‘Theïstische evolutie seculariseert cultuur’

NASA.ESA.HUBBLE.Newview.ofthe.PillarsofCreation.detail

Zo’n 24 zeer zelfverzekerde wetenschappers, filosofen en theologen uit Europa en Noord-Amerika, zeggen in het eind 2017 verschenen meer dan duizend pagina’s dikke boek Theistic Evolution, op initiatief van filosoof J. P. Moreland, dat ‘de evolutietheorie niet is aangetoond en zelfs onwaarschijnlijk. En bovendien in veel opzichten in strijd met het christelijk geloof.  

De schrijvers vinden het belangrijk de theïstische evolutie te bestrijden, namelijk de opvatting dat God gebruik gemaakt heeft van evolutie om levende wezens te laten ontstaan. Aldus het artikel Veelzijdige aanval op theïstische evolutie, in het RD, door M. J. Paul, docent Oude Testament aan de Christelijke Hogeschool Ede en de Evangelische Theologische Faculteit te Leuven.

Voordat de lezer denkt dat hier ‘creationisten’ aan het werk zijn, is het goed te weten dat in dit boek geen enkele creationist (in de gebruikelijk betekenis) aan het woord komt of geciteerd wordt. De meeste auteurs behoren tot de Intelligent Design (ID)-beweging, een groep die zich richt op het aantonen van ‘ontwerp’ in de natuur, maar daarbij meestal in het midden laat wie de Ontwerper is. Zowel christenen als niet-christenen spannen zich in dit verband in om het huidige naturalisme in de wetenschap te bestrijden.’ (Prof. Dr. M. J. Paul)

Volgens Paul laat de ID-beweging steeds meer van zich horen en geeft die ook onafhankelijk van creationistische organisaties forse kritiek op bepaalde vooronderstellingen in de gangbare reconstructies van de oorsprong van het leven. In zijn boek Oorspronkelijk heeft hij aandacht gevraagd voor deze stroming, en de verschijning van het standaardwerk Theistic Evolution onderstreept volgens hem de verdiende aandacht des te meer.

Ik vind Intelligent Design ook een interessante stroming. Al koppelen zij ontwerp niet direct aan een Ontwerper. Ik kan veel met hun kritiek op de evolutietheorie. Ik vind het jammer dat Intelligent Design in Nederland de laatste jaren veronachtzaamd is en ik vraag er opnieuw aandacht voor in mijn boek. Maar voor mij blijft de Schrift voorop staan en niet de wetenschap. Als mensen met goede argumenten komen sta ik daar zeker voor open, maar tot nu toe vind ik de vele pogingen van het theïstisch evolutionisme tot harmonisatie enorm gekunsteld.’ (Paul)

theisticevolution

De docent Oude Testament vindt in de afdeling filosofie hoofdstuk 21 van belang. Daarin noemt Moreland zijn bijdrage: Hoe theïstische evolutie het christendom ongeloofwaardig maakt en christenen berooft van de overtuiging dat de Bijbel een bron van kennis is.

De auteur licht deze forse beschuldiging toe met te wijzen op de aard van onze kennis. Hij beschouwt theïstisch evolutiedenken als een knieval voor een bepaalde vorm van wetenschap. Het gevolg is dat de aanhangers ervan functioneren als grafdelvers voor de kerk. Dat komt omdat zij de naturalistische wetenschapsbeoefening erkennen en de uitleg van de Bijbel steeds weer aanpassen. Tevens is Gods werk in de schepping niet meer te herkennen, omdat de genoemde wetenschap God niet erkent. Het komt hierop neer: ‘Theïstische evolutie is intellectueel pacifisme, dat de mensen in slaap sust, terwijl de barbaren voor de poort staan’, gereed om de stad te veroveren.’ (Paul)

Eerder stelde Paul in het RD dat als hij de Bijbel lees zoals het er staat, hij geen geleidelijke ontwikkeling kan aanvaarden als Gods scheppingsmethode. Hij zou liever willen beginnen bij het spreken van God: Hij spreekt en het is er.

Paul stelt dat de status van het Bijbelse, theologische en ethische onderwijs in het geding is en de aanvaarding van theïstische evolutie een belangrijke bijdrage levert aan de secularisatie van de cultuur.

