Multiversum als verklaring waarom God bestaan van het kwaad tolereert

multiversum
‘God koestert normen en waarden’, zegt theoretisch natuurkundige Don Page van de Universiteit van Alberta in het Canadese Edmonton. ‘Hij wil dat wij van het leven genieten, maar streeft ook naar een elegant universum.’ Page zegt dit in de NewScientist, in het artikel Multiversum. Page gelooft niet dat we over een vrije wil beschikken, omdat hij het gevoel heeft dat we in een realiteit leven waarin God allesbepalend is.

We leven in een tijd als die van Copernicus en Darwin, toen respectievelijk het besef doorbrak dat de aarde niet het middelpunt vormt van het heelal en dat de mens niet los is geschapen van de dieren. Beide inzichten veranderden ons beeld van onze plaats in het universum, en daarmee ons denken en onze ethiek. Het multiversum lijkt de mensheid op een vergelijkbare manier tot nederigheid te dwingen.’

Max Tegmark, hoogleraar in de natuurkunde aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT), gelooft eveneens in een multiversum. Vroeger zou hem dat buiten de gevestigde orde hebben geplaatst. Toen Hugh Everett, destijds promovendus aan Princeton University, de veelwerelden-interpretatie voor het eerst naar voren bracht, was hoongelach zijn deel.

Everett kreeg zijn idee slechts met moeite gepubliceerd, en hij zou de wetenschappelijke wereld al snel vol walging de rug toekeren. Maar de afgelopen halve eeuw zijn steeds meer natuurkundigen onder de indruk geraakt van de elegante verklaringen die de theorie biedt voor sommige raadselachtige quantumverschijnselen. 

Toegewijd christen en fanatiek ‘Everettiaan’ Page stelt dat voor God elegantie boven lijden gaat. Daarom gebeuren er naast goede ook slechte dingen.

God zal nooit de golffunctie laten instorten om aardbevingen te voorkomen of mensen van kanker te genezen. Dat zou het universum namelijk minder elegant maken.’ 

Voor Page vormt een multiversum een intellectueel bevredigende verklaring van het probleem van het kwaad en hij veronderstelt dat de veelwereldeninterpretatie tevens het vraagstuk van de vrije wil oplost.

Page gelooft eigenlijk niet dat we over zo’n vrije wil beschikken, omdat hij het gevoel heeft dat we in een realiteit leven waarin God allesbepalend is. In zo’n wereld is geen plaats voor onafhankelijk menselijk handelen. Maar in de veelwereldeninterpretatie wordt elke mogelijke daad ook daadwerkelijk verricht. ‘Dat betekent niet dat vooraf wordt bepaald welke handeling ik verricht’, zegt Page. ‘In een multiversum verricht ik ze simpelweg allemaal.’ 

Zie: Multiversum (via Blendle) NewScientist

Illustr: rooschristoph.blogspot.com

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

46 Responses

  1. Dat is de eerste christen waarvan ik zie dat het multiversa gedachtegoed gecombineerd wordt met een christelijke god. Wel een beetje onwaarschijnlijk. Maar er wordt tenminste dieper nagedacht.

    Like

  2. -Het enige absolute ‘zijn’ is of zijn de eeuwige wetmatigheden, die heersen in onze realiteit ; die we een nieuwe ‘ logos’ zouden kunnen noemen ; een logische gang van noodzakelijkheden waar wij ook zonder enige keuze of vrije wil aan gebonden zijn …

    Like

  3. Goed beschouwd komt het deistische godsbeeld weer naar boven kruipen. Een god die de wetmatigheden van een universum construeert en respecteert en daarna in het continuüm van gelukzaligheid vertoeft waar hij geen meervoudige cellulaire organismen voor nodig heeft.

