheden de enige die blijvend en absoluut zijn. Tenzij iemand komt met de hypothese dat liefde ongezond is en dat je je van stelen en moorden een beter mens gaat voelen heeft bewezen. Dan heb ik niks gezegd 😉

    Like

  3. joost tibosch sr

    Waarheid is in het modern denken na het waanzinnig succes van de moderne wetenschappen in alle absolute vorm puberaal gekoppeld aan wetenschap. De moderne wetenschappen zijn echter volwassen geworden en tot het volwassen inzicht gekomen dat ook de modern wetenschappelijke mens de waarheid niet in pacht heeft.

    In een interview over zijn nieuwe boek: “Arthur, de koning van de toekomst” maakt Huub Oosterhuis duidelijk dat het verlangend denken van mensen ondanks alle successen en miskleunen het nog niet weten en het blijven zoeken met alle risico’s vandien kern blijft van menselijk denken en wetenschap.

    In het nieuwe volwassen wetenschappelijk denken is zelfs het uit het verleden meegekregen denken over God nu zelfs -op zijn brabants gezegd-“je kunt ooit nooit niet weten!”.

    Like

  4. Jan

    Tja, dan zal ik maar proberen die morele waarheden te ontkrachten.

    Moraal en mores leren komt op hetzelfde neer. Het is de groepsdwang op het individu van een sociale groep. Moraal geeft een aantal regels die in die groep en in die cultuur en in die tijd, het meest handig zijn om met elkaar om te gaan. Houd men zich er niet aan, dan volgt straf desnoods de doodstraf of algehele isolatie uit de maatschappij. (TBS)

    Het is dus volkomen relatief en zeer zeker niet absoluut. Het idee van absoluut en blijvend zijn van moraal, zijn fantasieën die voortkomen uit een te sterke identificatie met de cultuur waarin men leeft. Een abstractie meer niet.

    Neem een koppensneller, in zijn stam krijgt hij veel aanzien met veel schedels om zich heen. Door het moorden gaat hij zich een beter mens voelen. (En ga nu niet je eigen emotionele gevoelens ten aanzien van moord daarop projecteren!)

    Of de liefde van een oude Eskimo, die haar leven geeft om opgegeten te worden door haar jonge zoon, die meer levenskansen heeft dan zij, terwijl duidelijk is dat ze samen de poolnacht in die omstandigheid niet kunnen overleven.

    Hier een klassiek voorbeeld tussen een deontoloog https://nl.wikipedia.org/wiki/Deontologie en een teleoloog.

    Stel je zit in het vliegtuig dat gekaapt is en naar New-York vliegt. Stel dat je weet dat het de bedoeling is om het vliegtuig als bom te gebruiken om duizenden doden te veroorzaken. Stel dat je een pistool hebt en met één schot het vliegtuig kan laten ontploffen.

    De één zal zich houden aan de wet: gij zult niet doden.
    De ander zal rekenen en liever 200 doden veroorzaken dat duizenden.

    Hoe zit het nu met de morele waarheden die blijvend en absoluut zijn?

    Like

  5. Jan

    Waarheid is alleen waarheid voor het waarnemend bewustzijn dat ergens waarheid aan toekent.
    (dit is het objectief idealisme)

    Dus klopt het dat “Gods waarheid absoluut is.” voor iemand die gelooft dat God bestaat en dat die een absolute waarheid heeft. Totdat die gelovige tot de ontdekking komt, dat God niet bestaat, dan is dat geen waarheid meer.

    Voor iemand die droomt over een enge heks, is dat de waarheid. Dat merkt die zelfs nog als hij badend in het zweet wakker wordt en de herinnering hem nog achtervolgt. Met kloppend hart dwaalt hij door de donkere slaapkamer rond. Hij knijpt zich in zijn arm of hij nu wakker is of niet. Hij vindt het lichtknopje en dan is zijn waarheid datgene wat zijn waakbewustzijn hem vertelt. En misschien is hij wel een MATRIX constructie vanuit een database. Dan wordt hij teruggeroepen naar het commandocentrum en ziet zijn leven als een film in de computer zitten waar hij net uitkwam. Hij kijkt nog even niet in de toekomst, want hij wil de volgende dag op precies hetzelfde moment het lichtknopje aandoen, om te kijken of hij in zijn eigen slaapkamer of in die van de buren heeft gedroomd. 🙂

    Like

  6. Jan

    Ik ken de filosofie van Kant onvoldoende. Maar ik houd niet van wetten een zeker niet het bestaan van iets absoluuts: of dat nu een wet of een persoonlijke God is, of een ding an sich.. Je hebt ook mijn bijdrage gezien van 13:47 ? Voor mij bestaat er dus ook geen dilemma van één of vele waarheden: er zijn oneindig veel waarheden. De werkelijkheid is onkenbaar. Dan valt er ook niet veel uit te diepen. (?)