Het is waar dat de aanhangers het goed bedoelen en enige struikelblokken voor christenen willen wegnemen. Dit kan op korte termijn enige wetenschappers helpen, maar de gevolgen op lange termijn zijn ronduit negatief. De reden is dat het vertrouwen in de Bijbel en de uitleg ervan verdampt, want die moet steeds weer aangepast worden. De aanvaarding van de naturalistische kennisleer leidt tot de verplaatsing van de kerk naar de rand van de samenleving.’ (Paul)

In Nederland wordt bovenstaande theorie, nu weer van dat twee dozijn wetenschappers, sterk genuanceerd. Hoogleraar Geloof en Wetenschap, Gijsbert Van den Brink, blijft bijvoorbeeld in gesprek met zijn achterban als hij een aantal alternatieve zienswijzen bespreekt. Jart Voortman: ‘Jongeaardecreationisten beweren dat de aarde alleen maar oud lijkt. Ze geloven dat de zondvloed een grote invloed heeft gehad op de geologische structuren van de aarde. Intelligent design was een korte tijd populair. Men is er echter niet in geslaagd om criteria op te stellen voor de zogenaamde onherleidbare complexe systemen. Intelligent Design is een God-van-de-gaten-theorie. Door de voortgang van de wetenschap komen er steeds meer verklaringen en wordt de ruimte voor Gods ingrijpen steeds kleiner.’ Hij schreef En de aarde bracht voort.

Direct aan het begin vertelt de auteur iets over zijn eigen achtergrond: de Gereformeerde Bond. In deze kringen is men voor een zo letterlijk mogelijke interpretatie van de eerste boeken van de Bijbel. Men is ‘latent creationistisch’, maar tegelijk wantrouwig tegenover pseudowetenschap. Gesprekken met Cees Dekker doen Van den Brink voor het eerst vermoeden: misschien is de evolutietheorie wel gewoon correct. Zoveel jaar later concludeert Van den Brink: evolutie is de meest aannemelijke wetenschappelijke verklaring voor de biodiversiteit op aarde. (Jart Voortman)

Zie: Veelzijdige aanval op theïstische evolutie (RD)
Boek: (Amazon) Theistic Evolution
Beeld: Pillars of Creation – NASA ESA HUBBLE – Thisiscolossal.com

Advertenties

About Paul Delfgaauw

Zinzoeker Paul Delfgaauw, sinds september 2014 student Religiestudies, richting Media & Cultuur. Sinds 2016 Vrije Studierichting, aan de Academie voor Geesteswetenschappen Utrecht (voorheen HGU). Hij verkent sinds jaar en dag de gebieden religie en filosofie. Eigenlijk al vanaf het moment dat hij tijdens zijn eerste catechismusles de vraag kreeg voorgelegd waartoe de mens op aarde is. Sindsdien grasduint hij door boeken, tijdschriften en kranten die verhalen over zingeving, overtuigd als hij is dat God bestaat of gebeurt en op bovennatuurlijke wijze deel uitmaakt van ons leven. Op kritische wijze volgt hij zin en onzin van religie en filosofie en schuwt daarbij ook het gedachtegoed van het humanisme en atheïsme niet. In deze tijd bieden internet en de sociale media wereldwijd nog meer stof tot nadenken over goden, mensen en hun zoektocht naar elkaar. En met hopelijk begrip voor elkaar.

13 Responses

  1. – Het verband tussen intelligent design en evolutieleer…
    – Al, wat is, is een trap in de ontwikkeling van de absolute idee, de eeuwige, wetmatige logica, die andere Logos en andere God ; zodat de rede niet van de werkelijkheid, en de werkelijkheid niet van de rede verlaten is…

    Like

  2. joost tibosch sr

    Met onze historisch literaire kennis zouden mensen toch kunnen weten dat de bijbel geen wetenschap maar literatuur is. De Bijbel (en zeker de bijbelse scheppingsverhalen) geeft geen wetenschappelijke verklaring van het begin van de mensheid, maar geeft de zingeving aan van menselijk leven.
    Hij wordt daar Adam genoemd=”man van vruchtbare kleigrond”. Die Adam is niet de eerste mens,maar Elkerlyc de mens van toen en nu, met zijn geweldige gegeven vermogens. Volgens het tweede scheppingsverhaal van oude nomaden kan die Elckerlyc toen en nu ook woestijnzand worden en zijn vruchtbaarheid verliezen. Die oude nomaden kenden geen wetenschappen over mens en mensheid met hun nu niet weg te denken evolutieleer. Zolals we nu toch konden weten “bijten” (moderne) wetenschappen en (ook bijbelse) literatuur elkaar niet, maar vullen elkaar aan