    Like

  4. Merkwaardige gedachten. Voor een verklaring van wat wij als ‘vrije wil’ ervaren lijkt me een ‘veelwereldentheorie’ niet nodig: dat kan ook met een andere metafysica: een waar plaats is voor het bestaan van de ‘geest’ (en niet alleen voor materie in ruimte en tijd). De vraag is trouwens of Page het leuk zou vinden als we hem in een gevangenis zouden stoppen en van zijn ‘vrijheid’ zouden beroven om dergelijke dingen te schrijven. Maar dat terzijde. Ook voor de verklaring van het natuurlijk kwaad lijkt me één universum te volstaan (zonder daarmee vele werelden uit te sluiten): de constellatie van natuurwetten, logische en mathematische principes, materie en energie in tijd en ruimte, volstaat om aardbevingen en tsunamies te verklaren en toch in ‘God’ te geloven, die deze toestaat in een universum met ene zekere autonomie. Het morele kwaad van de mens is iets anders en daarvoor hebben we de vrije wil nodig, die kan bestaan door de geest/ziel, die andere kant van de medaille van ons/het bestaan die hier weggemasseerd wordt. Ik heb dus ook geen multiversa nodig om het morele kwaad te verklaren. Indien de multiversa theorie een eleganter universum oplevert: mij best. Maar dat raakt – lijkt me – niet aan de kwestie van de geest, de vrije wil of het morele kwaad. Indien God bestaat, dan bestaat er gewoon ‘geest’, ‘vrije wil’ en onvermijdelijk – indien men die vrije wil ‘verkeerd’ aanwendt – moreel kwaad (concentratiekampen, haat, moord, leugen, etc.)

    Like

  5. Jan

    Het is leuk om al die gedachtespinsels te lezen. Verder heeft het geen zin, dan dat het leuk is; dat lijkt me voldoende.

    We leven in drie ruimte- en één tijd-dimensie. En we kunnen er van alles bij fantaseren. Bijvoorbeeld:

    Alsof we langs één ruimtedimensie chrono-matig bewegen in een ‘andere’ ‘hogere’ tijd met vier ruimtedimensie’s (onze 3+1tijd dimensie). Dan kunnen we de mogelijke vele chrono-tijd-lijnen als parallel werelden begrijpen. Maar ons ervaringsveld wordt beperkt door het NU tot het chronologische punt als we volgens de klok leven.

    Of ons bewustzijn staat stil in het ‘hogere’ eeuwige NU, en we zien alles tegelijk: verleden, heden en toekomst en alle mogelijke parallelwerelden van onze stilstaande god Chronos*.

    Zijn kleinzoon de god Kairos* maakt grappige sprongetjes zoals een kleinkind betaamt die zich niet aan de regels van zijn opa houdt. Subjectieve tijdservaringen zijn vergrootglazen of verkleinglazen in de Chronos-tijd. Duidelijk kunnen we dan al de causale verbindingen zien in die grote Matrix. We weten dat er geen vrije wil is. Alles staat stil en is compleet in de Matrix**.

    Alleen door ons uittreden uit het pleroma***, de lichtwereld, het nemen van de rode of blauwe pil van “Morfeus” krijgen we een lichaamsvorm en tijdservaring en de vrijheid om keuzes te maken in de Matrix met het lichaam waarmee we ons hebben geïdentificeerd, maar waar alles vast ligt volgens causale constructies. Op die manier ervaren we de resultaten van de keuze’s op knooppunten in de Matrix door de ervaring van de volgende “weg” of “lijn”. Een zowel werkelijke als illusoire vrijheid. Dat hangt ervan af of je het “geestelijk-subjectief” of “causaal-ruimtelijk” bekijkt. Je vrijheid van identificatie/ zelfreflectie of de onvrijheid van het noodlot.

    *Goden uit de Griekse mythologie
    **de film The matrix
    ***Pleroma zie gnostische stelsels

    Like

  6. Basta

    Ik denk zelf ook wel in termen van multiversa. Niet omdat ik films zag of science fiction lees maar omdat ik mij een beetje verdiept heb in de quantummechanica en ik de gelijkenissen zie. In de tijd moeten er dus na de oerknal universa zijn afgestoten de ‘hoeken’ in. Ik zie de oerknal als elegant cum suis, de muliversa (behalve de ons universum) als een wegduwen van god, zijn schepping van het kwaad.

    Het universum dijdt uit, weg van de elegantie. Ik begrijp Page ook wel dat hij terugwil via de verstoten universa naar de elegantie maar ik zie het nog niet zo snel gebeuren.

    Like

  7. Carla

    @ Paul, 15:22 uur …’t is maar goed dat je het gedachtenspinsels noemt 😉

    Arme Johannes, de Ziener. Verbannen naar het eiland Patmos, zittend in zijn stille grot, overmand door een waanzinnig verlangen……. wordt zomaar ‘ ingeweven’ in het verhaal van het verlangen naar …. ‘de verbeelding van een multiversum.’

