Recht om te sterven staat onder druk

euthanasie.istock

Hoe vrij is straks onze keuze nog om dood te mogen gaan? Het is een van de vragen in de discussie over euthanasie en ‘het gedwongen leven’. Hoe heilloos is de weg van het gedwongen leven? Hieronder schets ik, enigszins orwelliaans, een beangstigend nabij toekomstbeeld.

Met behulp van de goden van de SGP en de CU leidt de euthanasiediscussie ertoe dat het leven streng christelijk zal worden genormaliseerd. Mensen zullen, koste wat kost, in wat voor psychisch en lichamelijk erbarmelijke omstandigheden dan ook, eindeloos in leven worden gehouden. Doodgaan is verboden.

Zelfdoding zal onvoorwaardelijk strafbaar worden en tot gevangenisstraf leiden met verplichte 24-uurs zorg en bewaking. Eventuele sondevoeding of voeding met infuus worden eveneens verplicht. Beroep ertegen is niet mogelijk, ook niet door familie. Het zal niet anders kunnen, zal SGP-leider Kees van der Staaij zeggen, zoiets van: ‘Leven moet, ook al zal de druk op kwetsbaren, gehandicapten en ouderen nog verder toenemen’.

Het onmogelijk maken van een menswaardig, humaan levenseinde voor ouderen van 75 jaar of ouder zal tot een sterk hellend vlak leiden. Velen die willen sterven zullen meer dan ooit hun toevlucht moeten nemen tot het springen onder een trein, met de auto tegen een boom rijden of zich met een pistool door het hoofd schieten. Flatgebouwen vanaf vier verdiepingen zullen 24 uur per dag bewaakt worden. Hoge hekken zullen op daken geplaatst worden en ook worden er vangnetten aangebracht.

loesjeleven

Palliatieve zorg wordt verplicht en volledig vergoed in de basisverzekering, al moet die zorg tientallen jaren duren. De premie voor de ziektekostenverzekering zal in de komende jaren dan ook sterk stijgen, gezien de toenemende vergrijzing en de steeds sterkere drang van mensen om hun voltooide leven te willen beëindigen. De kosten voor de zorg om deze mensen eindeloos in leven te houden zal exponentieel stijgen. Vele tienduizenden verpleegkundigen en verzorgenden zijn de komende jaren extra nodig om deze mensen vele lange jaren te kunnen begeleiden en te bewaken. Een speciale zorgdienstplicht wordt tevens ingevoerd.

euthanasie

Onherroepelijk leidt de weg van het gedwongen leven tot een wetsvoorstel waarin het leven verplicht beschermenswaardig moet zijn tot ver boven de 100 jaar, liefst tot oneindig. Speciale verzorgingstehuizen zullen opgericht worden waarin mensen die dood willen na hun voltooid leven 24 uur per dag tegen zichzelf beschermd worden. Familieleden en andere bezoekers zullen gefouilleerd worden, zodat er geen middelen binnen gesmokkeld kunnen worden waarmee mensen hun voltooide leven eventueel menswaardig kunnen beëindigen.

De farmaceutische industrie zal subsidie te krijgen van de overheid, opdat er meer onderzoek gedaan kan worden naar levensverlengende middelen, zodat de kans op vroegtijdig sterven zo veel mogelijk tegengegaan kan worden. Tevens zullen meer medicijnen ontwikkeld worden waarmee mensen het gevoel krijgen dat, ondanks hun voltooide leven, het superfijn lijkt om nog te leven, hoe slecht lichaam en geest ook functioneren. Mensen zullen het gevoel ingespoten krijgen dat doodgaan niet menswaardig is en er eindeloos tegen te vechten valt. Gespecialiseerde CliniClowns zullen hiervoor eveneens ingeschakeld worden. Niemand immers dient het gevoel te krijgen overbodig te zijn, immers, alles wordt in het werk gesteld je leven eindeloos te laten zijn.

Er zal gesproken worden over gebondenheid. Want de keuze van de mens mag niet vrij zijn. Je bent verplicht te leven tot je erbij neervalt. Er zal een massapsychose ontstaan waarbij mensen het leven aan elkaar opdringen onder het motto ‘Jouw leven moet eindeloos doorgaan!’
Je wordt er op aangekeken als je – wat God verhoede! – dood wil gaan, terwijl er voldoende inspanningen en personeel geworven wordt om dat zo lang mogelijk te rekken. Wat is er tegen een prettige laatste levensfase? Get a life!

