Nationaal religiedebat: Het boek is beter

CSC_0018
Het leek alsof Herman Philipse hèt argument van de avond had gevonden, toen hij christenvervolger Paulus te voorschijn toverde die op weg naar Damascus een visioen kreeg en op slag christen werd nadat hij tegen de grond was gevallen. Nee, hij was epilepticus, luidt de seculiere verklaring; dat zou iedere psychiater zeggen. Er zou geen christendom geweest zijn. Rik Peels antwoordde gevat dat je nooit een diagnose mag stellen voordat je de patiënt hebt gezien.

Maarten Boudry reageerde hierop ook laconiek door te stellen dat je een God die je nooit hebt gezien dan ook niet almachtig kunt noemen. Dat waren tevens de uitsmijters van een bij vlagen boeiend debat dat nooit echt op gang mocht komen. Te veel verwezen de vier heren naar elkaars boeken die ze beter moesten lezen of niet goed hadden bestudeerd. Te snel werd het publiek erbij betrokken. Zeker twee keer leek het debat juist aan inhoudelijkheid te winnen, maar werd dan de nek omgedraaid door gesprekleider Markha Valenta die schijnbaar de hete adem van het publiek in haar nek voelde.

DSC_0002In Felix Meritis in Amsterdam ging het woensdagavond over de vraag of godsgeloof redelijk is en of massaal ongeloof funest is voor de moraal. Filosoof Rik Peels en theoloog Stefan Paas kruisten de degens met hoogleraar Herman Philipse en wetenschapsfilosoof Maarten Boudry. Volgens Peels en Paas zijn heel veel overtuigingen redelijk, ook als je er geen argumenten voor hebt, maar Philipse stelde vragen bij de religieuze kenbronnen: ‘Openbaringen (onderling tegenstrijdig), visioenen, voortekenen, religieuze ervaringen worden in deze  tijd psychiatrisch verklaard.’

Philipse leek als door een horzel gestoken toen het ging over geloven zonder argumenten. Dat kon echt niet. Hij moest snel spreken, want had van zijn tien minuten spreektijd ‘nog maar 2,5 minuut om het bestaan van God te ontkennen’. Alles moet van hem rationeel bewezen worden. Ervaringen van God zijn onmogelijk. Is godsgeloof redelijk? Dat behoeft precisiering. Voor wie is het redelijk? In welke God? Wat is redelijk? Religieuze ervaringen zijn logisch onmogelijk. Nergens op gebaseerd. God is onlichamelijk, oneindig, enz. Hoe kan men zoiets ervaren? De mens is eindig; hij kan geen oneindige God ervaren. Beschrijvingen zijn geen godservaringen, maar ervaringen van geluk of zo, vond Philipse.

DSC_0015
De zintuigen kwamen dus aan de orde. Het ging een tijdje over de onmogelijkheid een oneindig lange lijn te kunnen ervaren, zoals P&P stellen, stelde Philipse. Een eindig lijnstuk kun je ervaren, maar niet een oneindig lange lijn. Dit in vergelijking met godservaringen. Hoe weet je dat iets oneindig is? Omdat veel mensen dat zien? Volgens Philipse lijken godservaringen qua vermeend object niet voldoende op zintuiglijke waarnemingen. Maarten Boudry vroeg zich grappend af waarom zo verknocht aan superlatieven over God; een gewoon bovennatuurlijk mens is al heel wat.

Over de natuurlijke aanleg van de mens voor religie werd ook gesteggeld. Volgens P&P moet religie niet de vrije loop gelaten worden, ook niet uitgeroeid, maar in cultuur gebracht. Nee, vond Philipse, we moeten geen religie ontwikkelen, maar de wereldbeschouwing. Religie moet weggesnoeid worden. De ‘impuls’ religie is gewoon wereldbeschouwing. Dàt moet ontwikkeld worden.

816a642e-d50e-4d87-8c11-60eaa7d9c08d_0_Paas en Peels_God bewijzen internetGekibbel was het veelal. Philipse noemde dit debat vooraf al een religiedebatje. Dat was het ook. Het kwam niet goed uit de verf. Volgende keer een debat zonder inmenging van het publiek, beter geleid. Het boek van Paas en Peels is beter. Ik lees het weer, dan krijg ik het overzicht terug, want dit debat was vooral verwarrend. Het religiedebat voor het eerst op hoog niveau? Niet echt. Echt niet.

Foto’s: PD – Boven: De zaal loopt vol, uitverkocht.