    Like

  3. Genesis is een boek, geschreven met de kennis van 6000 jaar geleden, over het ontstaan van het heelal en het leven.
    Nu 6000 jaar later hebben we nog steeds geen sluitend verhaal hoe de puzzel in elkaar steekt.
    Sommige dingen, zoals het beeld over de planeten, is nu wat duidelijker. Het heelal is zo een complex geheel dat niemand, met onze beperkte hersenactiviteit, ooit de puzzel in elkaar kan leggen.
    Ook het leven op aarde is een zo complex geheel, dat niemand daar een compleet inzicht over kan hebben. We hebben wel reeds een beperkte kennis van het DNA en zijn werking. De actieve stringen in het DNA, bepalen het uitzicht van een levend wezen.
    Hoe er op natuurlijke manier,wijzigingen in de actieve stringen ontstaan en daardoor biologische evolutie lijkt nog niet in kaart gebracht.
    Kunstmatig kan men de eigenschappen van de cellen wijzigen en daardoor nieuwe lensvormen creëren. Morele bezwaren beperken, terecht, willekeur in dat wetenschappelijk onderzoek.
    Dat nieuwe uitvindingen, de godsdienstige geschriften tegenspreken die, duizenden jaren geleden, met de kennis van toen, opgesteld werden, lijkt mij geen bezwaar.
    De bijbel en de koran zijn tenslotte ook maar door mensen opgesteld.
    Voor sommige mensen, die menen dat die boeken door god ingefluisterd zijn, lijkt dat een conflict, in de hersenen, teweeg te brengen. So be it.

    Like

  4. joost tibosch sr

    Onze geweldige wetenschappelijke resultaten ontstonden/ontstaan door de intellectuele mogelijkheden en menselijke vrije wil van de huidige vruchtbare mens, Elckerlyc/oasekleiAdam. Dat zal niemand ontkennen.
    Dat ook misbruik van geweldige ontdekkingen veroorzaakt wordt door de menselijke intelligentie én menselijke vrije wil van de huidige verdorde mens, Elckerlyc/woestijnzand Afar weten we ook maar al te goed.
    Ook in ons denken gaat moderne wetenschap en die oude bijbelse nomadenbeeldspraak nog steeds hand in hand..

    Dat de geweldige menselijke vermogens en vrije wil gegeven zijn in eeuwenlange evolutie zal voor de meesten van ons ook begrijpelijk zijn, Dat ze “gegeven” zijn/worden door God en ook aan God ver-“antwoord”-ing verschuldigd, kan men met die oude literaire bijbelse beeldspraak slechts geloven met een geloof in een beeldend literaire persoonlijke verhouding

    Like

  5. Jan

    “Theistische evolutie”
    Dat is het herontdekken van de aloude wijsheidsleringen van monadologie, emanatie, evolutie en involutie. Sterk voelbaar bij de natuurreligies: alles is goddelijk.
    Helaas is deze wijsheid en mystiek door de zwarte periode van het grieks-joods-denken verloren gegaan.
    Maar gelukkig heeft mevrouw Blavatsy deze “geheime leer” omstreeks 1875 via de moderne theosofie weer bekend gemaakt.
    Ze putte uit het taoïsme, hindoeïsme, boeddhisme, gnosticisme, spiritualisme, het zogenaamde occulte. Ze leerde weer symbolisch en esoterische te leven met een synthese van gevoel en ratio. Met de slagzin: geen godsdienst hoger dan waarheid.
    https://jwjongejans2014.wordpress.com/2017/04/17/de-eindevolutie-van-de-mens-in-de-geheime-leer-van-h-p-blavatsky-een-nieuw-paradigma/

    Ondanks de macht van de kerken en de “verlichtings” rationalisten (het westerse monotheïstische geloof aan de ene kant en de reductionistische materialistische westerse wetenschap aan de andere kant).
    De theosofie heeft in de afgelopen eeuwen de westerse mens bekend gemaakt met leringen zoals karma, reïncarnatie, zelfwording en objectief idealisme. Dankzij die inspanningen kunnen we ons nu losmaken van de monotheÏstische afgod en de letterlijke interpretatie van de bijbel.
    De gnosis (niet als wetenschappelijk cultuurverschijnsel geïnterpreteerd) kan weer levend worden in de harten der mensen.

    De term “theÏstische evolutie” duidt tegenwoordig op een omslag in het denken van de orthodox gelovige. Of het nu jonge aarde of oude aarde of god of demiurg denkgewoontes zijn: het kost voor die laatste der christelijk kerkelijken een enorme inspanning om dat wereldbeeld los te laten. Dat levert natuurlijk problemen op: je zekerheden verlaten. Maar: god is dood zei Nietzsche, hij heeft gelijk, en die (christelijke) god blijft dood.

    Leve de nieuwe levende god, de wederbelichaming van de onkenbare (onkenbaar met het hoofd!) god in de harten der mensen.