    Ik kan me wel vinden in het begrip Dharma uit het Hindoeïsme. Maar het is bijna onvertaalbaar. Uitgangspunt bij het Hindoeïsme is het Brahman daar voel ik me wel lekker bij. 🙂
    Het zit in de hoek van het idealisme.. Vooral het begrip Maya over de fenomenale wereld vind ik schitterend.

    Like

  7. Jan Bontje, vrijdenker

    Sorry, maar dis is de grootste onzin die ik ooit heb gelezen, en ik heb zo’n vierduizend boeken in bezit…
    Bewijs eerst maar even dat jouw ‘god’ bestaat, dan praten/discussiëren we verder… Hoe kun je in vredesnaam een ideologie (godsdienst) + terreurapparaat (geloofsartikelen en daarbij behorende handhavers enz.) opbouwen op een aanname die zó ongeloofwaardig is dat zelfs kind van 10 hem ontmaskert!!??

    Like

  8. Jan

    🙂 🙂 Hahaha, ik ben op internet aan t kijken op Kant en noumenon om dat wat beter te snappen. Kom ik Dharma tegen!!! En een soort muziek die ik verschrikkelijk vind.
    http://www.fileunder.nl/archives/2005/06/noumena_absence.php
    Ik wist niet dat die herriemakers nog leuk filosoferen ook. (grijns)
    Nu is het wel het Dharma van Boeddha, dat vind ik een slap aftreksel van het Hindoeïstische Dharma. Boeddha maakt er een soort Boeddhistische moraliteit van. 😦

    Like

  9. joost tibosch sr

    Dat dat kind van 10 toch zomaar het bestaan van een God kan ontmaskeren! Dan moet het zeker nog veel makkelijker ook veel minder moeilijke niet te bewijzen zaken kunnen ontmaskeren bv dat mensen van elkaar houden en dat ze bier lekker vinden? Dan moet dat kind toch zeker wel die vierduizend boeken gelezen hebben
    PS Sorry dat ik zo spottend reageer. Dit vind ik namelijk zo goedkoop en het riekt met zijn ideologie en terreurapparaat met handhavers zo naar godsdienstige jeugdtrauma’s! En het heeft al helemaal niets met inzicht in die moeilijke menselijke wetenschap te maken, laat staan met het vrij verantwoord kiezen (met mensenrecht) om al dan niet in een niet te bewijzen God te geloven…

    Like

  10. lezer

    De moderne wetenschappen zijn echter volwassen geworden en tot het volwassen inzicht gekomen dat ook de modern wetenschappelijke mens de waarheid niet in pacht heeft.

    Het is heel lang bekend dat wetenschap bestaat uit nog niet verworpen theorieën.
    Het meeste gepraat hier doet me denken aan een tv uitzending net over autisme.
    Een VS dame, autist, toch professor geworden, sprak over autisme.
    Zij, het tv beeld vertoonde toen wat trottoir geklets, legde uit dat die mensen sociale uitwisseling hadden, zonder dat enige informatie werd overgedragen, en dat ze zich daar wel bij voelden.
    Autisten kunnen niet tegen leeghoofdig geklets.
    Geloof is inderdaad een geloof, de definitie is ‘sterke irrationale overtuiging’, daar is dus geen rationele discussie over mogelijk.
    Toch wordt dat voortdurend weer geprobeerd.
    Maar ach, ene Van Vlastuin verdient er geld mee, homeopaten en iriskijkers lukt dat ook.
    Nog een vraagje, zijn die vierduizend boeken ook gelezen ?
    Nadat ik veel tijd kreeg deed ik een tien vijftien jaar over ruim vierhonderd, nonfiction.

    Like

  11. Jan Bontje, vrijdenker

    Dat weet ik ook al zo’n 50 jaar, maar ze blijven wél vasthouden aan een ‘ding’ dat ze niet kennen, niet kunnen kennen, en tóch tot leidraad van hun denken maken…
    Kortom: ze lieten de franje los, sloegen de beelden stuk, braken de keren af, maar bleven met die onzalige idee (‘god’) tussen hun oren zitten…

    Like

  12. Jan Bontje, vrijdenker

    Ja, want een kind van 10 kan al begrijpen dat ‘god’ een idioot idee is dat alleen tussen de oren van mensen zit die weliswaar verstandig zijn, maar zich toch – letterlijk tegen beter weten in -overgeven aan een waanidee.