    Hoe ingewikkeld het Boek Openbaringen ook is, ben bang dat ik Johannes beter begrijp dan Don Page. 😉

    Liked by 1 persoon

  8. joost tibosch sr

    Bij uiterste liefde lijkt het mogelijk te denken aan uiterste vrijheid en ruimte voor de ander.Deze menselijke liefdestaal wordt al eeuwen verwijzend naar de God-mens verhouding gebrruikt
    De uiterste vrijheid in die taal als gevolg van Gods’liefde voor mensen, heeft naast oproep tot menselijke inzet ook het befaamde menselijke risico dat menselijke vrijheid in eigen waan misbruikt kan worden. Nu we weten dat mensen geen speelbal zijn tussen goede en kwade machten, beseffen we ook onze verantwoordelijkheid voor ons goede doen en kwade doen.
    Rest dan slechts eigen beloning en bestraffing is voor onszelf en onze wereld. Bij spijt en uiterste herstelpoging van mensen lijkt in die taal van uiterste liefdessituatie vergeving van Gods’kant niet onmogelijk en te verwachten
    Natuurwetenschappelijke taal gebruiken bij liefde, vrijheid en vrije wil heeft geen verwijzende kracht, maar ontaard in onnozel bewijzend begrijpen van die niet grijpbare werkelijkheid. !

    Like

  9. matteesdijk

    De multiversumtheorie houdt geen stand. De wet van behoud van informatie verbiedt dat. Als het heelal zich voortdurend zou opsplitsen in parallelle werelden waar de geschiedenis steeds weer een andere wending neemt bij elke beslissing van een levend wezen zou de wet van behoud van informatie worden overtreden. Een semantisch probleem is dat het woord “heelal”of “universum” al betekent: alles wat er is. Er kan dus niet meer zijn dan dat er als is: het HEELal.
    Goed en kwaad zijn opponenten die bedacht zijn door de mens. In de dierenwereld is er geen moraal, met uitzondering van de allerhoogste diersoorten. God heeft geen boodschap aan goed en kwaad en de tegenstelling is slechts een noodzakelijkheid voor de dynamiek in de geschiedenis van intelligent leven. Het goede kan namelijk niet bestaan als het kwade er niet zou zijn. Het zou er dan niet van te onderscheiden zijn.De vrije wil is een illusie. Bewustzijn is een universeel en fundamenteel verschijnsel dat niet specifiek bij de mens hoort, maar overal is. Materie en de kosmos is er een uitvloeisel van. De regie van de geest over het lichaam komt uit onze hersenen voort en komt niet uit ons ego. Het ego ervaart het wel als de veroorzaker van alle actie. Maar ook het ego is weer een illusie. Ons brein bedriegt ons. Alles is bewustzijn en bewustzijn is alles.God is overal en allesbepalend.

    Like

  10. Ab Ovo

    Zomaar een inval bij het respons van matteesdijk:

    Ik jat even een mooi zinnetje van iemand, het was òf de dalai lama of Gurdjieff.

    Kan een fontein goed/mooi zijn zonder dat je eerst aan de sloppenwijken van Rio de Janeiro moet denken?

    Zomaar een zinnetje, een zinnetje dat een mens aan het wankelen kan brengen.

    Like

  11. @Jan schrijft: Het is leuk om al die gedachtespinsels te lezen. Verder heeft het geen zin, dan dat het leuk is; dat lijkt me voldoende.

    Exact. Wat je al niet meer kunt verzinnen.

    Dan nog eens het volgende: “Page stelt dat voor God elegantie boven lijden gaat. Daarom gebeuren er naast goede ook slechte dingen”.

    Eindelijk komt er licht in de duisternis. Nu snappen we het.

    Like

  12. richard kamp

    De wet van behoud van informatie is niets dan een theorie.
    Wetenschap bestaat uit nog niet verworpen theorieën.
    Vooruitgang in de wetenschap wordt bereikt door theorieën te verwerpen.