    Like

  6. joost tibosch sr

    Jan Wat een theosofische woordenvloed en inspanning om het joods-christelijke wereldbeeld dood te verklaren (Ik hoop dat je dat met je vage alwetendheid nu weer niet gaat ontkennen!) Trouwens…volgens mij is de moderne evolutieleer ook beslist anders dan de onkenbare evolutietheorietjes die jij er blijkbaar op na houdt!

    Like

  7. Jan

    @Joost
    Het was geen enkele inspanning voor me, die theosofische woordenvloed. Een aantal jaren heb ik me daar intensief mee beziggehouden. Maarre…ik had het over het grieks-joods-christelijk denken. De karakteristiek daarvan is een ontologie: een “zijnsleer”. Iets “IS”. Bijvoorbeeld “god” of “de natuur” of een “persoon” of “een ziel”. En dat denken loopt (volgens mij dan) ten einde. Gelukkig is er ook een oud-egyptisch-christelijk denken. Het leefde vooral in de natuurbeleving van de “gekerstende” devote religieuze houding. Dat kan weer herleven in de huidige new-age kringen, broederschappen, vrijmetselaren, rozenkruisers en hermetische genootschappen. Ondanks de vervolging door de kerk hebben die subculturen stand kunnen houden.

    Je hebt ook volkomen gelijk dat wat men “de moderne evolutie theorie” noemt totaal anders is dan wat ik als evolutietheorie naar voren breng. Je kan de wetenschappelijke evolutietheorie ook beter “neo Darwinistisch” noemen. Dat is een geloof. Het geloof van de filosofisch materialisten. Dat er een uitwendig biologische evolutie kan zijn zonder inherent sturend bewustzijn is natuurlijk waanzin. De zogenaamd “wetenschappelijke” evolutietheorie is het geloof in een geestloze wereld zonder bewustzijn, het is zelfs niet eens evolutie! ; aangezien men tegenwoordig aanneemt dat de geleidelijke (evolutie=langzame ontwikkeling) overgang tussen de soorten, via snelle mutatie’s plaats vindt. Dat gaat in tegen het “evolutie” idee van Lamarck dat Darwin van hem gepikt heeft. Eigenlijk zijn die tegenwoordige neo-Darwinisten (wetenschappelijke evolutionisten) een ander soort christenen.

    De kerk heeft de geest van god, en de wetenschap het lichaam van god. God is dus “gesplitst”. (Descartes hanteerde de dualistische schaar) Maar de immanente god leeft in de stof, zoals beiden: in je lichaam én je geest. Die kan je niet scheiden. Daarom worden de gelovigen heen en weer geslingerd tussen twee kwaden. En staan geloof en evolutietheorie als vijanden tegenover elkaar: ieder heeft de halve waarheid en een halve leugen.

    Volgens Nietzsche is god dood. Ik meen begrepen te hebben dat hij een soort “afgod” bedoeld: een christelijk beeld van god. Ik wijs in dit verband van “beeld van god”, op de “beeldenstorm”. En ook dat in de Islam geen af”beeld”ingen gemaakt mogen worden. Vandaar al die meanderachtige geometrische versieringen in de moskee. Bij de Joden spreekt men het woord voor god, JHWH ook niet uit. Men buigt het hoofd en zegt “Adonai”. Alleen de hogepriester mag eens per jaar het heilig woord uitspreken in het heilige der heiligen: dat is dus symbolisch bedoeld het goddelijke in de mens spreekt zich in het diepste van het hart.

    Helaas is deze diepzinnigheid verloren gegaan. De wetenschap dat men geen denkbeeld, woordbeeld, gesneden beeld mag maken van het “onuitsprekelijke”, “onkenbare”. De huidige theïstische evolutionisten zitten vast aan hun (deel)(denk)beeld van god. Die is verstard en hard en verbrokkeld dus. Ze zullen het totale beeld moeten laten sterven. Die resten van god is niet de levende god. die leeft in het hart der mensen.

    Ik geeft de voorkeur aan die theosofische “evolutietheorietjes”. Als je iets beters weet ruil ik ze graag in.

    Vriendelijke groet.

    Like

  8. joost tibosch sr

    Jan Geef mij maar het recente geweldige evolutiedenken van de huidige natuurkunde, biologie en menswetenschappen. ..(en mijn persoonlijk van harte gekozen geloof in de manier van denken en leven van Jezus van Nazareth voor mijn leven in deze wereld)

    Like

  9. @Jan: [Dat er een uitwendig biologische evolutie kan zijn zonder inherent sturend bewustzijn is natuurlijk waanzin.
    De zogenaamd “wetenschappelijke” evolutietheorie is het geloof in een geestloze wereld zonder bewustzijn],

    Volledig mee eens. daar moet wel een intelligent ontwerp achter steken.

    Like

Reacties zijn gesloten.