    Je kunt aan mensen zien dat ze van elkaar houden; je kunt aan de drinkende mens zien dat hij of zij bier lekker vindt of je kunt het zelf(s) proeven. The proof of the pudding is the eating. Heb jij ooit een stukje god geproefd?
    Zeker, aan sommige mensen kun je zien dat hun geloof oprecht is,. Maar dat BEWIJST nog steeds niet dat die zelfverzonnen ‘god’ er ook is…
    Bewijs dat er een persoonlijke ‘god’ is en ik word godist!

    Laat één ding duidelijk zijn: van mij heeft IEDEREEN het ONVERVREEMDBARE RECHT om in een zelfverzonnen ‘god’ te geloven. Vrij naar Voltaire zeg ik: meneer, ik veracht uw opvattingen als volslagen onzin, maar ik zal tot mijn laatste druppel bloed ijveren voor uw recht om die opvattingen te hebben en te uiten. Maar OPLEGGERIJ van dat geloof bestrijd ik eveneens tot mijn laatste ademsnik.

    Een godsdienstig jeugdtrauma heb ik gelukkig niet: wij werden vrij zinnig en vrijzinnig opgevoed…

    Like

  13. Jan Bontje, vrijdenker

    Hoe verzín je zoiets? Eerst verzin je een ‘god’ en dan zeg je dat ‘god’s waarheid’ absoluut is.
    Zo kan ik ook redeneren: er vliegt een pimpelpaars spaghettimonster tussen Mercurius en de Andromedanevel. Het is echter zó klein dat we het nooit kunnen zien, maar ik verzeker je (heb ik uit een oud boek): het bestaat en zijn waarheid is absoluut. Wie er niet in gelooft wordt levend verbrand of gevierendeeld. Althans, in theorie, want ik ben er sinds de Verlichting vanaf gestapt om dat te doen.
    Wreed? Niet wreder dan dat wat de christelijke wereld tot voor kort uitvrat…
    Ongeloofwaardig? Niet ongeloofwaardiger dan het geloof van veel mensen in een ‘god’ die we niet kunnen zien maar die er wel zou zijn…

    Like

  14. Jan Bontje, vrijdenker

    Ja, ik heb ze bijna allemaal gelezen. Ik heb ze bijeen gekocht en soms gekregen vanaf ongeveer mijn tiende, dus zo’n 55 jaar. Ik was een boekenmonster 😉

    Like

  15. Jan Bontje, vrijdenker

    Niemand wordt geboren met kennis van een verzonnen ‘god’ of informatie over Jezus of Mohammed. Die informatie wordt dus van buitenaf aan het kind opgedrongen…

    ieder mens wordt wél geboren met een volstrekt natuurlijk (biologisch) ‘mechanisme’ dat hem verbonden weet met alles om hem of haar heen. Dat zou je religieus kunnen noemen in de etymologische betekenis van het woord (verbonden met alles). Maar daaruit de conclusie trekken dat er een persoonlijke ‘god’ is die (dus) buiten de wereld bestaat en hem zelfs eigenhandig zou hebben geschapen, doet me alleen maar glimlachen of schateren – afhankelijk van de bewoordingen die men gebruikt om die onzin te verkopen.

    Dat zowel atheïsme als geloof culturele invloeden ondergaan, is een open deur intrappen. Het gaat erom dat een verzinsel als ‘god’ (= persoonlijke god) gewoon onhoudbaar is in elke betekenis van het woord.

    Like

  16. Theo

    Vierduizend boeken, dat moet toch een hele kamerhoek in beslag nemen. Ik heb stapels boeken, al die krengen, ooit aan een bib geschonken. Al dat rondsleuren met al die miljarden gedachtes van al die mensen die allemaal zo verschillend denken vanuit al hun eigen waarheden, en al hun beterweten en.. 😉

    Like

  17. Carla

    Niet echt relevant binnen deze zeer dynamische uitwisseling…….;-) maar….. Theo, ze mogen van mij alles hebben, zeg ik wel eens, behalve mijn boeken.
    Van de week nog kwam er iemand bij me binnen ……ze keek in het rond en zei: ” Wat een heerlijkheid hier, zou ik een poosje woningruil met je mogen doen “.
    Een boek weg doen, ik kan het niet.
    Loop langs mijn boeken en je overziet de ontwikkeling van mijn leven. Ze zijn me dierbaar en laat graag mijn gevoel van dankbaarheid toe voor zoveel rijkdom, gevat in woorden door het gebruik van maar 26 letters! ( en natuurlijk méér dan dat….)