    Like

  13. Theo

    Volgens nielsbosman wordt er tenminste dieper nagedacht, maar dan schijnt mij niet. Om het probleem van het kwaad en vrije wil onschadelijk te maken schept Page een multiversum, in elk daarvan is de mens een willoos iemand, maar wordt gestuurd door andere handelingen. Een originele manier om vrije wil te beschrijven. Wat Page doet is het kwaad ontkennen, daarvoor heb je één universum nodig, door andere universum te bedenken waar het er anders aan toe gaat, verandert er niks aan het kwaad in dat éne universa.

    Like

  14. Jan

    @Paul Delfgaauw 11 dec 2014 om 15:22

    Je bedoelt:

    Ik wordt ontroerd, stil, als ik dit hoor.

    Deze tekst doet me denken aan de gouden-, de zilveren-, de koperen- en het ijzeren- tijdperk. We zouden nu volgens deze hindoeïstische tijdrekening in het ijzeren tijdperk leven: van geweld en vernietiging kali-yuga. Daarin of daarna een korte periode van het diamanten en/of een kort gouden tijdperk om daarna weer een nieuwe cyclus te beginnen bij het gouden tijdperk. Het zijn cycli in cycli in cycli. Los van de tijd zijn het dus vele multiversa. Het zijn de identieke paden van elk wezen, mens of kosmos en meer.

    In de Mahabharata, na de totale vernietiging zegt de halfgod, koning Yuddhistira tegen zijn volk: “Kom, allen, laten we nu naar de nieuwe stad gaan.” Dat terwijl de oude blinde koning met zijn geblinddoekte vrouw het vuur in loopt.

    Als nu de begrippen oud en nieuw los gemaakt worden van de veranderende verschijnselen (waardoor de tijd wegvalt) dan blijft over een verschil tussen blind en ziende. Een symbolische aanduiding voor het verschil in onwetendheid en inzicht.

    Dan kan men dus exact precies dezelfde stoffelijke omstandigheden hebben met een totaal verschillend bewustzijnsniveau: blind of ziende. Zoals zo mooi beschreven in de “plaatjes van de os”. Het nieuwe Jerusalem kan dus voor ieder mens hier en nu zijn, als het Licht doorbreekt in de Duisternis..

    Weg zijn al die mogelijke multiversa.

    Like

  15. Theo

    Jan,
    ik ben telkens zo blij voor je,
    da jij zo ziende en inzichtrijk bent,
    en ons trakteert op schreeuwerige hindoemuziek.

    Like

  16. Jan

    @Theo
    Als je die video bedoelt, dat is dan “schreeuwerige” -joodse- muziek geen Hindu muziek. Oordeel niet te snel positief over mijn inzicht. Het zijn maar fantasietjes voor het leuk. Overal vandaan geplukt, niets van mijzelf.
    Ik herhaal graag: “Ik wordt ontroerd, stil, als ik dit hoor.” Misschien dat er een andere versie van is, die mooier voor je klinkt: er zijn er genoeg. Ik had deze gekozen omdat er tekst bij staat.

    Like

  17. Het lijkt er sterk op dat Page een multiversum ziet als een Kripke-model waar hij een passend theodicee in plaatst. Ik vraag mij altijd waarom natuurkundige fenomenen, die nog bewezen moeten worden, mensen hun fantasie zo laten doorslaan. Zag het een tijdje geleden ook bij de hominiden, de Bijbelse adam moest ergens opduiken, en dan zie je dus een woud aan speculaties. Je kan van gelovigen zeggen wat je wilt maar creativiteit ontbreekt hen niet. Het is misschien ook de enigste manier om nieuwe modellen te omarmen. Jezus die in verschillende universa aan het kruis hangt om overal de erfzonde te bestrijden.

    Like

  18. Theo

    Jan,
    tja Jan, over muziek valt niet te twisten,
    ik moet er niks van hebben in elk geval.
    Maar dat is inderdaad smaak.

    Like

  19. Jan

    Daar heb je gelijk in Theo.

    Maar hoe vind je deze dan: ijl, zuiver met vibrato en zonder dramatiek.

    Weet je wat ik ook zo leuk vind? De tekst: “Ik ben een viool”.
    Niets meer of minder dan een instrument om muziek op te kunnen spelen.

    Geen ego van “ik ben ik” maar slechts een dienstbaar instrument voor de goddelijke muziek van het universum.