Advertenties

‘Atheïsme was goed genoeg voor deze idioten’

atheismthinkreasonnetcom
Ray Comfort maakte een nieuwe film waarin hij (de gevolgen van) de evolutietheorie tegenover God en de Bijbel plaatst. Hij maakte de film ‘Evolution vs God’ naar aanleiding van een uitspraak van de bekende atheïst Richard Dawkins dat ‘geloof het grote excuus is om de noodzaak tot nadenken en het beoordelen van bewijs te vermijden’. Comfort wil in deze film weten of Dawkins gelijk heeft en waar hij dat dan op baseert. Waar kan hij dan beter terecht dan onder studenten en professoren?

In de film toont Comfort onder meer de uitspraak van Richard Dawkins dat ‘geloof het grote excuus is om de noodzaak tot nadenken en het beoordelen van bewijs te vermijden’ en laat zien dat de atheïstische studenten zich daaraan schuldig maken. Jan Rein de Wit, hoofdredacteur van Magazine WEET, schreef er een recensie over.

‘Ditmaal voegt hij zich als een lam onder de wolven op de universiteitscampus en bevraagt eindejaarsstudenten natuurkunde, (bio)chemie, biologie, ecologie en geologie over evolutie. Hij gaat zelfs het hol van de leeuw binnen door rechtstreeks de hoogleraren te benaderen. Voor de camera krijgt hij de professoren PZ Meyers (biologie), C Stanford (biologie en antropologie), P Nonacs (ecologie en evolutionaire biologie) en GE Kennedy (antropologie). Hoewel hij haast amicale gesprekken met hen lijkt te voeren, wordt haarscherp duidelijk dat het allen felle atheïsten zijn die radicaal en bewust tegenover de Bijbel staan. God bestaat in hun ogen niet.’

Ray_ComfortIn deze film verwijst de bekende Amerikaanse evangelist Ray Comfort (foto: wikimedia commons) ook naar websites die vaak bekende ‘atheïsten’ tonen als voorbeeld in een poging om aanhangers te winnen. Terwijl die bekende mensen in kwestie niet eens atheïst waren. Boven dit blog is een populaire atheïstenposter te zien, afkomstig onder meer van websites als Positief Atheïsme – de site voor mensen die zelf durven denken. Met daarop Ernest Hemmingway, Abraham Lincoln, Carl  Sagan, Mark Twain, Thomas Jefferson, Benjamin Franklin, Albert Einstein en Charles Darwin. En daaronder de slagzin: ‘Atheïsme was goed genoeg voor deze idioten’.

Abraham Lincoln was geen atheïst. Hij zei: ‘Ik weet dat de Heer altijd aan de kant staat van de rechtvaardigen. Ik bid voortdurend dat dit land aan de kant van de Heer staat.’ Carl Sagan zei: ‘Ik ben agnostisch.’ Mark Twain haatte religie, maar was zeker geen atheïst. Hij zei: ‘Niemand van ons kan zo groot zijn als God, maar we kunnen wel even goed zijn.’ Benjamin Franklin: ‘God regeert over wat de mens doet.’ Thomas Edison: ‘De mens heeft een grote baas. Een Opperwezen dat voor de wereld zorgt.’ Thomas Jefferson: ‘Zeg niets over mijn geloof. Het is alleen aan mezelf en mijn God bekend.’

Albert Einstein wees de Bijbel af als Gods woord. Hij zei dat niemand de Schepper kent en vond het kinderachtig God een persoonlijke God te noemen. ‘De hele kosmos openbaart zich in zulk een ordelijke harmonie dat kan ik met mijn beperkte kennis amper bevatten. Toch zijn er mensen die beweren dat er geen God is. Ik word echt boos dat ze mij aanhalen als verdediger van hun standpunt. Ik ben geen atheïst.’ Mensen die de Schepper afwezen noemde hij ‘fanatieke atheïsten’. Charles  Darwin: ‘Ik ben nooit een atheïst geweest.’

‘Van de acht bekende mensen op de poster was er maar één atheïst. Ernest Hemmingway. In 1961 pleegde Hemmingway zelfmoord door de loop van zijn geweer in zijn mond te stoppen en te schieten. Ook al beweerden sommige van deze mannen in God te geloven, wil dat niet zeggen dat ze in de God van de Bijbel geloofden. Of dat ze christen waren. Maar als atheïsten deze mannen of agnosten gebruiken alsof het atheïsten zijn, zijn ze oneerlijk.’

Anderen, die genoemd werden in de film van Comfort, zoals Amerikaans astrofysicus en agnost Neil de Grasse Tyson, zeiden: ‘Ik ben het niet eens met de bewering van atheïsten dat ik een van hen zou zijn.’ En de wiskundige die dagelijks de Bijbel bestudeerde, Isaac Newton: ‘Dit mooie systeem van zon, kometen en planeten kon alleen voorkomen onder het toezicht en heerschappij van een intelligent en machtig wezen.’

Zie: Evolution vs God (De film is hier Nederlands ondertiteld.)

Foto: Positief Atheïsme