    Like

  18. Carla

    Zeker Paul, het internet is mij ook een dierbare bron. Kom je zomaar wéér een boeiend boek tegen. 😉 ( Dalai Lama 🙂 )

    ‘Veel gedachten, dragelijk licht het bestaan.’ Mooi!

    Like

  19. joost tibosch sr

    Jan, ik hoop dat je merkte dat ik jou het recht om niet in God te geloven van harte gun. Wrschl formuleer je op jouw manier de onbewijsbare zin van het leven.
    De vraag is of mensen het mensenrecht hebben om in een zelfverzonnen God te geloven. Als je er zo zeker van bent dat gelovigen in een door henzelf verzonnen God geloven, dan pik je dat natuurlijk niet, net zo min als je het niet pikt dat ze andere dingen zomaar verzinnen en dat voor waar verkopen. Bij waan zou je ze zelfs op moeten laten sluiten en gun je ze hier therapeutische behandeling..
    Liefde zien is wat anders dan liefde bewijzen. “Eating” is nog geen smaak bewijzen. Het ging me om het feit dat met name moderne menswetenschappen steeds meer beseffen dat niet alles natuurwetenschappelijk te bewijzen valt..Geloven is ook zo’n menselijk fenomeen waar je met bewijzen geen vat op krijgt.

    Like

  20. Theo

    Carla,
    Maar Carla, hoe combineer je het allemaal, aan Internet zou je al een dagtaak hebben, daarnaast je boekenkast bijvullen en dan bijvoorbeeld het beoefenen (ook heel goed) van innerlijke stilte, gewoon bij tijde helemaal niets. En dan de hele rest. Er is geen bijhouden aan. Ik wil je positivisme niet bederven, maar loslaten is teneinde alles wat je rest. Dat geldt voor boeken, dingen, fotoboeken, de oude verzameling elpees 😉

    Like

  21. -Alleen wetmatige logische ideeën zijn waar ; en al het overige is niet noodzakelijk ‘zijn’ ; en is evolutie van daaruit .
    -Dus wat men absoluut-zijn of ‘god’ kan noemen is niets meer of anders dan die absolute, logische ideeën .
    -Geloof daar maar in…; en handel dan ook naar die absolute logica …

    Like

  22. Jan

    Naar mijn inzicht zijn ideeën van een ijle substantiële aard. Het zijn m.i. levende wezens van een zeer primitieve aard. Ze voeden zich met de aandacht door het voorstellingsvermogen van de mens. Daardoor groeien die ideeën. Op die manier ontstaat er een soort gedachtewereld. Als er geen aandacht aan wordt geschonken dan valt die gedachtewereld langzaam uit elkaar. Als er veel aandacht aan wordt besteedt, dat groeit en verstoffelijkt die wereld. Onze huidige (materiële) wereld is ook op die manier ontstaan door het denken van mensen vele miljarden-miljarden jaren geleden.

    Als je zegt: “Alleen wetmatige logische ideeën zijn waar”, dan haak je in op een basisconstructie van deze wereld die aan DEZE wereld ten grondslag ligt.

    Maar er zijn m.i. vele werelden en die hoeven niet gelijkaardig te zijn.

    Maar volgens mij kunnen ook irrationele en onlogische ideeën, waar zijn. Dat bewijst het bestaan van bepaalde dromen.

    Men wordt wat men denkt, heb ik gehoord in theosofische kringen. Het geestelijke, het bewust-zijn, is primair.

    Like

  23. Weer een woord dat ik niet kende, maar Google is overal goed voor. D.m.v. rede bewijzen dat God bestaat. Ga er maar aan staan. Een God als persoon, met handen en voeten etc, is een beeld, dat niet meer acceptabel is. Een God als iets immaterieels, zoals een Geest, een Bedenker, (een Schepper), daar kun je al wel mee verder. Denken is toch ook immaterieel? Ons gereedschap voor het denken zijn ons hersenen, die wel materieel zijn. De mensheid heeft twee drijfveren waardoor ze nog steeds bestaat. sexualiteit en religiositeit. Hoe ga je die gebruiken? Creativiteit als eigenschap, of gave, is een mooi goed. God, of hoe je het/hem/haar wilt noemen is voor mij een onzichtbare kracht of energie, die in de ruimte, de kosmos, hangt. Een energie die alles samenhoudt, zoiets als magnetisme, die er voor zorgt dat planeten in hun vaste baan blijven ronddraaien, en niet uit de bocht vliegen. Ik zie dan verband met een samenbindend vermogen, zoals moeders ook hebben. Ja, de Godin, Carla, Jan, ik denk aan Quan Yin, met die vele armen, die zittend op een lotusbloem, op de wereldzee drijft, met een draak van Egoisme onder haar voeten, die ze heeft verslagen. Met een geest kun je via licht paranormale vermogens, zoals ook de meeste mensen bezitten, in contact komen, door je er op af te stemmen. Misschien heeft iemand dit ook al eens eerder bedacht? Dan hoor ik het wel