Beeld: iStock
Cartoon:
clepair.net

Polarisatie, radicalisering en… filosofie

EXTREEM.3D

‘Net als religie biedt ideologie ons zingeving in de vorm van mythes, rituelen en transcendente ervaringen. De mythes van radicaliserende jongeren lijken vaak op elkaar: het is de schuld van de Ander, alleen ik en mijn groep kennen de waarheid, wie niet voor me is, is tegen mij.’ Dit stelt godsdienstwetenschapper Birgit Pfeifer in een interview met iFilosofie van de ISVW. ‘We moeten naar de pijn toe’.

Volgens Pfeifer typeren diversiteit, ontworteling en geweldsdreiging onze maatschappij; en daar de jeugd altijd wel in een existentiële onzekerheid verkeert, omdat veel dingen nieuw zijn, kunnen ze ook in een existentiële crisis terechtkomen.

De reactie op zo’n crisis is dat mensen op zoek gaan naar zingeving. Religies en ideologieën bieden antwoorden op existentiële vragen. Extremisme biedt vooral antwoorden die zwart-wit en zijn daarom voor jongeren makkelijk te begrijpen.’

Radicale ideologieën bieden volgens Pfeifer jongeren het gevoel bij een groep te horen en niet alleen te zijn; en wordt de existentiële vraag van vrijheid en eigen verantwoordelijkheid door een bijbehorende complottheorie beantwoord.

Alle kwaad is de schuld van de ‘Ander’, bijvoorbeeld dat ik geen stageplek heb omdat ik Mohammed heet en iedereen zo racistisch is.’

Volgens Pfeifer stopt met deze mythes – die als mantra’s herhaald worden – het zelfstandig denken en hoef je alleen nog maar te doen wat je religie of ideologie je opdraagt, zoals bij alle aanhangers van extreme ideologieën.


Men wil bemind worden, bij gebrek daaraan bewonderd, bij gebrek daaraan gevreesd, bij gebrek daaraan verafschuwd en veracht. Men wil bij andere mensen een gevoel oproepen. De ziel huivert voor de leegte en wil tot iedere prijs contact.’ (Uit: Dokter Glas van Hjalmar Söderberg)


Wat nu te doen tegen radicalisering? Met Windesheim, Radicaal Anders en Kadans is een pedagogische alliantie tegen radicalisering gevormd. Waar eerder veel filosofielessen werden wegbezuinigd, is er nu ‘bildung’: kritisch reflecteren, wat inhoudt dat je je eigen zingevingsconstructen kunt verbinden met die van anderen: filosofen, kunstenaars, je docent of een politieke tegenstander.

Het boek Extreem in de klas van Mark Leegsma, uitgegeven door ISVW Uitgevers, reikt leraren, maar anderen evengoed, handvatten aan om met dergelijke extreme uitingen om te gaan. Meer dan vijfentwintig experts uit verschillende kennisinstituten en lerarenopleidingen van hogescholen en universiteiten delen hun ervaringen en hun visies. Zij bieden inzicht in polarisatie en radicalisering in voortgezet en beroepsonderwijs en geven raad over hoe je bekwaam kunt handelen om de klas, en uiteindelijk de samenleving, voorbij de verdeeldheid te krijgen.

Het gaat om de diepste menselijke angsten, die ons allen bezig houden, niet alleen kinderen die extreme dingen roepen, maar ook de docent die voor die klas staat.’

Zie: iFilosofie

Aan de Vrije Universiteit doet Birgit Pfeifer momenteel promotieonderzoek naar de rol van existentiële processen in aanloop naar geweld op scholen met dodelijke afloop en andere radicaliseringsprocessen bij jongeren.

Mark Leegsma (1980) studeerde klinische psychologie en filosofie. Hij doceerde verscheidene cursussen aan de afdelingen psychologie van de Universiteit van Amsterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam en schreef mee aan Inleiding in de persoonlijkheidspsychologie (Boom, 2016). In 2015 trad hij toe tot de redactie van iFilosofie, waarvan hij sinds 2016 hoofdredacteur is. Ondertussen werkt hij aan een proefschrift op het grensvlak van filosofie en psychologie.

Extreem in de klas | Mark Leegsma | €14,95 | 160 blz. | Luxe paperback | NUR: 730 | ISBN: 978-94-91693-93-9 | ‘De school is de plek bij uitstek om niet te berusten maar in te grijpen. Waar de oplossingen het hardst nodig zijn, vinden de vruchtbaarste experimenten plaats.’ (ISVW)