Spiritualiteit als een vergeten dimensie van religie

DeZanderij (1)
‘Ontmoeting met God of afgestemd zijn op het goddelijke, wat dus bij wijze van spreken op het Centraal Station kan plaatsvinden, maar ook op een stil moment in ons binnenste. Het heet ook wel een zich verbinden met je ziel, om je van daaruit krachtiger te manifesteren in de buitenwereld, dit omdat de ziel zoals we innerlijk weten er juist naar verlangt c.q. (via zijn keuze voor incarnatie) de missie voelt zich te manifesteren op aarde.’

Zo omschrijft antropoloog Hans Feddema religiositeit of spiritualiteit in zijn artikel Religie zonder God lijkt een achterhoedegevecht bij de IKON. Er wordt regelmatig geschreven over religie zonder God, dat net zo onmogelijk klinkt als een vierkante cirkel. Feddema zegt dan ook terecht dat het steeds meer doordringt dat de religiositeit, mystiek en de sterk opkomende postmoderne spiritualiteit, de kern van het menselijk bestaan raakt, namelijk de verhouding met de Oerwerkelijkheid of de relatie met het Absolute.

Er is kortom vandaag sprake van heel ander godsbesef, zoiets van ‘alles in God’ of ‘God in alles’, dus ook in ons als mens. Het ‘heilige’ gebeurt in de wereld, waardoor Godzoekers als Nietzsche niet langer in problemen zijn, maar veeleer een groot deel van de kerken, dat vast blijft houden aan bovengenoemd vrij autoritair godsbeeld ‘op afstand’ en tegelijk aan het beeld van de mens, als in principe ‘zich schuldig en dus klein moetende voelen’.’ 

hansfeddemaHans Feddema (foto: HF) heeft dan ook kritiek op het boek Religie zonder God, van Theo de Boer en Ger Groot (niet te verwarren met het boek met dezelfde titel van Ronald Dworkin) die religiositeit of spiritualiteit vergeten als een dimensie van religie. Liever ziet hij dat we dat we als magiër van ons eigen leven ja zeggen tegen het leven en tegelijk ons gedragen weten door een Dimensie die het aardse overstijgt.

De Boer en Groot hebben het echter niet over beleven, dus over religiositeit, maar vooral of alleen over religie, dat ze zien als een godsdienst met riten en sacramenten, maar waarbij geloof in of stellingen c.q. visies over een bovennatuurlijke realiteit ontbreekt. Het essentiële fenomeen religiositeit, spiritualiteit resp. mystiek/soefisme kom ik bij hen niet tegen.’ 

Volgens Feddema, antropoloog, oud-universitair docent, publicist en initiatiefnemer van het Filosofisch Cafe Leiden, willen de schrijvers van Religie zonder God aan religie blijven doen, maar dan zonder God. Hij doet daar niet aan mee, want hij denkt dat velen met hem juist blij zijn dat ze zich weer verbonden kunnen voelen met ‘het Mysterie in onszelf en in de wereld’.

Een Oerwerkelijkheid, die ik zie als universele Liefde. Blij dat ik door die verbondenheid met de Bron nu van binnenuit aan levenskunst en compassie kan doen zonder het vroegere ‘moeten’ van bovenaf en ook zonder de (te sterke) fixatie op de ‘ik’-individualiteit, waar we vaak mee kampen.’  

Feddema stelt dat mystici wijzen voor het weer contact krijgen met je Bron op de weg naar binnen, dus het afgestemd proberen te raken op het Centrum binnen in ons, ook wel het spirituele hart genoemd.

Gaat het ook bij de al of niet boeddhistische meditatie daar niet om en bij de grote ziener Jezus, wiens geboorte we straks weer gaan herdenken, in wezen eveneens, als hij ons bij voortduring voorhoudt dat Gods koningschap niet ergens ver weg, maar ‘in ons’ is als kracht? Religiositeit of spiritualiteit noem ik dit.’ 

Zie: Religie zonder God lijkt achterhoedegevecht

Foto: PD (SpiritPhoto) Natuurgebied De Zanderij in Crailo in het Gooi tussen Hilversum en Bussum

ReligieZonderGodReligie zonder God | 120 pagina’s | Paperback | ISBN: 9789491110054 |
Wat moeten we vandaag de dag aan met God en het hardnekkige verschijnsel ‘godsdienst’? Valt er nu nog iets redelijks te zeggen over transcendentie, het hart van de religie? Theo de Boer en Ger Groot – ooit leermeester en student – gaan hierover een gesprek aan vanuit een verschillende achtergrond (protestant en katholiek). De god van de rationele, natuurlijke theologie is gestorven, aldus De Boer, maar dat was maar één gestalte waarin mensen diens mysterie kunnen ondergaan. God is voor de religie helemaal niet zo belangrijk, voert Groot aan. Het leven krijgt allereerst betekenis door de ervaring van het ritueel.

Advertenties

De zandlezer: een psychologische roman die leest als een spirituele thriller

De zandlezer
Morgen vindt in Leiden de boekpresentatie plaats van De zandlezer van Margaret van Mierlo. Het is haar tweede roman bij uitgeverij Palmslag, waarin op een niet alledaagse manier geprobeerd wordt antwoord te geven op de vraag waarom bepaalde gebeurtenissen je overkomen. De psychologische roman leest als een spirituele thriller.