    Like

  24. Jan

    Heel erg mooi gezegd, Corrie. Naar aanleiding van jouw Quan Yin heb ik het volgende sprookje gelezen en ben ik ontroerd geraakt. Bedankt. http://www.beleven.org/verhaal/kwan_yin_de_godin_van_de_genade

    Ook over Isis, de Godin uit Egypte gaan de prachtigste verhalen.

    En nu je het ook over sexualiteit hebt gehad: ken je de mythe van Isis en Osiris waarbij Horus werd verwekt, uit de “levensboom”? De plaatsvervangende tak? Of hoe Isis in de vorm van een vogel, een wauw of kiekendief, op de dode Osiris uit grote liefde met haar vleugels, de levensadem inwapperde?

    Ik heb een beeldje van Tara in de huiskamer. Ze is de vrouwelijke Boeddha die ontstaan is uit een traan van Boeddha vanwege het mededogen met het leed van de mensheid. Ze zit een beetje schuin, niet zo recht en statisch als Boeddha: meer menselijk. https://nl.wikipedia.org/wiki/Tara_(boeddhisme)

    Like

  25. even een reactie op de werking van homeopathie. Een homeopatisch arts met gevoel voor psychotherapie, heeft mij geholpen bij de verwerking van mijn herseninfarct, en mijn BDE. Geen gewone arts, die daarbij kon helpen.

    Like

  26. Bij therapie door een homeopate met psychologische ervaring ,kwamen we ook ervaringen uit vorige levens tegen, waar we niets van begrepen. Reincarnatie, Karma, Dharma en autonomie kwamen ineens dichterbij. Dat lag niet aan de homeopate, maar aan mezelf. Kant en zijn filosofie over autonomie sluiten daar bij aan. Verantwoording afleggen tegenover een Goddelijke geest, welke dan ook, is verantwoording afleggen t.o. jezelf. Gewetensvragen, zeg, over het bestaan van een ander bewustzijn. Is dat die ene waarheid? Paul?

    Like

  27. Jan

    Corrie je zegt citaat: “Verantwoording afleggen tegenover een Goddelijke geest, welke dan ook, is verantwoording afleggen t.o. jezelf.”

    Prachtig gezegd: bij de vrijmetselaren noemen ze dat: “handelen volgens de hoogste wet”. En iedereen vult dat voor zichzelf in.

    Dat is volgens mij het Hindoeïstische Dharma. Het is het handelen volgens je diepste innerlijke goddelijkheid, die op elk moment en in elke omstandigheid voor iedereen anders is en ver uitstijgt boven datgene wat in het algemeen met goed of kwaad bedoeld wordt. Het is het volgen van je eigen weg, je Tao. Soms dient met het Dharma totaal te vergeten om het Dharma te redden. Het is dynamisch en kan niet in wetten worden vastgelegd en toch is het tevens de hoogste wet die er is. Maar het is meer leven, dan wet. Het is het zijn van jezelf, volgens de karakteristiek van datgene dat uitdrukking aan dat leven geeft. Ieder mens of dier of wezen dat de uitdrukking is van zijn eigen innerlijke goddelijkheid.

    Gnostici noemden het Gnosis: (goddelijke) kennis. Ze erkenden geen ander gezag dan die in hun eigen hart. Daarom bogen ze niet voor de kerkelijke gezagsdragers en kwamen op de brandstapel.

    De spreuk des bijbels: Oordeel niet, opdat gij niet geoordeeld worde. want met de maat waarmee gij meet zult ge wederom gemeten worden. Dat geeft aan dat iedereen zijn eigen rechter is………….Ieder mens wordt geoordeeld door zijn eigen innerlijke God, die hij in wezen zelf is.

    Ik vind het fijn Corrie, ben blij, dat je bovenstaand citaat gezegd hebt.