    Vergelijk met uitspraken van Kabir:
    “Gij en ik zijn één, roept deze trompet.”
    of:
    “O vriend, dit lijf is zijn lier.
    Hij spant zijn snaren en ontlokt er Brahma’s melodieën aan.”
    of:
    “De fluit van den Onnoembare wordt zonder ophouden bespeeld, haar klank is liefde.”

    Of de diepere bedoeling van de vrijmetselaars Mozart en Shikaneder met hun opera Die Zauberflöte. Daar heb je de wereld van de vogelman Papageno, de nachtwereld van de koningin der nacht, de zonnewereld van Sarastro en als inspiratie het toneel in Egypte met de mythe van Isis en Osiris. Allemaal elkaar doordringende werelden met raakpunten.

    Muziek.

    Like

  20. Jan

    Een onverdachte snaarwetenschapper. (uit de multiversum verwijzing van Paul eerder)
    citaat:
    “Gerard ’t Hooft (Universiteit Utrecht), Nobelprijswinnaar natuurkunde in 1999. “Een getal als 10^500 is volstrekt uit de lucht gegrepen. Er is geen goed argument voor. Ze bedoelen gewoon een heel groot getal. En een van die oplossingen zou dan onze wereld moeten zijn, maar we weten niet welke. Eigenlijk is het een metafysische vraag of er een multiversum is of niet. Het doet er niet toe. Het is niet ons heelal. Je kunt je een multiversum voorstellen, maar meer kun je er niet van zeggen. Maar ik geloof eigenlijk helemaal niet dat die oplossingen van de snaartheorie eenduidig zijn.”

    Nu dan, via de vele mythen van diverse culturen kunnen we wél gevoel en begrip krijgen van die rationeel onkenbare toegang tot andere werelden in plaats van de wetenschappelijke methode.

    Hierbij krijg ik tranen in mijn ogen. En mooi: rozen zijn bij doornen en de liefde beschermt.

    Hier gaan de hoofdfiguren van de Opera naar een ander universum: in dit geval niet Jerusalem van goud, maar de vrijmetselaars tempel of die van de Egyptische godin Isis.

    Volgen mij is dit het onbegrepen ineenstorten van de golffunctie in de wiskunde of de annihilatie van deeltjes: de “dood” op microscopische schaal. Of onze dood. Of de dood van een zon. Alles leeft en sterft.

    Like

  21. Carla

    Waarom struikel ik toch steeds over wetenschappers, die een theorie nader bestuderen en aan hun ( voorlopige ) conclusie God verbinden? God zelfs met een wil en een bedoeling!
    Zou het ‘oud zeer ‘kunnen zijn? 😉

    Ik heb veel waardering en zelfs bewondering voor ‘ een tak van sport ‘ die mijn petje te boven gaat.

    Maar wat Max Tegmark zegt: “Als er een proces is dat dingen maakt, of het nu konijnen zijn of sterren, dan maakt dat proces er nooit maar ééntje. Waarom zou het voor universa anders zijn?” …….

    Daar klinkt een zekere wijze van relativering en humor in mee.
    Dat schept ruimte.

    Een ruimte waar ook de gedachten van @ Jan in passen. ( m.i.)
    Die hij vergezeld laat gaan met een prachtig lied en een schitterend duet.

    ‘ Of het nou konijnen zijn of sterren, dan maakt dat proces er nooit maar ééntje. ‘
    Veel konijnen, veel sterren en heel veel mensen.

    Ik zet God even op een andere golflengte.;-)

    Liked by 1 persoon

  22. Ab Ovo

    Ik kom net terug van mijn observatorium. Onderweg werd ik aangehouden door de juut. Hij zei: mevrouw (ik had net mijn haar gewassen) aan de hand van onze dopplerverschuiving, (voor de meeste mensen een onbekende techniek), hebben we moeten constateren dat u niet ver was van de lichtsnelheid, onze meter ging in ieder geval dwars door de roodverschuiving.Geen idee of het slim was om te reageren, opperde ik toch maar dat ik zo’n haast had omdat ik een spectroscopie moest ondergaan in het Antoni van Leeuwenhoek.
    Het licht zei: mevrouwtje, wilt u giraal of cashen. Ik zei, doe mij maar cashen.