De zandlezer verwoordt op realistische en herkenbare wijze de belevingswereld van personen die bij een auto-ongeluk betrokken raken: een vrouw die ernstig gewond raakt, een echtgenoot met schuldgevoelens, kinderen in een ongewone gezinssituatie, een journaliste die de oorzaak van het ongeluk wil achterhalen en een vader die vanuit de spirituele wereld zijn dochter wil bijstaan.


Ze denkt nog aan Ciska’s grote klantenkring. Iedereen komt uit vrije wil  naar haar toe. Er is dus een grote behoefte vanuit de maatschappij . Waarom? De paranormale wereld is en blijft en grijs gebied zonder regels en grenzen.  Mensen gaan al sinds mensenheugenis naar toekomstvoorspellers. Dat vindt ze op zich al een interessant gegeven.  Maar wat is de onderliggende reden?  Een zoektocht naar hoop? Misschien moet ze daarom die roman schrijven. Haar eigen visie kan ze erin verwerken. Misschien lukt het haar om een nuchterder beeld over de spirituele wereld uit te dragen. (Uit: De zandlezer)


Het mysterie rond het ongeluk wordt langzaam ontrafeld, maar de bewijzen liggen niet voor het oprapen. Toch zullen de betrokken personen het drama een plek in hun leven moeten geven.
De roman is gebaseerd op waargebeurde feiten. Het geeft een indringend beeld hoe hoofdpersoon Ciska haar veranderde leven beleeft en hoe ze op een spirituele manier inzicht krijgt over het waarom van heftige gebeurtenissen.


Bij het zien van haar grote jeugdliefde bonst haar hart in haar keel. Ze wil naar hem toe rennen, maar haar benen voelen als lood.
‘Martijn! Kom nou!’
Hij werpt haar een kushand toe en zet een stap achteruit.
Ciska wendt zich tot haar vader.
‘Waarom loopt hij van me weg?’
‘Het is je tijd nog niet. Deze lieve mensen begroeten je, maar nemen tegelijkertijd ook afscheid. Je gaat weer terug.’
‘Waarom ben ik dan hier als ik niet mag blijven?’
‘Er is hevig in je leven ingegrepen, ook in dat van anderen. Oorzaak en gevolg zitten ingewikkeld in elkaar. Op dit moment voert het te ver om daar dieper op in te gaan. Wel willen we jou met deze ervaring hier hoop en moed geven. Je gaat een moeilijke tijd tegemoet. En toch, hoe vreemd het ook klinkt, het ongeluk kan jullie allen ook veel goeds brengen.’
(Uit: De zandlezer)


Hemelse koffieHoewel De zandlezer een op zichzelf staand verhaal is, kan het ook gezien worden als een vervolg op de roman Hemelse koffie, ook gebaseerd op ware feiten. Het bijzondere en ontroerende van dat boek vind ik vooral dat je mee mag lopen in het leven van een klein meisje (Ciska) dat opgroeit met haar paranormale gaven: hoe ze deze gewaar wordt, eerst denkt dat iedereen ze heeft, maar uiteindelijk beseft dat ze meer ziet en ‘weet’ dan andere kinderen, hoe ze er met vallen en opstaan mee leert omgaan en hoe dit haar verdere leven bepaalt. Ciska beleeft bijvoorbeeld het volgende als haar juf een spannend verhaaltje vertelt over kabouters die op reis zijn en verdwalen. Ze ziet opeens dat er in de buik van juffrouw Dinie ook een kaboutertje zit.


Na het verhaaltje gaan de andere kinderen naar de speelplaats en ik stap naar de juffrouw toe en zeg zachtjes: ‘Ik zie een klein kaboutertje in jouw buik.’
De juffrouw krijgt grote ogen en haar wangen worden rood. Het blijft even stil, maar dan vraagt ze, ook heel zachtjes: ‘Hoe weet jij dat?’
‘Dat zie ik, maar ik vind het zo raar, wat doet die daar?’
‘Hm, dat leer je nog wel. Kinderen hebben nog heel veel te leren. Het is net als met verhaaltjes vertellen. Je krijgt eerst klein stukjes te horen en als het hele verhaal uit is, dan begrijp je pas alles, toch?’
Ik knik.
‘Maar Ciska, uh… misschien kun jij ook iets aan dat kaboutertje zien? Is het een meisjeskabouter of een jongetjeskabouter?’
‘Het is een meisjeskabouter.’


1069907_145666092299586_849962553_n.000Margaret van Mierlo (Weert, 1949) besefte al tijdens haar jeugd dat het geschreven woord haar naar andere werelden brengt. Na haar opleiding tot verpleegkundige werkte Margaret in huisartsenpraktijken. Haar belevenissen werden gepubliceerd in verschillende medische tijdschriften. Daarnaast schreef ze diverse medische studieboeken. In 2006 verscheen haar debuut Hemelse koffie, dat in 2014 opnieuw is uitgegeven bij Uitgeverij Palmslag. (foto: PD)

De zandlezer | Margaret van Mierlo | Uitgeverij Palmslag | ISBN 978 94 917 7324 2 | € 17,95 | In de boekhandel en online verkrijgbaar, o.a. bij Palmslag (gratis verzending als het door de brievenbus kan!)bol.com en amazon.co.uk. (Ook Hemelse koffie)