    Like

  28. joost tibosch sr

    Mijn menselijke gevoelservaring is, en dat heeft niemand me aangepraat, dat het leven en deze wereld me “gegeven” is en dat ik de “opdracht” heb om daar iets van te maken. En dat met name als het leven op scherp gaat bij geboorte, ingrijpende gebeurtenissen etc..
    Diezelfde ervaring kwam ik tegen in dat oude boek, waar ze met groot oud literaire gemak dan over een “Gever” spreken, die ze zich toen gemakkelijk “boven” konden denken..
    Dat oude literaire gemak heb ik niet meer, maar als mens zoek je natuurlijk wel naar woorden om die gevoelservaring uit te drukken. Je weet bij voorbaat dat die met onze menselijke manier van denken te maken hebben dus niet op onze manier letterlijk genomen kunnen worden.
    Als gelovige nu praat ik wel over die gevoelservaring, maar gooi daar niet zo makkelijk meer het woord God tegenaan. Heb al veel minder moeite met de menselijke naam die Jezus in zijn mannelijke cultuur graag gebruikte: “Abba”= “Pa” Dat zou nu dus ook best “Ma” kunnen wezen.

    Like

  29. Jan

    Leuk die ABBA. Bij de begrafenis van mijn vader heb ik zijn overlijden herdacht op de datum: 1-2-2001 Ik heb dat woord ABBA ook aangehaald en maakte ervan:

    A=1 B=2 1-2-2-1 is dus ABBA: van de eenheid naar de dualiteit en van de dualiteit weer terug naar de eenheid.

    Ik heb de dans van de zalige geesten van Glück laten spelen. Indrukwekkende muziek !

    Like

  30. joost tibosch sr

    Jan, je weet toch dat Abba gewoon het aramese woord voor vader is. Kinderen zeggen “papa”; volwassenen zeggen met eenzelfde liefdesgevoel “Pa”.

    Like

  31. Jan

    @joost Ik vervang het woord Vader niet, ik doe niemand onrecht aan als ik er een symbolische diepere betekenis aan geef. Van eenheid en oorsprong, dat vader genoemd kan worden. Dat we mogen terugkeren in ons vaderhuis in symbolische zin bij onze stoffelijke dood. Dat we één zijn en blijven ondanks de verscheurdheid en onbegrip in deze tijdelijke dualistische wereld.

    Ik heb met aandacht het filmpje gevolgd en de dansenden geteld. Soms 7 soms 8 soms 9. Ik trachtte verbanden te leggen met de kabbala. Dan wordt de muziek totaal anders van kleur, een man en een vrouw samen: plotseling weer die dualiteit. En daarna weer niet. Het valt me nu pas op.

    Heb je het boek gelezen “de bijbel als schepping”? Het Hebreeuws, elke letter is tevens een cijfer en tevens een woord. Er zijn zoveel lagen in het bestaan, in de natuur, in de kunst, de muziek, de dans, de literatuur. Zelfs in gewone woorden. En zelfs in letters. Heilige letters. Namen die niet gesproken kunnen worden.

    Like

  32. Jan

    Corrie, ik heb vanavond nog overwogen en gereflecteerd. Je hebt waarschijnlijk gelezen van de diverse filosofieën.
    Het gaat wel erg ver allemaal.

    Joost heeft een waarheid die duidelijk is.
    En Jan de vrijdenker ook, al is die dan tegenovergesteld.
    Carla over weer een nieuw boek van de dalai-lama, ik voel blijdschap met haar mee.
    Theo heeft het over loslaten, dat snap ik ook goed.
    En Paul die heeft het over die ene waarheid van Vlastuin, waarop we elkaar kunnen aanspreken. En ik struikelde over de woorden en het niet-individuele, en de aversie voor het woord God dat ik deel met de andere Jan, innerlijk los van de sociale gemeenschap.

    Dat ben ik dan, die alles in twijfel trekt, en toch van alles gelooft en tevens alles niet gelooft. Ik ben het eens en oneens. Ik hoop dat ik je niet in verwarring breng.

    Jouw gevoels-analyse lijkt me juist. Uitgaan van eenheid. Die te zien als samenbindende orde in een verdeeldheid kan ook. Dat kan voor iedereen zowel totaal anders als in essentie toch hetzelfde zijn.

    Jij Quan Yin, de één God, de ander de materie en de lucht die wij allemaal ademen als verbindende eenheid en dan de ene waarheid… en ik over gnosis en esoterisch gedoe en panentheisme.