    Like

  23. Theo

    @ Carla,
    de mens kan zich al zo verloren ervaren,
    zou hij nu ook in talrijke verdere heelallen nog meer moeten verdwalen in eindeloos duister….

    Like

  24. @Theo, mensen zoeken naar houvast maar raken daarbij verdwaald in zichzelf, want dat is bepaald niet zo simpel en dus krijg je al deze wilde theorieën.

    Wat is er simpeler om gewoonweg te zeggen we weten het niet, we zullen moeten leren leven met een voor ons niet te doorgronden mysterie.

    Like

  25. Jan

    Paul, die conclusie kan je volgens mij niet trekken. Afgezien van het feit, of het nadelig zou zijn in de middeleeuwen te leven. Daar zouden we een hele boom over kunnen opzetten.

    Het leven met het grote mysterie lijkt me te prefereren boven schijnzekerheden zoals het geloof in een goede schepper god of het afwijzen daarvan of het geloof in de almacht van het wetenschappelijke verstand of het geloof in de goddelijke wiskunde en onaantastbare natuurconstante’s.

    Het leven met het grote mysterie opent veel wegen van creativiteit en begrip. Het staat ook niet de “vooruitgang” in de weg, maar stimuleert deze. Waarbij de vraag wel is, of vooruitgang tegenwoordig in onze maatschappij wel zo goed is. Het is nu meestal vooruitgang in techniek en niet in ethiek.

    Ik houd wel van allerlei filosofietjes, zoals je begrepen zult hebben. Maar ik meen dat Egbert het dogmatische geloof in die theorieën als schijnzekerheden verwerpt. En die dogmatische houding is oorzaak van felle strijd tussen de “andersdenkenden”.

    Like

  26. Carla

    @ Theo, wanneer je bijdrage van 12 dec.23:06 uur een reflectie is op mijn ‘mijmeringen’ van 17.13 uur, dan ontgaat mij wat je er werkelijk mee wilt zeggen. Sorry, Theo.

    @ Jan, ik lees je reactie op @ Paul en die van hem op @ Egbert.
    Ik vermoed hier twee ‘sporen’ van denken.
    Het spoor van de wetenschap en het spoor van de religie ( en mystiek )

    Rijdend op spoor 1 ( de wetenschap ) kan je m.i. ( ondanks mijn klein begrijpertje ) 😉 niet zeggen ‘wij weten het niet ‘. Want op enig ogenblik weten we het gewoon wel. Hoera!
    Natuurlijk zijn er aanvankelijk aannames, vervolgens onderzoeken en ontdekkingen die de mens niet meer laat leven zoals in de Middeleeuwen. 😉
    ( gisteravond was er b.v. een prachtig programma op NPO 1 over, de wetenschapper Freek Vonk over GIF in de natuur )

    Het nader verklaren van religie/mystiek ( spoor 2 ) daar kan je , wederom m.i. ) wel zeggen ‘ ik weet het niet ‘. Want op vragen hierover probeer je op spoor 1 te komen wat never nooit gaat lukken. Daar vibreert een mens ( althans ik ) op een andere golflengte, een andere hoogte of diepte. In die ervaring staat de ratio in de remise.;-)

    Om de door jou @ Jan, genoemde strijd te slechten een leestip:
    Zie rechts op deze site de zwarte kolom, de tweets van @ Paul.
    Open de bovenste ‘Nieuwwij ‘enz.

    De gedachten gangen van de schrijver dezes, kruipen steeds een stukje dieper onder mijn huid.;-)

    Like

  27. joost tibosch sr

    Paul, Dat wij met onze verlengde zintuigen onze werkelijkheid veel scherper kunnen zien, zou dat ons als denkende zingevende mens nou zoveel anders, laat staan beter, maken dan onze middeleeuwers, op “wiens schouders we staan”?

    Like

  28. matteesdijk

    @Richard Kamp, wetenschap bestaat helemaal niet uit een set nog te verwerpen theorieën. Integendeel, 99% van de theorieën in de exacte wetenschappen is nooit verworpen. Denk aan de relativiteitstheorie van Einstein, de wet van Bolzman (tijdpijl) en de kwantumtheorie van Bohr.Al deze theorieën beïnvloeden elkaar, hangen met elkaar samen en zijn al 100 jaar bestookt met steeds weer nieuwe toetsen en zijn steeds weer herbevestigd. Nee, de wetenschap heeft juist de elegantie zich te ontwikkelen tot een steeds meer samenhangend model van de werkelijkheid. De wetenschap is ons enige baken in een volstrekt geheimzinnig heelal. Een werkelijkheid waarvan we nauwelijks de betekenis kennen. Wij leven in totale verwondering.