    Ik denk dat er toch een basis is, ondanks mijn gerelativeer. In essentie zijn we aspecten van eenheid. Ieder heeft zijn eigen verschillend Dharma, maar dat zijn de diverse kleuren van een machtig spel van het ene leven. Die eenheid van het ene-leven kan voor mij die waarheid zijn van Vlastuin, zoals Paul. en tevens een anker voor wanneer de Gnosis mij verlaten heeft en ik in duisternis rondwandel. Dan is er nog de herinnering.

    Daarna kunnen mijn paranormale vermogens mij helpen de weg in het donker te vinden net als jij. Een klein lichtje is al voldoende. Geen ideeën leiden ons, onze ervaringen van ons innerlijk. Dat we allemaal broeders en zusters zijn omdat we uit die ene bron komen (zijn): “ma-pa”. stof en adem

    Like

  33. joost tibosch sr

    Jan, ik raak zonder meer al niet uitgedacht over de geweldige diepte van de zgn. gewone kinder- en ouderliefde en de met woorden van die zgn. gewone werkelijkheid bijbelse literaire verwijzing naar de onpeilbare Godsliefde voor ons Daar nog eens lettersymbolisme tegenaan gooien, mag van mij en ik voel dat niet als onrecht, maar ik heb er zelf, en je zult me onderhand wel een beetje kennen, niet zo’n behoefte aan.

    Like

  34. Dank je Jan, voor die reactie en je mooie omschrijving. Gnosis kun je ook terug vinden in de mysteriescholen, vanaf de Katharen, dacht ik. Het is heel moeilijk om goede woorden te vinden om dit ontwikkelingsproces te omschrijven. De tale Kanaän’s zit ons dan soms in de weg. We zijn allemaal half – edelstenen, die door het huidige leven verder worden geslepen.

    Like

  35. Jan

    Sorry, Corrie. Ik lees het erg makkelijk, ik stond er niet bij stil dat het anders kan overkomen. Ik heb een aantal boeken van hem gelezen. Waar het me om ging, de historische context: Slavenburg is een historicus. De christelijke Gnosis was er rond het begin van de jaartelling en later leefde het op bij de katharen. Het leeft nog voort bij de rozenkruisers en vrijmetselaren. Er zijn heel veel verschillende gnostische stromingen. De visie van Slavenburg is er slechts één van. Het gaat bij de Gnosis niet over theorieën of stelsels, alhoewel er enorm veel van zijn. Het is een levenswijze en geen religieus dogmatisch stelsel: iedereen spreekt vanuit zijn eigen hart.

    Het gaat over het innerlijk weten. Er is wel een kern in Gnostisch voelen/denken:
    -eenheid van alles
    -emanatie van eenheid in veelheid
    -involutie en evolutie die samengaan in dynamiek
    -goddelijkheid in alles, dus ook in het hart van elk mens

    Like

  36. Jan

    Spinster, weefster, ontwerpster. De drie graden van de weefsters: ‘Vita Feminae Textura’, het leven van een vrouw is als een weefsel. Dat heeft een speciale betekenis. Het is de vrouwelijke organisatie naast en los van de mannelijke vrijmetselaars met hun leerling, gezel en meester, die bouwen aan de tempel der volmaking: symbolisch de tempel van Salomo. Het is niet alleen maar een oppervlakkig verschil. Bij de drie graden van inwijding is er ook verschil, heb ik gehoord, in de activering van de verschillende chacra’s. Hoewel de vrijmetselaren daar allemaal een eigen mening over hebben. Vele daarvan geloven niet aan chacra’s.

    Bij de mannelijke, de vrouwelijke en de gemengde vrijmetselarij is de essentie van de inwijdingen dezelfde. Dat zijn er dus al vier verschillenden.

    Bij de zogenaamde hogere graden, is er bij de mannenvrijmetselarij en de gemengde ook een rozenkruisgraad: de liefdesgraad genoemd.

    Deze organisatie’s zijn erg “vrij” zoals het woord vrijmetselarij aangeeft. Het is geen religie, maar het is wel religieus, zonder leer. Het is ontstaan in de verlichting, maar met behoud van vele archetypische symbolen en ritualen. Dit in tegenstelling met de “gewone” wereld. Er is geen aanbidding, maar er is wel een symbool de OBDH: opperbouwmeester des heelals. Daar kan iedereen zijn geloof in kwijt als ik het de natuur zelf. Het is een levenswijze.