    Like

  29. matteesdijk

    @ Ab Ovo , Je slaat de spijker op zijn kop:
    Kan een fontein goed/mooi zijn zonder dat je eerst aan de sloppenwijken van Rio de Janeiro moet denken?
    Goed en kwaad zijn twee zijden van dezelfde medaille als de polen van een magneet. Er bestaat geen dynamiek als er alleen maar mooie fonteinen zijn of alleen maar sloppenwijken.

    Like

  30. Theo

    @ Carla,
    het was maar een “verzuchting” hoor.
    Tel de heelallen op waar mensen leven, en ook het lijden vermeervoudigd zich, dat vind je misschien heel pessimistisch, maar dat zou voor een “goede” God toch onverdraaglijk worden.
    Verder is het multiversum een fictieve uitkomst van wetenschap om een verklaring te vinden voor het ontstaan van het heelal, en om ‘niets’ te omzeilen. Het zal je niet verbazen dat er geen spoor van bewijs voor bestaat. Eigenlijk is het geen wetenschap maar filosofie. Het is vreemd dat wetenschappers onzichtbare heelallen in theorie wél accepteren maar bv. geen voortbestaan van een ziel.

    Like

  31. Carla

    Oeps …. Theo, voor mijn gevoel inderdaad een wat pessimistische kijk. Zoals jij het beziet zou zich dan immers ook de vreugde vermeerderen.;-)

    @ Matteesdijk, je laatste zin ( bijdrage van 13:12 uur ) ” leven in verwondering ” , vind veel weerklank in mij.

    Like

  32. @Paul je schrijft: @Egbert, als we dat echt zouden doen, leefden we nu nog in de middeleeuwen. 😉

    Ik bedoelde natuurlijk niet dat we onze verklaringsdrift zouden moeten indammen :-), alhoewel het best eens zo zou kunnen zijn dat we hier tevens aan ten onder zullen gaan, want de wetenschap beschikt nu eenmaal over haar onvermijdelijke schaduwzijde, daar ontkomen we niet aan.

    Mijn opmerking in deze had meer betrekking op onze eigen “persoonlijke invulling” van levensbeschouwelijke vragen, best interessant al die filosofietjes eens door te lezen en er kennis van te nemen, evenals wilde wetenschappelijke theorieën en bizarre hypotheses, dat is en blijft een leuke bezigheidstherapie, maar uiteindelijk als het er echt op aankomt staan we met lege handen, waarom dan niet het mysterie omarmen. Afijn, Jan heeft verder mijn visie hierop ook al goed verwoord.

    Like

  33. Theo

    @ Carla,
    ik geloof hier niet in, zet ik mijn pessimistische visie maar voort, dat de mensen eerst maar eens een rechtvaardigere wereld willen creëren, en mensen mens-vriendelijker gaan staan naar elkaar toe, voordat we ons gaan bekommeren om ándere heelallen. Ik ben helaas minder gevoelig voor anekdotes en spiritueel van slag zijnde mensen.
    Als matthees meent : “Kan een fontein goed/mooi zijn zonder dat je eerst aan de sloppenwijken van Rio de Janeiro moet denken?” zou ik willken toevoegen, natuurlijk is het goed te weten dat je zulke uitspraken kunt doen vanuit eigen luxe huis en rijke landje.
    Gossie, ik verpest nog het hele spirituele sfeertje hier.

    Like

  34. @Theo, je zou je eigenlijk niet teveel moeten gaan hechten aan spiritualiteit hoewel dat nogal een breed kader kan bestrijken.

    @Carla, maar als we “het weten” doemt er weer een nieuw complex mysterie op, op een gegeven moment zullen we met de wetenschap wel eens op een dood spoor belanden tenzij je de illusie koestert dat we alles ooit in kaart zullen krijgen.

    Ik denk niet dat dat erin zit voor ons geëvalueerde
    apenbrein.

    Spoor 1 en spoor 2 zijn twee verschillende en absoluut niet vergelijkbare manieren om naar het bestaan te kijken.

    Vond het programma van Freek Vonk overigens ook interessant.

    Like

  35. Ben geen astronoom en kan zelf niet channelen. In één van de boeken van de Akasha uitgeverij vertelde iemand over eerdere quantumsprongen. Er moeten zielen leven, die daar al ervaringen mee hebben. Als ik het goed heb onthouden werd er verband gelegd met de komende quantumsprong. Zelf denk ik dan aan Openbaringen. Het is maar een idee.

    Like

  36. Theo

    @ Egbert,
    als je oplette had je geconstateerd dat mijn uiting eigenlijk anti-spiritueel was. Ik heb wel eens het vermoeden dat spirituele mensen graag naar ‘rechts kijken’ , want daar is alles fijn. Volgens sommige zijn we reeds aangekomen in een nieuwe wereld, volgens andere “trillen we op een hoger niveau” et cetera. Ik bevoorkeur nuchterheid.

    Like

  37. @Theo, mij uitspraak had ook niet specifiek betrekking op jou,
    maar was meer bedoeld in algemene zin.

    Misschien had ik beter kunnen schrijven: “Men zou zich niet teveel.aan…………etc, i.p.v. Je zou je niet…………

    Als je je woorden niet zorgvuldig kiest wordt het al snel persoonlijk opgevat.

    QED. 🙂

    Like

  38. Jan

    @Carla 13 dec 12:40
    Nu ik heb even op jouw advies rondgekeken op Nieuwwij. Daar voel ik me niet thuis. Ve-euls te christelijk.

    Ik heb daar bij Hindoeïsme, “DE OORLOG IN M’N HOOFD DIE NOOIT STOPT” maar meteen twee reactie’s geschreven. Ik hoop dat ik daar tegen wordt gesproken. (om er wat van te leren) De schrijver is Chander Mathura, en die schijnt directeur van de hindoeïstische omroep OHM te zijn en hij ziet er Indisch uit. Dus die zal t wel weten…(?).. Zijn visie is nogal lief christelijk vind ik. Derhalve eindig ik mijn reactie’s met: “aldus heb ik begrepen”. (?)

    De essentie van mijn twee reactie’s heeft direct te maken met deze blog:
    “Multiversum als verklaring waarom _God_ bestaan van het _kwaad_ tolereert”.
    1. Eerst beargumenteer ik dat “god” niet thuis hoort in het Hindoeïsme. (Ik geloof ook niet in “god” in de gebruikelijke opvatting).
    2. Het “kwaad” bestaat volgens mij niet en tevens (paradox) bestaan “goed en kwaad” in diepste essentie in de goddelijkheid (=natuur) op een menselijk niet voor te stellen verschrikkelijk wijze toch. (volgens de Bhagavat Gita dus)

    Dus is het multiversum is voor mij niet nodig om god het kwaad te laten tolereren. Beiden bestaan niet. Of (naar keuze) goed en kwaad komt vanuit de essentie van het onpersoonlijk goddelijke.

    Carla, over je spoor 1 en spoor 2, zou ik ze omwisselen. De ratio en de wetenschappelijke methode leidt tot onmenselijke technocratische chaos en geeft nooit het definitieve antwoord: de analyse verscheurt. Maar de onnoembare kennis van het hart, de mystiek verbindt en heelt: maakt “heilig”.

    Like

  39. Carla

    Sympathiek van je @ Jan dat je bent gaan snuffelen op de NieuwWij site.

    Oké, je wilt graag tegenspraak…..
    Ik vind het helemaal niet te Christelijk.;-)
    Zie wat er te lezen valt over: ” Jodendom, Boeddhisme, Christendom, geloof en wetenschap, Humanisme, Islam, Mensenrechten enz. enz.

    Ik verwees overigens alleen maar naar de gedachten gang van André Droogers hoor.;-)

    Like

  40. Jan

    Carla, ik zou graag tegenspraak willen op mijn reacties op nieuwwij bij hindoeïsme. Dat jij het daar fijn vind, begreep ik al 🙂

    Sorry dat ik niet begreep dat je het over Droogers had.

    Like

Reacties zijn gesloten.