    Anders is het met de rozenkruisers. Ik ken er twee van. Het Lectorium Rosicrucianum, daar heb ik een paar jaar openbare lezingen gevolgd. Ik heb de indruk dat ze nogal sterk naar volmaaktheid streven, met een hang naar ascetisme. Dat past niet bij mij. De andere organisatie is de Amorc, deze hebben nogal veel hang naar het occultisme, in de zin van het oefenen van psychische vermogens. Ze hebben ritualen die me niet aanstaan, waar ik hier verder niet op in ga, het is “amerikaans” georganiseerd met zelfs een soort commercieel persoon die een belangstellende na een lezing een evaluatieformulier onder de neus stopt. Er is een jarenlange studie die uiteindelijk ver af komt te staan van het gewone aardse. De ritualen zijn naar mijn inzicht “gestolen” van andere organisatie’s, zoals de vrijmetselarij.

    Je ziet dat er heden stromingen zijn die dus niet zich sterk op de rede richten, als het onderwerp van deze blog of God, maar meer op het symbolistische rituele zonder leer of dogma’s.

    Deze stromingen (of broederschappen) verbinden de rede met het gevoel. Bij het kruis is het verticale het geestelijke-spirituele-goddelijke-gevoel en het horizontale het aardse-natuurlijke-rede. Op het kruis van die twee ontstaat de roos, van liefde. Bij de vrijmetselaren is dat de passer en de winkelhaak die op de bijbel liggen geopend op Johannes: Het licht schijnt in de duisternis. De ruimte tussen passer en winkelhaak heeft dan de betekenis van de roos.
    https://nl.wikipedia.org/wiki/Passer_en_winkelhaak

    Veel symbolen en rituelen daarvan kwam men vroeger tegen in de mysteriecultus https://nl.wikipedia.org/wiki/Mysteriecultus

    Like

  37. Jan

    Wat betreft psychische vermogens. Dat verkrijgt men automatisch met een bepaalde levenshouding, bijvoorbeeld moreel gedrag: het is oorzaak en gevolg, een soort evolutie.

    Als je dat omkeert, dus het oefenen van psychische vermogens vanwege het bezit daarvan, noemt men dat zwarte magie. De psychische wet van oorzaak en gevolg werkt neutraal en nogal direct. Het dieper liggend motief bepaalt het resultaat op langere termijn. Dat kan (zal) als een boemerang werken.

    Het is vergelijkbaar met ascese met het doel ter verkrijging van bijvoorbeeld macht voor zichzelf in plaats van het verkrijgen van beheersing over zichzelf.

    Egoïsme trekt samen tot een zwart gat, altruïsme straalt uit als een stralende zon.

    Deze uitgangspunten en mijn eigen smaak, bij de tocht langs dit soort broederschappen en genootschappen, heeft bovenstaande stukje doen ontstaan. Het kan natuurlijk voor ieder anders zijn, afhankelijk van zijn eigen smaak.

    .

    Like

  38. Jan

    Bij nader inzien, spijt het me dat ik dacht, niet op het rituaal van de AMORC in te kunnen gaan, en toch daarover negatief was.

    Het gaat tenslotte om argumenten. Ik ben in deze niet gehouden aan een zwijgplicht, en weet nu een formulering. Mijn argument is, dat ik vind dat het niet goed is voor de psychische ontwikkeling van een persoon, die in het rituaal puur en alleen als een symbool aanwezig is.

    Like

  39. @jan bontje , vrijdenker De wetenschap staat ver in het ontrafelen van de oorsprong van het heelal. Dat een god of goden al dan niet bestaat weten we niet. Het is enkel een gevolg van de logica: Niets ontstaat uit niets. Zelfs als het heelal uit een oeratoom ontstaan is, is dit weer uit iets ontstaan. Met de huidige kennis, die we hebben, kunnen we, maar moeten we niet, aannemen: als er een god bestaat, is dat geen materieel wezen.

    Like

  40. En wie heeft die ‘god’ geschapen…? Anders gezegd: het zijn was er altijd en doet steeds opnieuw nieuwe zijnden (heelals) ontstaan. Daar komt geen ‘god’ aan te pas. Q.E.D.

    Like

  41. Zolang geloof privé is en gematigd en zich onthoudt van opleggerij = dwingelandij, mag het uiteraard vrijelijk bestaan. Ik leg het dan strobreed in d weg,. behalve dan ik het ken-theoretisch verwerp als onzinnig. Wordt geloof echter dwingelandij, opleggerij, dan is opstand en verzet gewenst.

    Like

Reacties zijn gesloten.